Сапарниязова Рахима Махсетбаевнанинг
 фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўқувчиларни касб танлашга йўналтиришда рақамли технологиялардан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш (8-9-синфлар мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (технологик таълим).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD/Ped4182
Илмий раҳбар: Қўйсинов Одил Алмуратович, педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Нукус давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Нукус давлат педагогика институти DSc.01/2025.27.12.Ped.09.01.
Расмий оппонентлар: Қудайбергенов Каримберген Қадирбергенович, физика-математика фанлари доктори, профессор;  Зарипов Лочин Рустамович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади 8–9-синф ўқувчиларини технология фани машғулотлари жараёнида касб танлашга йўналтиришда рақамли технологиялардан самарали фойдаланиш методикасини такомиллаштиришга қаратилган механизмлар ҳамда амалий тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
“Технология фани” ни ўқитиш жараёнида психомоторик таъсир кўрсатиш омилларига (мотивацион, амалий, фаолиятли) устуворлик бериш ҳамда машғулотларни ташкил этишнинг методик таъминоти ва электрон дастурий воситаларидан самарали фойдаланиш орқали ўқувчиларни касб танлашга йўналтиришда уларнинг касбий мойиллиги ҳам қизиқишларини аниқлаштиришда рақамли технологиялардан фойдаланиш босқичлари ишлаб чиқилган;
ўқувчиларни касб танлашга йўналтиришда рақамли технологияларга йўналтирилган дидактик моделнинг мақсадли, жараёнли ва натижавий блоклари таркибининг техник обект ва технологик жараёнларга мослиги аниқлаштирилган ҳамда электрон ахборот таълим муҳитида ўқитиш методикаси такомиллаштирилган;
“Технология фани”дан ўқув машғулотларида ўқувчиларнинг эркин касб танлашга билим ва кўникмаларини ривожлантиришнинг интерфаол методлари (“Интеллект”, “ФСМУ”, “Касблар оламига саёҳат, Мен танлаган касб) ва рақамли технология (“Касблар атласи.уз”, “Профессион”, СМАРТ технология)ларни эффектив жиҳатдан самарали қўллаш асосида тадбиқ этиш механизмлари ишлаб чиқилган; 
ўқувчиларнинг касбга йўналтиришда уларнинг касб формуласини (касб типлари, касблар бўлими, касблар туркуми ва касблар гуруҳлари) таркиб топтиришда рақамли технологияларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш даражаси ностандарт топшириқ (тестлар, бошқотирмалар, буюмларнинг технологик хариталари, видео топшириқ ва ҳ.к.)лар асосида баҳоланган ҳамда репродуктив, продуктив ва креатив мезонлар асосида натижалар аниқлаштирилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўқувчиларни касб танлашга йўналтиришда рақамли технологиялардан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш бўйича тадқиқот натижалари асосида:
“Технология фани”ни ўқитиш жараёнида психомотор таъсир омилларига (мотивацион, амалий ва фаолиятли) устуворлик бериш, машғулотларни ташкил этишнинг методик таъминоти ва электрон дастурий воситалардан самарали фойдаланиш орқали ўқувчиларнинг касбий мойиллиги ва қизиқишларини аниқлашда рақамли технологияларни босқичма-босқич қўллаш механизмлари ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳузуридаги Республика таълим маркази, 2025 йил 15 июл, № 01/11/-10-463-сон маълумотнома). Натижада, мазкур таклиф ва тавсиялардан “Технология” фани мазмунини трансформациялаш асосида такомиллаштирилган ўқув дастурлари, дарсликлар, методик қўлланмаларни мазмунига сингдирилган;
ўқувчиларни касб танлашга йўналтиришда рақамли технологияларга йўналтирилган дидактик моделнинг мақсадли, жараёнли ва натижавий блоклари таркибининг техник обект ва технологик жараёнларга мослиги аниқлаштирилган ҳамда электрон ахборот таълим муҳитида ўқитиш методикасини такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялари “Техникалıқ дόретиwшилик ҳáм конструкcиялаw” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновацийар вазирлигининг 2023-йил 6-ноябрдаги, 491-сон буйруғи, 491556 рақамли гувоҳнома). Натижада, 8-9-синф ўқувчиларининг касб танлашга йўллаш тизими такомиллаштиришга эришилган;
“Технология фани”нинг ўқув машғулотларида ўқувчиларнинг эркин касб танлашга оид билим ва кўникмаларини ривожлантириш учун интерфаол методлар (“Интеллект”, “ФСМУ”, “Касблар оламига саёҳат”, “Мен танлаган касб”) ва рақамли технологиялар (“Касблар атласи.уз”, “Профессион”, СМАРТ технологиялар)нинг самарали қўлланилиши механизмлари ишлаб чиқилган. Ушбу таклифлар ПЗ-2014-0912150534 рақамли (“Умумий ўрта таълим мактабларида меҳнат таълими фанини мазмунан модернизациялаш ҳамда таълим сифати ва самарадорлигини ошириш технологиялари”, 2015–2017 йиллар) амалий лойиҳа доирасида қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳузуридаги Республика таълим маркази, 2025 йил 15 июл, № 01/11/-10-463-сон маълумотнома). Натижада, мазкур таклиф ва тавсиялардан “Технология” фани мазмунини модернизациялаш асосида такомиллаштирилган ўқув дастурлари, дарсликлар, методик қўлланмаларни мазмунига сингдирилган;
ўқувчиларни касб танлашга йўллашда уларнинг касб формуласини (касб типлари, касб бўлими, касблар туркуми ва касблар гуруҳлари) таркиб топтиришда рақамли технологияларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш даражаси ностандарт топшириқ (тестлар, бошқотирмалар, буюмларнинг технологик хариталари, видео топшириқ ва ҳ.к.) лар асосида баҳоланган ҳамда репродуктив, продуктив ва креатив мезонлар асосида натижаларни аниқлаштиришга оид таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги тадқиқот натижалари асосида “Ўзбекистон янги касблар атласи” электрон платформасининг функсионал  талаблари, контент мантиқий асослари, ўқувчиларни касбга йўналтириш бўйича рақамли ёндашувлар шакллантирилди ва улар 2025 йилдан бошлаб Вазирликнинг ахборот-коммуникация платформаларида қўлланилган (2025 йил 11 сентябр, № 01/00-05/13-8491-сонли маълумотнома). Натижада, ушбу жараёнда ишлаб чиқилган рақамли ечимлар (платформа функсионаллиги, контент мантиқий тузилиши ва касбга йўналтириш алгоритмлари) реал таълим ва меҳнат бозори шароитларига мослаштирилиб, ёшлар учун касб танлаш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтирилган.