Жалилов Жамшед Жафар ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Ҳисор тоғ тизмаси қориноёқли моллюскаларининг (Моллусcа: Гастропода, Пулмоната) биологик хилма-хиллиги”, 03.00.06 – Зоология (биология фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/В1457.
Илмий раҳбар: Пазилов Абдуваеит, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Термиз давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Гулистон давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.38.03.
Расмий оппонентлар: Дадаев Сайдулла, биология фанлари доктори, профессор; Шакарбаев Улуғбек Абдуҳакимович, биология фанлари доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ҳисор тоғ тизмаси қориноёқли моллюскалар биологик хилма-хиллигининг замонавий ҳолатини баҳолаш, эндемик ва камёб турларни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ҳисор тоғ тизмасининг қоринёқли моллускалари замонавий ҳолати таҳлил қилиниб, 15 оила, 25 авлодга мансуб, 59 турдан иборат таксономик рўйхати тузилган;
ҳудуд фаунаси учун сув моллюскаларидан 5 та янги тур (С.паллида, Л.боwелли, Л.субдисжунcта, Л.тенгриана, Л.реcтилабрум), Ўзбекистон фаунаси учун 2 та янги тур  (Л.алтиcола, Л.сирикуленсис) аниқланган;
қуруқлик моллюскалари фаунасини ўрганиш натижасида фан учун янги тур  Туранена гиссарика сп. нов. аниқланди. Ўзбекистон фаунаси учун янги ҳисобланган Cочлиcелла cолумелла тури илк бор қайд этилди. Тадқиқот ҳудуди доирасида Cандаҳариа иззатуллаеви ва Херопиcта крйниcкии турлари хам илк бор аниқланиб, ҳудуд фаунаси учун янги турлар сифатида баҳоланган;  
қуруқлик моллускалаларининг баландлик минтақалари бўйича нотекис тарқалиши ва чиғаноқ белгилар ўзгарувчанлиги(шакли, ранги, қалинлиги, скулптураси, киндик тузилиши ва ўлчамлари),  яшаш муҳитига боғлиқ эканлиги исботланган; 
фенотипик ўзгарувчанлиги юқори бўлган қоринёқли моллускалалар (Чондрулопсина интумесcенс, Леуcозонелла ҳйпопҳаеа)да репродуктив органлар тузилишида кескин ўзгарувчанлик аниқланган ва турларининг рибосомал ДНК нинг 18С соҳаси генетик материалдаги фарқлар асосида ўзгарувчанлик сабаблари очиб берилган;
Ч. интумесcенс, Л. ҳйпопҳаеа турларининг рибосомал ДНК (рДНК)нинг 18С соҳаси ва Туранена гиссарика сп. нов. ҳамда Т. cогната турларининг митохондриал ДНКси CОИ соҳаси бўйича нуклеотидлар кетма-кетлигидаги фарқлар аниқланган;   
илк бор ҳудуднинг эндем ва камёб турлар таркиби аниқланди ҳамда муҳофазага муҳтож моллюскаларнинг тарқалишини чекловчи асосий экологик омиллар илмий асосланди. Қуруқлик моллускалаларининг Ар. элеорина ва Ҳ. инcлататус турларини Ўзбекистон Республикаси "Қизил китоби"ига киритиш учун тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ҳисор тоғ тизмаси қориноёқли моллюскаларининг (Моллусcа: Гастропода, Пулмоната) биологик хилма-хиллиги бўйича олинган илмий натижалар асосида:
қориноёқли моллюскаларининг тарқалиш ҳудудлари, муҳофазага муҳтож турларининг популяцион ҳолати ва уларни сақлаб қолиш боʻйича ишлаб чиқилган тавсиялар Сурхондарё вилояти Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги назорат боʻйича Сариосиё туман инспексиясининг фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф - муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 07 авгусдаги 03-03/1-03/3-7790 - сонли маълумотномаси). Натижада, Сариосиё туманида тарқалган қуруқлик моллюскаларнинг тур таркибини аниқлаш, уларнинг геоахборот маʼлумотларини шакллантириш, табиий экосистемаларда биохилма-хилликни ва ноёб моллюска турларини сақлаб қолиш ҳамда ҳайвонот дунёси давлат кадастрини юритиш имконини берган.
Туранена гиссарика ПВ547697, Туранена cогната ПВ544940, Леуcозонелла ҳйпопҳаеа ПВ544938, Леуcозонелла ҳйпопҳаеа ПВ544937, Леуcозонелла ҳйпопҳаеа ПВ544936, Чондрулопсина интумесcенс ПВ544946 ва Чондрулопсина интумесcенс ПВ544945 Миллий биоинформатик ахборотлар (НCБИ) базасига жойлаштирилган (Биотехнологик ахборотлар Миллий маркази, www.бласт.нcби.нлм.ниҳ.гов 2025-йил 25-апрелдаги маълумотномаси). Натижада, 18С рибосомал ДНК ва CОИ митохондриал ДНК генлари нуклеотидлар кетма-кетлигининг қиёсий таҳлил қилиш имконияти яратилган.