Юлдашев Оғабек Комилжон ўғли 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ўзбек ва инглиз тез айтишларининг қиёсий тадқиқи”, 10.00.06 Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № B2025.4.PhD/Fil 6904
Илмий раҳбар: Турғунов Шерали Долихонович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Наманган давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.22.04.
Расмий оппонентлар: Турдимов Шомирза Ғаниевич, филология фанлари доктори, профессор; Сидиқов Қосим Абилович, филология фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат чет тиллар институти. 
Диссертация йўналиши: Назарий ва амалий аҳамиятга эга.
II.Тадқиқотнинг мақсади ўзбек ва инглиз тез айтишларининг генезиси, типологияси ва бадиий хусусиятларини қиёсий асосда ўрганишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тез айтишлар болалар фолклорига хос ҳодиса сифатида такомилига эришган бўлса-да, уларнинг дастлаб катталар фолклорида маросим ритуаллари билан боғлиқ ҳолда шакллангани илмий-назарий жиҳатдан исботланган;
ўзбек ва инглиз фолклорида тез айтиш жанри мисолида халқнинг маънавий ҳаёти, миллий қадриятлари ҳамда ҳаёт тарзи қиёсий-типологик жиҳатдан ўрганилиб, ҳар икки халқ тез айтишларида миллий колорит мифологик тасаввурлар, урф-одатлар, кийим-кечак ва таомлар номлари, маросимлар ва бошқа реалиялар орқали ифодаланиши илмий асосланган;
ўзбек ва инглиз тез айтишларида инсон образи меҳнат фаолияти ва ижтимоий муносабатларини ифодаловчи асосий бадиий воситалардан бири эканлиги, хусусан, деҳқон, чорвадор, ҳунарманд сингари халқ вакилларининг   образлари орқали ҳар икки халқнинг қадриятлари, ахлоқ тамойиллари ҳамда оила институтининг ижтимоий аҳамияти очиб берилган;
Ўзбекча тез айтишларда бармоқ вазнига асосланган қатъий бўғин тизими устуворлиги, инглиз тез айтишларида эса стресс-тимед ритмининг етакчилик қилиши аниқланиб, бадиий кўчимлар ва поетик фигураларнинг тез айтишлар матни ифодавийлигини оширувчи муҳим лингвопоетик восита сифатидаги бадиий-эстетик вазифаси аниқланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбек ва инглиз тез айтишларининг ўрганилиши, қиёсий типологияси, юзага келиш омилларининг муштараклиги, ўхшаш ва фарқли хусусиятлари, бадиияти билан боғлиқ вазифаларни тадқиқ этиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ўзбек ва инглиз тез айтишларининг композицион қурилиши белгиланган, троплар ва поетик фигураларнинг жанр таркибидаги бадиий-эстетик вазифалари ўзбекча ва инглизча мисоллар ёрдамида тушунишга имкон берувчи хулосалардан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида Давлат илмий-техник дастурлари доирасидаги 2021–2023-йилларга мўлжалланган ИЛ-402104474 рақамли “Болаларадабиёти.уз” электрон платформа ва унинг мобил иловасини яратиш номли инновацион лойиҳасида фойдаланилган. (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети, 2026-йил 21-февралдаги 04/1-1054-сон маълумотномаси). Натижада, тез айтишларнинг фонетик, лексик ва стилистик хусусиятлари таҳлил қилиниб, уларнинг лингвистик ва маданий функсиялари аниқланди. Шу билан бирга, қиёсий тадқиқот орқали ўзбек ва инглиз тез айтишларининг умумий ва фарқли жиҳатлари белгиланди, бу эса уларнинг ўқув-услубий ва бадиий қийматини янада чуқурроқ тушунишга имкон берган;
ўзбек ва инглиз халқ тез айтишларининг ўзига хос жанр хусусиятлари, туркий анъаналар билан типологияси ва тарихий-генетик илдизлари, композицияси, ғоявий-бадиий хусусиятларини ойдинлаштириш, типологик ўхшашлик ва ўзига хос хусусиятларни тадқиқ этиш орқали чиқарилган хулосалар ўзбек фолклоршунослиги учун муҳим илмий-назарий маълумотлар бериши, ўзбек фолклори, фолклоршунослик, диалектология, қиёсий фолклоршунослик, лингвофолклористика, этнофолклористика каби фанлар бўйича яратиладиган дарслик ва қўлланмалар мукаммаллашувига хизмат қилиши  ҳақидаги хулосалардан, Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Наманган давлат университетида бажарилган ФЗ-201912099 “Ўзбек фолклорининг ўзбек ва инглиз тилларидаги веб-сайти ва мултимедия маҳсулотларини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган. (Наманган давлат университети, 2025-йил 21-ноябрдаги 2099-011/24-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбек фолклорининг ўзбек ва инглиз тилларидаги мултимедиа маҳсулотларини йаратиш жарайони диссертацийа ишида келтирилган қиёсий таҳлил воситаларига оид илмий-назарий маълумотлар билан бойитилган;
Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси “Ўзбекистон” телерадиоканали томонидан тайёрланган “Ўзбекистон ёшлари”, “Таълим ва тараққиёт”, “Болалар ва биз” номли дастурлар ссенарийсида (2024-2025- йиллар) фойдаланилган. Ўзбек ва инглиз тез айтишларининг генезиси, хусусан, эволюцияси ва типологик хусусиятлари атрофлича ёритилганлиги, қолаверса, тез айтишларнинг ўрганилиш тарихи, шаклланиш босқичлари ҳамда уларнинг тарихий-тадрижий такомили изчил таҳлилга тортилганлиги, жанрнинг халқ оғзаки ижодидаги ўрни, дастлабки функсиялари, эстетик вазифаси ва тил маданиятидаги аҳамияти илмий асосда ёритилган. Ушбу фикрлар ва хулосалардан унумли фойдаланилган, ҳамда тадқиқотчи билан бевосита суҳбат олиб борилган. (Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпаияси, “Ўзбекистон-24 ижодий бирлашмаси”нинг 2025-йил 19-ноябрги 05-09-1850-сон маълумотномаси). Натижада, юқорида кўрсатиб ўтилган кўрсатув ва эшиттиришларнинг бадиий жиҳатдан янада қизиқарли, мазмунли, жонли чиқишига эришилган.