Тошбоев Хужамберди Мингяшаровичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиб олиш ва газни қайта ишлаш технологиясини такомиллаштириш», 02.00.08 - Нефт ва газ кимёси ва технологияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.3.PhD/Т3019.
Илмий раҳбар: Нуруллаев Шавкат Пайзиевич, кимё фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Тошкент кимё-технология институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.16.05.
Расмий оппонентлар: Сайдахмедов Шамшидинхўжа Мухторович, техника фанлари доктори, профессор; Хурмаматов Абдуғаффор Мирзабдуллаевич, техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: “Бухоро нефтни қайта ишлаш заводи” МЧЖ.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиб олиш ва газни қайта ишлаш технологиясини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
этиленни ишлаб чиқариш учун ҳозирги кунда қўлланилаётган углеводородларни юқори ҳароратларда пиролиз қилиш жараёнини атмосфера босими остида 600 ÷ 850 ℃ ҳарорат оралиғида, 6÷12 секунд вақт ичида пиролиз қилиш режимларига ўзгартириш орқали этилен мономерини ҳосил бўлиши 32,65 % дан 33,325 % гача ошиши асосланган;
пиролиз жараёнида углеводородларнинг кераксиз полимерланиш реакцияларига учрашини тўхтатиш мақсадида петрофлоw маркали ингибиторлар танланиб, 0,5-1,5 % миқдорларда қўшиш мақсадга мувофиқлиги исботланган; 
пиролиз жараёни маҳсулотини деетанизатор куб ребойлерларига киришида колоннанинг қуйи қисмидан чиқувчи оқимларга полимерланишни камайтирувчи ингибиторни пуркаб туриш тавсияси  илмий асосланган;
этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиш жараёнида “сариқ мой” ажралиш сиғимини  35 м3 ҳажмлига алмаштириш орқали этилен мономерини пирогаз таркибидан тозароқ ва тезроқ ажралиши исботланган;
этиленни мономерини пирогаз таркибидан ажратиб олиш технологиясини такоммиллаштириш орқали  иссиқликни утилизасия қилиб туриш, ацетилен миқдорини 7÷8 ррм гача пасайтириб, этилен сифатини ошириш, асосий маҳсулотларни ҳосил бўлиш даражасини 65÷70% гача кўтариш ва кокс ҳосил бўлишини камайтиришга йўналганлиги, этилен мономерини ҳосил бўлиш миқдори 33,466 % гача бўлиши асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиб олиш ва технологик қурилмани такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиш жараёнида “сариқ мой”ни ҳосил бўлишини камайтириш усули “Шўртан газ-кимё мажмуаси” МЧЖда амалиётга жорий қилинган (“Шўртан газ кимё мажмуаси” МЧЖнинг 2024-йил 16-августдаги 030/3390-сонли маълумотномаси). Натижада, “сариқ мой”ни ажратиб олиш жараёнида ҳажми 35 м3 сиғимли идишдан фойдаланиш бу турдаги мойни ишқордан сепараторда ажратиб олиш вақтини 2,0 соатга камайтириш имконини берган;
этилен мономерини пирогаз таркибидан ажратиб олишнинг такомиллаштирилган технологияси “Шўртан газ-кимё мажмуаси” МЧЖда амалиётга жорий қилинган (“Шўртан газ-кимё мажмуаси” МЧЖнинг 2024-йил 16-августдаги 030/3390-сонли маълумотномаси). Натижада, жараёнга кераксиз полимерланишга қарши  петрофлов маркали янги авлод ингибитори танланиб, 0,5-1,5 % миқдорда қўшиш мақсадга мувофиқ эканлиги аниқланган, оптималлаштирилган параметр ва такомиллаштирилган технология асосидаги этилен мономери чиқиш миқдори 32,65 % дан 33,466 % гача ошишига имкон берган.