Шайхиев Бобурбек Улуғбекович
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Трансформациялаш жараёнида тижорат банкларининг депозит базасини мустаҳкамлаш йўллари”, 08.00.07 – Молия, пул муомаласи ва кредит (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Iqt6099
Илмий раҳбар: Худойқулов Садриддин Каримович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.01.
Расмий оппонентлар: Исмаилов Алишер Агзамович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент; Султанмуратова Дилрабо Шайлавбековна, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади трансформация жараёнида тижорат банкларида депозит базасини мустаҳкамлаш юзасидан илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
тижорат банклари ресурс базаси барқарорлигини таъминлаш мақсадида депозит сиёсатини дифференциал фоиз ставкаларини белгилашни ва муддатли депозит маҳсулотларини  оптималлаштириш хамда депозит портфелини диверсификация қилиш орқали депозитлар ҳажмини ошириш ҳамда ликвидлик тебранишларини пасайтириш имконияти асосланган;
тижорат банкларида омонатлар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида депозит операциялари бўйича оперaцион харажатларнинг оптимал чегарасини 10 фоиз даражасида белгилаш асосланган;
тижорат банкларида узоқ муддатли депозитларни жалб қилишни рағбатлантириш ҳамда уларни узоқ муддатли кредитлар билан мувофиқлаштиришда депозитлар қопланиш даражасини «яхши» (≥115%), «ўрта» (105–114%) ва «паст» (<105%) тоифаларига ажратган ҳолда белгилаш таклиф этилган;
тижорат банкларининг депозит базасини шакллантиришга таъсир этувчи омиллар бўйича ишлаб чиқилган оптимистик сценарийсига асосланган 2030 йилга кадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Трансформациялаш жараёнида тижорат банкларининг депозит базасини мустаҳкамлаш йўллари бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
тижорат банклари ресурс базаси барқарорлигини таъминлаш мақсадида депозит сиёсатини дифференциал фоиз ставкаларини белгилашни ва муддатли депозит маҳсулотларини  оптималлаштириш хамда депозит портфелини диверсификация қилиш орқали депозитлар ҳажмини ошириш ҳамда ликвидлик тебранишларини пасайтириш таклифи “Агробанк” акциядорлик тижорат банки томонидан амалиётга жорий қилинган (“Агробанк” акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 5-декабрдаги 05-16/1216-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий етилиши натижасида депозитларни бошқариш жараёни мустаҳкамланиб, мониторинг тизими такомиллашгани ҳисобига меҳнат сарфи 4,8 фоизга, операцион харажатлар еса 1,2 фоизга камайишига еришилган;
тижорат банкларида омонатлар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида депозит операциялари бўйича операцион харажатларнинг оптимал чегарасини 10 фоиз даражасида белгилаш таклифи “Агробанк” акциядорлик тижорат банки томонидан амалиётга жорий қилинган (“Агробанк” акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 5-декабрдаги 05-16/1216-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий етилиши натижасида 2025-йил якунига кўра юридик шахслар депозитлари 10,5 фоизга ва жисмоний шахслар депозитлари 12,7 фоизга ошишига еришилган;
тижорат банкларида узоқ муддатли депозитларни жалб қилишни рағбатлантириш ҳамда уларни узоқ муддатли кредитлар билан мувофиқлаштиришда депозитлар қопланиш даражасини “яхши” (≥115%), “ўрта” (105–114%) ва “паст” (<105%) тоифаларига ажратган ҳолда белгилаш таклифи “Агробанк” акциядорлик тижорат банки томонидан амалиётга жорий қилинган (“Агробанк” акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 5-декабрдаги 05-16/1216-сон маълумотномаси). Мазкур таклиф амалиётга жорий етилиши натижасида, узоқ муддатли депозитлар улуши ошган ҳолда банкнинг трансформация риски камайди ва бир йилдан ортиқ муддатли депозитлар ҳажми 138 млрд. сўмга кўпайган;
тижорат банкларининг депозит базасини шакллантиришга таъсир етувчи омиллар бўйича ишлаб чиқилган оптимистик сценарийсига асосланган 2030-йилга кадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқиш таклифи (“Агробанк” акциядорлик тижорат банкининг 2025-йил 5-декабрдаги 05-16/1216-сон маълумотномаси). Мазкур модел амалиётга жорий етилгач, банкнинг узоқ муддатли ресурслар стратегиясини такомиллаштириш, депозит портфелининг таркибини аниқлаштириш ва уларни бошқариш бўйича қарорлар қабул қилиш жараёнининг аниқлиги ошган.