Тўрахўжаева Ширинхон Нодир қизининг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Алюминий қотишмаларини газли печда суюқлантиришда қотишманинг газ ва оксид қўшимчалар билан тўйинишининг илмий асослари”, 05.02.01 – “Машинасозликда материалшунослик. Қуймачилик. Металларга термик ва босим остида ишлов бериш. Қора, рангли ва ноёб металлар металлургияси” ихтисослиги.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B.2025.4.DSc/Т1004
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Давлат Техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети хузуридаги DSc.03/2025.27.12.Т.02.04  рақамли Илмий Кенгаш.
Илмий раҳбар: Шарипов Қонгратбай Авезимбетович, техника фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: Норхуджаев Файзулла Рамазанович техника фанлари доктори, профессор, Зиямуҳамедова Умида Алижановна техника фанлари доктори, профессор, Уткур  Мирзакамалович Халиқулов техника фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Навои давлат кончилик ва технологиялар университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади алюминий қотишмаларини газ печда суюқлантиришда қотишманинг газ ва оксид қўшимчалар билан тўйинишининг илмий асосларини ишлаб чиқишдан иборат
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
газ печларида алюминий қотишмаларини суюқлантиришда печ муҳитига графитли кукун пуркаш технологияси углерод билан печ атмосферасидаги кислороднинг кимёвий активлиги орасидаги термодинамик боғликлик асосида ишлаб чиқилган;
газ печларида алюминий қотишмларини суюқлантиришда қўлланиладиган флюснинг янги таркиби фаза-эритма интерфейсидаги водород фаоллигининг дегазациялаш самарадорлигига таъсирининг аналитик боғликлиги асосида ишлаб чиқилган;
газ печларида алюминий қотишмаларини суюқлантиришнинг модификаторли режими шлак таркибининг шаклланиши қонуниятлари флюс таркибидаги элементларнинг реакцияга киришиш қобилиятлари асосида ишлаб чиқилган;
алюминий қотишмаларини суюқлантиришда қўлланиладиган газли печнинг форсункали конструксияси табиий газнинг ёниши натижасида газ-металл тизимида энергия узатишнинг назарий тушунчалари асосида ишлаб чиқилган;
газ печларида алюминий қотишмаларини суюқлантиришда газ узатишнинг узлукли режими  қотишманинг эркин водород билан•    тўйиниш кинетикаси печ атмосфераси таркиби ўзгаришининг циклик режими асосида ишлаб чиқилган.
газли печда алминий қотишмаларини суюқлантиришда қўлланиладиган графит кукунининг дисперслиги  алюминий оксиди миқдорининг печ муҳитидаги хароратга боғликлик  даражаси асосида ишлаб чикилган
газ печларида алюминий қотишмаларини суюклантиришда қўлланиладиган модификаторларнинг  таркиби уларнинг кимёвий активлиги ўзгаришининг  шлак таркибидаги оксид миқдорига боғлиқлиги асосида ишлаб чиқилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Алюминий қотишмаларини газ печда суюқлантиришда қотишманинг газ ва оксид қўшимчалар билан тўйинишининг илмий асослари боʻйича олинган илмий натижалар асосида:
газ печида алюминий қотишмаларини суюқлантиритишда печ муҳитига графитли кукун пуркаш технологияси "Қуюв механика заводи" АЖ га жорий қилинган ("Ўзбекистон темир йўллари" АЖ нинг 14.11.2025 йилдаги 01/4528-25-сонли маълумотномаси). Жорий қилиш натижасида қотишманинг таркибидаги оксидларнинг  миқдори 7-9 % га камайган;
газ печларида алюминий қотишмаларини суюқлантиритишда қолланиладиган флюснинг янги таркиби "Қуюв механика заводи" АЖ га жорий қилинган ("Ўзбекистон темир йўллари" АЖ нинг 14.11.2025 йилдаги 01/4528-25-сонли маълумотномаси). Жорий қилиш натижасида қотишманинг таркибидаги водороднинг  миқдори 12-14 % га камайган; 
газ печида алюминий қотишмаларини суюқлантиритишда қўлланиладиган газли печнинг форсункали конструкцияси  "Қуюв механика заводи" АЖ га жорий қилинган ("Ўзбекистон темир йўллари" АЖ нинг 14.11.2025 йилдаги 01/4528-25-сонли маълумотномаси). Жорий қилиш натижасида печ муҳитидаги эркин кислороднинг миқдори 6-8  % га камайган;
алюминий қотишмаларини газли печда суюқлантиритишнинг газ узатишнинг узлукли режими  "Қуюв механика заводи" АЖ га жорий қилинган ("Ўзбекистон темир йўллари" АЖ нинг 14.11.2025 йилдаги 01/4528-25-сонли маълумотномаси). Жорий қилиш натижасида печ муҳитиидаги эркин кислороднинг  миқдори 6-8 % га камайган;
алюминий қотишмаларини газли печда суюқлантиритишнинг газ узатишнинг узлукли режими  "Қуюв механика заводи" АЖ га жорий қилинган ("Ўзбекистон темир йўллари" АЖ нинг 14.11.2025 йилдаги 01/4528-25-сонли маълумотномаси). Жорий қилиш натижасида печ муҳитиидаги эркин водород миқдори 3-4 % га камайган.