Пардаев Асрор Икромовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар
    Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларида танқидий фикрлашни медиатаълим технологиялари асосида ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”.
13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Ped_____
Илмий раҳбар: Худайкулова Шахло Маманиязовна педагогика фанлари доктори (DSc), доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат педагогика институти 
  ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат педагогика институти ҳузуридаги PhD.01/2025.27.12.Ped.10.01 рақмли илмий кенгаш
  Расмий оппонентлар: Уроқов Шерзод Рахмонович, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент; Акрамова Гулбаҳор Ренатовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
  Етакчи ташкилот: Чирчиқ давлат педагогика университети.
  Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: медиатаълим технологиялари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчилари танқидий фикрлашини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
медиатаълим технологиялари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчилари танқидий фикрлашини ривожлантириш педагогик шарт-шароитлари ахборот экотизимида рақамли хавфсизлик ва критик медиакомпетентликни шакллантириш, манипулятив дискурс, фаcт-чекинг, верификация ва алгоритмик филтрлаш унсурларини мултимодал-аутентик вазифаларга интердисиплинар интеграциялаш орқали аниқлаштирилган;
бўлажак бошланғич синф ўқитувчилари танқидий фикрлашини медиатаълим технологиялари негизида ривожлантириш модели медиа, ахборот, рақамли ва АИ саводхонлиги, алгоритмик хабардорлик ва метакогнитив тартиблаштириш педагогик трансферини Демингнинг доимий такомиллашиб борувчи План-До-Чеcк-Аcт ички бошқарув циклига итератив-адаптив моделлаштириш асосида такомиллаштирилган;
медиатаълим технологиялари асосида танқидий фикрлашни ривожлантириш методикаси мазмуни бўлажак ўқитувчиларда медиа-таҳлил, манбани баҳолаш, рақамли масʼулият, медиа-ижод компетенсияларини “мураккаб назария – педагогик соддалаштириш – болага мос фаолият” иерархиясига йўналтирилган фаол, муаммоли, рефлексив ва симулятив ўқитишни мужассамлаштириш орқали такомиллаштирилган;
танқидий фикрлашни медиатаълим технологиялари асосида ривожлантириш самарадорлиги бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларида манба текшируви, танқидий медиатаҳлил, рефлексив-ахлоқий мулоҳаза юритиш кўникмаларини ахборот-манбавий верификация, таҳлилий-интерпретатив, алгоритмик ва АИ-критик саводхонлик мезонларига мос компетенсиявий-динамик натижаси сифатида аниқлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
медиатаълим технологиялари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг танқидий фикрлашини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича илмий ва амалий тавсиялар асосида; 
медиатаълим технологиялари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларида танқидий фикрлашини ривожлантириш педагогик шарт-шароитлари ахборот экотизимида рақамли хавфсизлик ва критик медиакомпетентликни шакллантириш, манипулятив дискурс, фаcт-чекинг, верификация ва алгоритмик филтрлаш унсурларини мултимодал-аутентик вазифаларга интердисиплинар интеграциялаш орқали аниқлаштиришга оид таклиф ва тавсиялар “Бошланғич синфларда ахборот технологиялари” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган ҳамда 2024-2025-ўқув йилида ўқув жараёнига татбиқ этилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2024-йил 23-июндаги 89-03-2212-сон маълумотномаси). Натижада, бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг медиа матнларни қабул қилиш жараёнида онгли ва масъулиятли позицияни мустаҳкамлаш ҳамда ахборотни пассив қабул қилишдан уни танқидий таҳлил қилиш босқичига 
                                                                                                                                       ўтишни таъминлаш қобилиятларини ривожлантиришга эришилган; 
бўлажак бошланғич синф ўқитувчилари танқидий фикрлашини медиатаълим технологиялари негизида ривожлантириш модели медиа, ахборот, рақамли ва АИ саводхонлиги, алгоритмик хабардорлик ва метакогнитив тартиблаштириш педагогик трансферини Демингнинг доимий такомиллашиб борувчи План-До-Чеcк-Аcт ички бошқарув циклига итератив-адаптив моделлаштириш асосида такомиллаштирилган ташкилий-тузилмавий модели Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясини “Ўзбекистон” телерадио каналида эфирга узатилган “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси, “Ўзбекистон” телерадиоканали томонидан тайёрланган. “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари”, “Миллат ва маънавият” каби дастурлар сенарийсини тайёрлашда фойдаланилди. (Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг 2025 йил 19-август №05-09-1327- сонли маълумотномаси). Натижада, танқидий фикрлашнинг таркибий компонентлари таҳлил, талқин, баҳолаш, инференсия (хулоса чиқариш), мазмунни англаш ва ўз позициясини асослаш каби бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг танқидий фикрлаш самарадорлигини оширишга имконият яратилган ва уларнинг шахс сифатида ўз-ўзини ривожлантириш компетенсиялари мазмуни бойитишга эришилган;
медиатаълим технологиялари асосида танқидий фикрлашни ривожлантириш методикаси мазмуни бўлажак ўқитувчиларда медиа-таҳлил, манбани баҳолаш, рақамли масʼулият, медиа-ижод компетенсияларини “мураккаб назария – педагогик соддалаштириш – болага мос фаолият” иерархиясига йўналтирилган фаол, муаммоли, рефлексив ва симулятив ўқитишни мужассамлаштириш орқали такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялар “Медиасаводхонлик ва ахборот маданияти” фани бўйича мултимедиали электрон дарслик мазмунига сингдирилган (2025-йил 1-ноябрда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интелектуал мулк агентлиги томонидан берилган № ДГУ 55902 рақамли муаллифлик гувоҳномаси). Натижада, бўлажак бошланғич синф ўқувчиларининг ахборотни мантиқий-таҳлилий мезонлар асосида чуқур ўрганиш, турли қараш ва ёндашувларни қиёсий баҳолаш, далилий асосга таянган ҳолда хулоса чиқариш, муаммоли вазиятларда тизимли ечим бериш имкониятлари ошишга эришилган;
танқидий фикрлашни медиатаълим технологиялари асосида ривожлантириш самарадорлиги бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларида манба текшируви, танқидий медиатаҳлил, рефлексив-ахлоқий мулоҳаза юритиш кўникмаларини ахборот-манбавий верификация, таҳлилий-интерпретатив, алгоритмик ва АИ-критик саводхонлик мезонларига мос компетенсиявий-динамик натижаси сифатида аниқланган самарадорлигига оид хулосалар  “Бошланғич синфларда ахборот технологиялари” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган ҳамда 2024-2025-ўқув йилида ўқув жараёнига татбиқ этилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2024- йил 23-июндаги 89-03-2212-сон маълумотномаси). Натижада, бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларида медиага нисбатан онгли муносабат, медиа эътирофи ҳамда медиамаданиятга доир қизиқишнинг ошгани, медиани танқидий идрок этиш кўникмаларини, жумладан иккинчи даражали маълумот хабарларини таҳлил қилиш малакаси ривожлантиришга эришилган.