Рахимова Умида Зиядуллаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) Диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Туризм инфратузилмасини инновацион ривожлантиришни оптимал тартибга солиш” (Самарқанд вилояти мисолида), 08.00.06 - “Эконометрика ва статистика”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Iqt4395.
Илмий раҳбар: Жўраев Фаррух Дўстмирзаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04
Расмий оппонентлар: Отажанов Умид Абдуллаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Машарипова Фазилат Аҳмедовна, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, PhD.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади минтақа туризм инфратузилмасини инновацион ривожлантиришни эконометрик моделлаштириш бўйича илмий назарий ва услубий-амалий тавсия ҳамда таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
туризм инфратузилмасини давлат, бизнес, рақамли технологиялар ва институционал муҳит ўзаро интеграцияси асосида инновацион ривожлантиришни оптимал тартибга солиш механизми таклиф этилган;
НАРДЛ моделида асосий ўзгарувчи сифатида туризм инфратузилмаси ривожланиш даражаси индекси (ТИИ - Тоурисм Инфраструcтуре Индех) асосида туризм сектори учун ижобий зарбалар (инфратузилма инвестициясининг ошиши) ва салбий зарбалар (иқтисодий инқироз ёки талаб пасайиши) таъсирининг динамикаси ишлаб чиқилган;
туризм инфратузилмасининг фазовий боғлиқлик, инфратузилманинг бевосита ва билвосита таъсири ва кластерлашнинг ҳудудлараро фазовий спилловер омиллари тизимлаштирилган;
Самарқанд вилоятида туризм хизматлари ривожланишининг асосий ижтимоий-иқтисодий ва инфратузилма кўрсаткичларини 2026-2030-йилларга мўлжалланган прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Туризм инфратузилмасини инновацион ривожлантиришни оптимал тартибга солиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
туризм инфратузилмасини давлат, бизнес, рақамли технологиялар ва институционал муҳит ўзаро интеграцияси асосида инновацион ривожлантиришни оптимал тартибга солиш механизми бўйича таклиф Самарқанд вилояти Туризм бошқармаси фаолиятига жорий этилган (Самарқанд вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 18-декабрдаги 06-06/8871-сон маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга жорий қилиш натижасида, туризм инфратузилмасининг иқтисодий, ижтимоий, экологик ва рақамли компонентларини интеграциялашган ҳолда тартибга солиш туризм самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
НАРДЛ моделида асосий ўзгарувчи сифатида туризм инфратузилмаси ривожланиш даражаси индекси (ТИИ - Тоурисм Инфраструcтуре Индех) асосида туризм сектори учун ижобий зарбалар (инфратузилма инвестициясининг ошиши) ва салбий зарбалар (иқтисодий инқироз ёки талаб пасайиши) таъсирининг динамикаси бўйича таклиф Самарқанд вилояти Туризм бошқармаси фаолиятига жорий этилган (Самарқанд вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 18-декабрдаги 06-06/8871-сон маълумотномаси). Ушбу таклифни қўллаш асосида, Самарқанд вилояти транспорт инфратузилмасига йўналтирилган инвестициялар туристлар оқимини ижобий жиҳатдан юқори даражада рағбатлантириш имконини берган;
туризм инфратузилмасининг фазовий боғлиқлик, инфратузилманинг бевосита ва билвосита таъсири ва кластерлашнинг ҳудудлараро фазовий спилловер омиллари бўйича таклиф Самарқанд вилояти Туризм бошқармаси фаолиятига жорий этилган (Самарқанд вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 18-декабрдаги 06-06/8871-сон маълумотномаси). Ушбу таклиф туризм инфратузилмасининг барқарор, комплекс ва илмий асосда ривожланишини таъминлаб, инвестицияларни оқилона йўналтириш, соҳалараро мувозанатни сақлаш ҳамда рақобатбардош туризм сиёсатини шакллантиришга хизмат қилган;
Самарқанд вилоятида туризм хизматлари ривожланишининг асосий ижтимоий-иқтисодий ва инфратузилма кўрсаткичларини 2026-2030-йилларга мўлжалланган прогноз кўрсаткичлари бўйича таклиф Самарқанд вилояти Туризм бошқармаси фаолиятига жорий этилган (Самарқанд вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 18-декабрдаги 06-06/8871-сон маълумотномаси). Таклиф қилинган прогноз қийматлари минтақада транспорт инфратузилмасига йўналтирилган инвестициялар оширилиши туристлар оқимини ижобий ва кучлироқ даражада рағбатлантириб, рақамли ва транспорт инфратузилмасининг модернизацияси келажак истиқболда туристлар оқимининг барқарор ўсишини таъминлашга имконият яратган.
