Маматов Мамажан Ахматжоновичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Яшил иқтисодиётга ўтиш шароитида мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таминлаш механизмини такомиллаштириш” 08.00.01 – Иқтисодиёт назарияси”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.DSc/Iqt823
Илмий раҳбар: Жўраев Тошболта Тўҳтаевич, Иқтисодиёт фанлари доктори, профессор 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.02
Расмий оппонентлар: Гофуров Убайдулла Ваҳабович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Ҳасанов Рустам Раббимович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Бутабоев Махаммаджон Туйчиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон Давлат Университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади яшил иқтисодиётга ўтиш шароитида мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш механизмини такомиллаштириш бўйича илмий таклиф ва амалий тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
яшил иқтисодиёт шароитида иқтисодий хавфсизликни таъминлашнинг  муҳим шарти сифатида молия-банк тизими томонидан иқлим ва экологик хавфларнинг автоматик равишда инобатга олинишини таъминловчи яшил таксономияни ишлаб чиқиш орқали давлат имтиёзлари, “яшил бонд”, “яшил кредит” ва бошқа молиявий қўллаб-қувватлашни ҳақиқий экологик лойиҳаларга йўналтириш таклифи асосланган;
мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлашни рағбатлантиришга йўналтирилган ресурс-экологик концепцияси мавжуд камералистик, кейнсчилик ва институционал концепцияларга нисбатан табиий-ресурс чекловларининг устувор хусусиятини ҳисобга олган ҳолда ресурс самарадорлиги ва ёпиқ цикл занжирлари орқали импортга боғлиқликни камайтириш нуқтаи-назаридан такомиллаштирилган; 
мамлакат иқтисодий хавфсизлигининг таркибий қисми ва барқарор ривожланиш механизми сифатида яшил иқтисодиёт институтларининг фаолият йўналишларини, бозор ва режали, расмий ва норасмий тартибга солиш инструментларининг комбинациясини қўллашда энергия таркибини диверсификация қилиш дастурини ишлаб чиқариш тармоқларига боғлаш орқали ёндашиш асосланган;
экологик-иқтисодий хавфларни тизимли мониторинг қилиш, макроиқтисодий сиёсатга интеграциялаш, ҳудудлар кесимида ижтимоий-иқтисодий оқибатларни бошқариш орқали янги стандарт ва талабларга аҳоли ва бизнес фаолиятининг мувофиқлигини таъминлаш орқали яшил иқтисодий хавфларни мониторинг қилиш ва бошқариш бўйича институционал механизмни такомиллаштириш таклифи асосланган;
Ўзбекистонда қазиб олинадиган табиий ресурслар, қайта тикланадиган энергия ресурслари улуши ва атмосферага чиқарилган ифлослантирувчи моддаларнинг ЯИМ ўсиш сур'атига таъсирининг қисқа ва узоқ муддатли корреляцион боғлиқлиги асосида 2030-йилга қадар прогноз қийматлари аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Яшил иқтисодиётга ўтиш шароитида мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш механизмини такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
яшил иқтисодиёт шароитида иқтисодий хавфсизликни таъминлашнинг  муҳим шарти сифатида молия-банк тизими томонидан иқлим ва экологик хавфларнинг автоматик равишда инобатга олинишини таъминловчи яшил таксономияни ишлаб чиқиш орқали давлат имтиёзлари, “яшил бонд”, “яшил кредит” ва бошқа молиявий қўллаб-қувватлашни ҳақиқий экологик лойиҳаларга йўналтириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида яшил иқтисодиёт шароитида иқтисодий хавфсизликни таъминлашнинг  муҳим шарти сифатида молия-банк тизими томонидан иқлим ва экологик хавфларнинг автоматик равишда инобатга олинишини таъминловчи яшил таксономияни ишлаб чиқиш орқали давлат имтиёзлари, “яшил бонд”, “яшил кредит” ва бошқа молиявий қўллаб-қувватлашни ҳақиқий экологик лойиҳаларга йўналтирилган.
мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлашни рағбатлантиришга йўналтирилган ресурс-экологик концепцияси мавжуд камералистик, кейнсчилик ва институционал концепцияларга нисбатан табиий-ресурс чекловларининг устувор хусусиятини ҳисобга олган ҳолда ресурс самарадорлиги ва ёпиқ цикл занжирлари орқали импортга боғлиқликни камайтириш нуқтаи-назаридан такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлашни рағбатлантиришга йўналтирилган ресурс-экологик концепцияси мавжуд камералистик, кейнсчилик ва институционал концепцияларга нисбатан табиий-ресурс чекловларининг устувор хусусиятини ҳисобга олган ҳолда ресурс самарадорлиги ва ёпиқ цикл занжирлари орқали импортга боғлиқликни камайтирилди.
мамлакат иқтисодий хавфсизлигининг таркибий қисми ва барқарор ривожланиш механизми сифатида яшил иқтисодиёт институтларининг фаолият йўналишларини, бозор ва режали, расмий ва норасмий тартибга солиш инструментларининг комбинациясини қўллашда энергия таркибини диверсификация қилиш дастурини ишлаб чиқариш тармоқларига боғлаш орқали ёндашиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида мамлакат иқтисодий хавфсизлигининг таркибий қисми ва барқарор ривожланиш механизми сифатида яшил иқтисодиёт институтларининг фаолият йўналишларини, бозор ва режали, расмий ва норасмий тартибга солиш инструментларининг комбинациясини қўллашда энергия таркибини диверсификация қилиш дастурини ишлаб чиқилди.
экологик-иқтисодий хавфларни тизимли мониторинг қилиш, макроиқтисодий сиёсатга интеграциялаш, ҳудудлар кесимида ижтимоий-иқтисодий оқибатларни бошқариш орқали янги стандарт ва талабларга аҳоли ва бизнес фаолиятининг мувофиқлигини таъминлаш орқали яшил иқтисодий хавфларни мониторинг қилиш ва бошқариш бўйича институционал механизмни такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида экологик-иқтисодий хавфларни тизимли мониторинг қилиш, макроиқтисодий сиёсатга интеграциялаш, ҳудудлар кесимида ижтимоий-иқтисодий оқибатларни бошқариш орқали янги стандарт ва талабларга аҳоли ва бизнес фаолиятининг мувофиқлигини таъминлаш орқали яшил иқтисодий хавфларни мониторинг қилиш ва бошқариш бўйича институционал механизм ишлаб чиқилди.
Ўзбекистонда қазиб олинадиган табиий ресурслар, қайта тикланадиган энергия ресурслари улуши ва атмосферага чиқарилган ифлослантирувчи моддаларнинг ЯИМ ўсиш сур'атига таъсирининг қисқа ва узоқ муддатли корреляцион боғлиқлиги асосида 2030-йилга қадар прогноз қийматлари бўйича таклифи Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Ўзбекистонда қазиб олинадиган табиий ресурслар, қайта тикланадиган энергия ресурслари улуши ва атмосферага чиқарилган ифлослантирувчи моддаларнинг ЯИМ ўсиш сур'атига таъсирининг қисқа ва узоқ муддатли корреляцион боғлиқлиги асосида 2030-йилга қадар прогноз қийматларидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлигининг 2026 йил 30 мартдаги 04-11-1466-сон маълумотномаси).
Тадқиқот натижаларининг илмий аҳамияти шундан иборатки, диссертацияда шакллантирилган хулосалар ҳамда ишлаб чиқилган илмий таклиф ва тавсиялар яшил иқтисодиётга ўтиш жараёнида мамлакат иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш механизмларини такомиллаштиришга доир масалаларни назарий жиҳатдан чуқурлаштиришда қўлланиши мумкин. Хусусан, мазкур натижалар ушбу йўналиш бўйича консептуал ёндашувни ишлаб чиқиш, назарий асосларни тизимлаштириш ва илмий таҳлил доирасини кенгайтиришда муҳим илмий манба вазифасини бажаради.