Вахидов Фазлиддин Рауфовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Ўзбекистонда жамоат хавфсизлигини таъминлаш тизимига профессионал кадрлар тайёрлаш тарихи (1990-2022-йй.) 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.03/30.12.2021.Tar.26.03
Илмий раҳбар: Хакназаров Худойберди Дилмуродович, тарих фанлари доктори (DSc), доцент.
Расмий оппонентлар тарих фанлари доктори Ишқуватов Валиқул Турдиевич, тарих фанлари доктори, профессор Тожибоев Музаффар.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат иқтисодиёт университети
Диссертация йўналиши: назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади 1990-2022-йилларда Ўзбекистонда жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасига профессионал кадрлар тайёрлаш тизими тарихини ўрганиш, унинг эволюцияси ҳамда соҳадаги ўзгаришларни очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мустақиллик арафасида ва Совет Иттифоқи тугатилганидан кейинги даврда ҳарбий кадрларнинг миграцияси натижасида Ўзбекистонда жамоат хавфсизлигини таъминлаш тизимида ижтимоий беқарорлик ҳолатлари (оммавий тартибсизликлар, митинглар, этник зиддиятлар, кадрлар қўнимсизлиги) кузатилгани, соҳадаги кадрлар муаммоси МДҲ мамлакатларида хизмат ўтаётган офицер-кадрлар ва ҳарбий билим юртлари битирувчилари ҳисобига ҳал этилгани илмий далилланган;
жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасига кадрлар тайёрлаш жараёни “ўтиш даври” (1990-1994-йй), “тикланиш даври” (1994-2005-йй), “барқарорлик даври” (2005-2016-йй) ҳамда “туб ислоҳотлар ва модернизация даври” (2017-йилдан) яхлит тизим асосида кўрсатиб берилган;
кадрлар тайёрлашда олий ҳарбий таълим муассасалари – Ички ишлар вазирлиги академиясининг “махсус ўрта милиция мактаби”, “олий милиция мактаби”, “Тошкент олий мактаби” сифатида, Жамоат хавфсизлиги университети эса “Олий курслар”, “олий ҳарбий-техника билим юрти” ва “ҳарбий-техник институт” каби босқичларда ривожлангани тарихий манбалар асосида очиб берилган;
замонавий уруш ва таҳдидлардан келиб чиққан ҳолда жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасига кадрлар тайёрлашда ўқув-услубий жараёнлар тобора такомиллаштириб борилаётгани, олий ҳарбий таълим муассасалари тизимига янги таълим турлари (олий таълимдан кейинги таълим, кадрларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш) ва шакллари (сиртқи, кечки, масофавий, дуал) жорий этилгани асослаб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Ушбу тадқиқотдан олинган хулосалар ва таклифлар қуйидагича амалиётга татбиқ этилди:
мустақиллик арафасида ва унинг дастлабки йилларида кадрларнинг бошқа мамлакатларга кетиши натижасида Ўзбекистонда жамоат хавфсизлигини таъминлаш тизимида муаммолар (оммавий тартибсизликлар, митинглар, этник можаролар, кадрлар қўнимсизлиги) кузатилгани, соҳадаги кадрлар муаммоси МДҲ мамлакатларида хизмат ўтаётган офицер-кадрлар ва ҳарбий билим юртлари битирувчилари ҳисобига ҳал этилганига оид маълумотлар ва илмий хулосалардан Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети тарихини ўрганиш ва музей фондларини бойитишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг 2025-йил 11-июндаги 5323/Б-сонли маълумотномаси). Натижалар Миллий гвардия тизимига кадрларни тайёрлаш билан боғлиқ маълумотларни китоб-албомлар ва музей фондларига киритилишига ҳамда ёшларни мазкур маълумотлардан хабардор бўлишларига хизмат қилди.
жамоат хавфсизлигини таъминлаш соҳасига кадрлар тайёрлаш жараёни “ўтиш даври” (1990-1994-йиллар), “тикланиш даври” (1994-2005-йиллар), “барқарорлик даври” (2005-2016-йиллар) ҳамда “туб ислоҳотлар ва модернизация даври” (2017-йилдан) каби босқичларда амалга оширилгани тўғрисидаги маълумотлардан Қуролли Кучларнинг 30-йиллиги муносабати билан чоп этилган китобларда фойдаланилди (Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг 2025-йил 12-июндаги 10/1207-сонли маълумотномаси). Натижада Қуролли Кучлар ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар тизимида узлюксиз таълим тизими яратилгани ва профессионал таълимда янги ёндашувлар амалга оширилгани юзасидан муҳим манбавий ва услубий асос яратилди;
кадрлар тайёрлашда олий ҳарбий таълим муассасалари – Ички ишлар вазирлиги академияси “махсус ўрта милиция мактаби”, “олий милиция мактаби”, “Тошкент олий мактаби”, Жамоат хавфсизлиги университети “Олий курслар”, “олий ҳарбий-техника билим юрти” ва “ҳарбий-техник институт” каби босқичларда ривожлангани тўғисидаги маълумотлардан “Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси: ўтмиши ва бугуни” китоб-албомини тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг 2025-йил 11-июндаги 5323/Б-сонли маълумотномаси). Натижада Миллий гвардия тизимидаги таълим муассасалари фаолияти ва замонавий ўзгаришларга доир маълумотларни ўрганиш ва тузилмаларга етказишга эришилди.