Холиқов Ихтиёр Розиқовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик ўқитувчиларининг педагогик-психологик компетентлигини ривожлантириш” 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/P1320.
Илмий раҳбар: Равшанов Лочинбек Уринович, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро халқаро университети, PhD.03/2025.27.12.Р.43.01.
Расмий оппонентлар: Қодиров Обид Сафарович, психология фанлари доктори (DSc), профессор; Турахонов Абдукарим Эшкузиевич, психология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) доцент.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитувчиларида педагогик-психологик компетентлигини ривожлантиришни тадқиқ қилиш ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларининг педагогик-психологик компетентлиги курсантлар, ҳамкасблар билан мулоқотдаги низоли вазиятларда ҳамкорликка, ўзаро мослашувчанликка интилишга асосланган хулқ стратегияси таъсирида ўзгаришига кўра касбий рефлекцияънинг фрустрацион толеранцлик билан интегратив намоён бўлишига боғлиқ ривожланиши далилланган;
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларидаги педагогик-психологик компетентлик «коммуникатив пассивликни энгишга», «коммуникатив мавҳумлиликни мувофиқлаштиришга», «коммуникатив конформизмга», «ўз мавқеини оширишга», «коммуникатив номутаносибликни энгишга» йўналганлик хусусиятини динамик характерига кўра шахснинг локус назоратини таъсир векторига боғлиқ ижтимоий-психологик компетентлик даражасига негизида намоён бўлиши аниқланган;
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларида педагогик-психологик компетентликни ривожланиши шахслараро муносабатлардаги хавотирланиш, агрессив реакциялар, фрустрацияни бартараф этиш орқали ижобий эмоцияларни намоён бўлишини барқарорлаштириш муҳимлигига асосланиб шахс психоемоционал ҳолатининг динамик хусусиятлари таъсирида стеник ҳисларни касбий рефлекция орқали фаоллашувига боғлиқ эканлиги асосланган;
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларида педагогик-психологик компетентлик омилларини ривожланиш механизмлари «эмпатия»нинг шахс ҳиссий-интеллектуал сифатларига интегратив тарзда персептив қобилиятни намоён бўлишига таъсирини кучайтириш муҳимлигига кўра «рационаллик», «ҳиссий кўтаринкилик», «конструктив агрессия»ни ҳарбий-тактик тайёргарлик жараёнига киритиш орқали такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларининг педагогик-психологик компетентлиги курсантлар, ҳамкасблар билан мулоқотдаги низоли вазиятларда ҳамкорликка, ўзаро мослашувчанликка интилишга асосланган хулқ стратегияси таъсирида ўзгаришига кўра касбий рефлекцияънинг фрустрацион толеранцлик билан интегратив намоён бўлишига боғлиқ ривожланиши далилланганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети марказининг 2025-йил 28-майдаги ПМ-353 сон буйруғи билан “Ривожланиш психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган. (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-майдаги ПМ-353-а маълумотномаси). Натижада чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитувчиларининг педагогик-психологик компетентлигининг ривожланишига таъсир этувчи касбий мотивлари аниқлаштирилган;
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларидаги педагогик-психологик компетентлик «коммуникатив пассивликни энгишга», «коммуникатив мавҳумлиликни мувофиқлаштиришга», «коммуникатив конформизмга», «ўз мавқеини оширишга», «коммуникатив номутаносибликни энгишга» йўналганлик хусусиятини динамик характерига кўра шахснинг локус назоратини таъсир векторига боғлиқ ижтимоий-психологик компетентлик даражасига негизида намоён бўлиши аниқланганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети марказининг 2025-йил 28-майдаги ПМ-353 сон буйруғи билан “Ривожланиш психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган. (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-майдаги ПМ-353-а маълумотномаси). Натижада чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитувчиларида касбий компетентлигини ривожланишида психологик омилларини ўрни ва аҳамияти баҳоланган;
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларида педагогик-психологик компетентликни ривожланиши шахслараро муносабатлардаги хавотирланиш, агрессив реакциялар, фрустрацияни бартараф этиш орқали ижобий эмоцияларни намоён бўлишини барқарорлаштириш муҳимлигига асосланиб шахс психоемоционал ҳолатининг динамик хусусиятлари таъсирида стеник ҳисларни касбий рефлекция орқали фаоллашувига боғлиқ эканлиги асосланганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети марказининг 2025-йил 28-майдаги ПМ-353 сон буйруғи билан “Ривожланиш психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган. (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-майдаги ПМ-353-а маълумотномаси). Натижада чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитувчиларида касбий компетентлик омилларини социал-психологик компетентлик даражаси билан кореллацион алоқаларини аниқлашга эришилган.
чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқтитувчиларида педагогик-психологик компетентлик омилларини ривожланиш механизмлари «эмпатия»нинг шахс ҳиссий-интеллектуал сифатларига интегратив тарзда персептив қобилиятни намоён бўлишига таъсирини кучайтириш муҳимлигига кўра «рационаллик», «ҳиссий кўтаринкилик», «конструктив агрессия»ни ҳарбий-тактик тайёргарлик жараёнига киритиш орқали такомиллаштирилганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети марказининг 2025-йил 28-майдаги ПМ-353 сон буйруғи билан “Ривожланиш психологияси. Дифференциал психология” модулига киритилган. (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-майдаги ПМ-353-а маълумотномаси). Натижада чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик фани ўқитувчиларида педагогик-психологик компетентлик омилларини шакллантириш имкони кенгайтирилган.