Турсунова Машхура Авазбек қизининг филология фанлари бўйича 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг структур-семантик ва когнитив-прагматик жиҳатлари” 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик ихтисослиги” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.4.PhD/Fil2994.
Илмий раҳбар: Сатимова Дилафруз Нумонжоновна, филология фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат чет тиллари институти, DSc.03/2025.27.12.Fil.32.02. 
Расмий оппонентлар: Саидхонов Мамиржон Муҳаммедович, филология фанлари доктори, профессор; Ахмедова Меҳринигор Баҳодировна, филология фанлари докроти, профессор; 
Етакчи ташкилот: Жиззах давлат педагогика университети 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг структур-семантик ва когнитив-прагматик жиҳатларини тадқиқ этишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
жаҳон ва ўзбек тилшунослигида бизнес дискурснинг ривожланиш тарихи, шунингдек, унинг умумий таърифини очиб бериш баробарида бизнес матн ва дискурснинг муштарак ва фарқли жиҳатлари тадқиқ қилинган ва асосланган;
инглиз ва ўзбек тилларида бизнес диксурсга доир бирликлар (бизнес лексема, бизнес фразема) чуқур таҳлил қилиниб, уни ташкил этувчи омиллар, лексик-семантик таснифи (таянч бизнес лексикаси, тўлдирувчи бизнес лексикаси, динамик-контекстуал бизнес лексикаси) шакллантирилган ҳамда мазкур дискурсдаги лексик-семантик муносабатлар, хусусан, синонимия (лексик, фразеологик, терминологик, абсолют, қисман, услубий нейтрал, услубий хосланган, градуал, ноградуал бизнес синонимлар), антонимия (лексик, фразеологик, терминологик, мутлақ, нисбатли қарама-қарши, ўзаро боғланган бизнес антонимлар), омонимия (мутлақ бизнес омонимлар, омофон ва омографлар), полисемия (моносемантик, полисемантик бизнес бирликлар) муносабатлари очиб берилган;
    инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг энг фаол функсионал категориялари (номинализация, қўшма сўзлар, мураккаб тузилмали гаплар, кўплик шакли, турли замонларнинг уйғун қўлланилиши, императивлик, ҳурматни ифодаловчи бирликлар)нинг структурал жиҳатлари асослаб берилган, шунингдек, таржима жараёнида юзага келувчи транслатологик муаммолар очиқланган; 
    инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг когнитив-прагматик жиҳатлари, яъни прагматиканинг бизнес дискурсда ахборотни етказиш ва қабул қилишдаги энг асосий элементлари: пресуппозиция, импликатура, экспликатура ва дейксис доирасида когнитив, коммуникатив, ижтимоий, маданий, контекстуал маънолар англатиши, коммуникатив стратегиялар кесимида қўлланилиши, мулоқот жараёнида тил функсиялари ёрдамида мақсадга йўналтирилиши илмий далилланган ва тавсифланган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг структур-семантик ва когнитив-прагматик хусусиятларини қиёсий ўрганиш жараёнида олинган илмий натижалар қуйидагича жорийлаштирилди:
 Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида давлат илмий-техника дастурлари доирасида 2023-2025-йилларда бажарилган ИЛ-27-4722022413-сонли “Қиёсий адабиётшунослик” фанининг “Компаративистика” электрон платформасини яратиш мавзусидаги инновацион лойиҳаси доирасида илмий иш натижалари амалиётга жорий этилди. Унда тадқиқот жараёнида олиб борилган жаҳон ва ўзбек тилшунослигида бизнес дискурснинг ривожланиш тарихи, бизнес дискурсига умумийтаъриф, бизнес матн ва бизнес дискурсининг муштарак ҳамда фарқли жиҳатлари тадқиқ қилинганлиги тўғрисидаги таҳлилий фикрлар ва назарий хулосаларидан фойдаланилган. Натижада, тадқиқотда илгари сурилган илмий хулосалар асосида бизнес дискурсига оид қиёсий ёндашувлар электрон платформа контентига интеграция қилиниб, фан бўйича рақамли таълим ресурсларининг илмий-назарий асослари мустаҳкамланди.
инглиз ва ўзбек тили бизнес диксурсига доир бирликлар таҳлили, лексик-семантик бўлиниши ва муносабатлари, хусусан, синонимия, антонимия, омонимия, полисемия тадқиқига доир илмий хулоса ва натижалардан Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Наманган давлат университети 2020-2022-йилларда бажарилган ФЗ-20190815110 “Кодекс куманикус” қўлёзмасининг электрон илмий изоҳли матни ва изоҳли луғатини яратиш” мавзусидаги инновацион лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Наманган давлат университетининг 2025-йил 9-апрелдаги №5110-09/04-25-сон маълумотномаси). Натижада лойиҳа илмий жиҳатдан бойитилиб, ундаги дискурс лексик-семантик жиҳатларига доир назарий асослар такомиллаштирилган; 
инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг энг фаол функсионал категориялари (номинализация, қўшма сўзлар, мураккаб тузилмали гаплар, кўплик шакли, турли замонларнинг уйғун қўлланилиши, императивлик)нинг структурал жиҳатлари асослаб берилганлиги, шунингдек, таржима жараёнида юзага келувчи транслатологик муаммолар очиқланганлиги тўғрисидаги таҳлилий фикрлар ва назарий хулосаларидан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси Ўзбекистон телерадиоканали томонидан тайёрланган “Таълим ва тараққиёт”, “Миллат ва маънавият”, “Адабий жараён”, “Жаҳон адабиёти” номли радиоешиттиришларининг 2025-йил март ва апрел ойлари сонларида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон 24 ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025-йил 21-апрелдаги 05-09-515-сонли маълумотномаси). Шунингдек, илмий-тадқиқот натижаларидан телерадиокомпаниянинг кўплаб илмий оммабоп дастурларини тайёрлаш жараёнида манба сифатида қўлланилди. Натижада, бизнес дискурс фаол қўлланиладиган дастурларни тайёрлаш ва таҳлил қилиш жараёнида мазкур тадқиқот натижаларидан фойдаланиш уларнинг илмий асосланганлик даражасини оширди, мазмунан бойитди ҳамда ушбу дастурларнинг назарий ва таҳлилий салмоғини кучайтирди.
инглиз ва ўзбек тилларида бизнес дискурснинг когнитив-прагматик жиҳатлари, яъни прагматиканинг бизнес дискурсда ахборотни етказиш ва қабул қилишдаги энг асосий элементлари: пресуппозиция, импликатура, экспликатура ва дейксис доирасида когнитив, коммуникатив, ижтимоий, маданий, контекстуал маънолар англатиши, коммуникатив стратегиялар кесимида қўлланилиши, мулоқот жараёнида тил функсиялари ёрдамида мақсадга йўналтирилишига доир илмий далиллар ва тавсифлардан 2022 – 2024-йилларда Япония академик алмашинув хизмати ИРCИ томонидан молиялаштирилган АПC2C/10- сонли “Сустаинабле Cоллеcтион оф Ресеарч Дата фор тҳе Протеcтион оф Интангибле Cултурал Ҳеритаге: Фоcус он Cентрал Асиа анд Смалл Исланд Девелопинг Статес (2022-2024 Фисcал Еар)” номли халқаро лойиҳада унумли фойдаланилган (“Умрбоқий мерос” Ўзбекистон маданияти ва санъати тарғибот маркази 2026-йил 14-январдаги 01-01/08-сонли маълумотномаси). Натижада лойиҳа доирасида олиб борилган тадқиқотлар илмий жиҳатдан асосланиб, унинг илмий салоҳияти ва натижаларининг ишончлилиги янада ошди.