Сейтниязов Турсинбай Даулбаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):  “Қорақалпоқ романларида пейзаж образини яратишнинг бадиий усуллари”, 10.00.12 – Қорақалпоқ адабиёти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Fil6948
Илмий раҳбар: Сейтбеков Адилбай Батирбекович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Нукус давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.04.06
Расмий оппонентлар: Бекбергенова Зияда Утеповна, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Алламуратов Гайрат Абатбаевич, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент 
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга мойилик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ҳозирги қорақалпоқ романларида образ яратишда, муаллиф фикрини ифодалашда, асар композициясини жозибадор шаклда беришда, роман бадииятини оширишда пейзаж тасвирларининг ўрнини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қорақалпоқ адабиётшунослигида романларда пейзаж тасвири усуллари илк бор тадқиқот обекти сифатида ўрганилиб, бунда пейзаж тасвирининг сифат белгилари, унинг бадиий функсиялари, образ яратишга таъсири таҳлил қилинган;
пейзаж тасвирининг тарбиявий вазифаси очиб берилади, экотизим нуқтайи назаридан ўқувчиларни табиат мусаффолигини сақлашга тарбиялай олиши, шунингдек, экотизимга оид илмий тадқиқотларнинг аҳамияти очиб берилади;
қорақалпоқ адабиётшунослигида пейзаж тасвирининг хронотоп вазифасини бажариши, унинг мавсумий вақтни, суткалик вақтни, маконни ифодалаши яхлит тарзда биринчи марта ўрганилган;
қаҳрамон образи ва асар композициясини яратишнинг ўзига хос усуллари каби хизматни романларда пейзаж тасвири бажариши мисоллар ёрдамида яққол далилланган;
пейзаж тасвирининг муаллиф ва қаҳрамон дунёқарашини очиб беришдаги бадиий хизмати очиб берилиши, муаллиф ва қаҳрамоннинг табиат манзараларини англаши, ҳодиса ва воқеалар билан боғлай олиши самарали ўрганилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Қаҳрамон образини ва асар композициясини яратишнинг ўз усуллари, бу хизматни пейзаж тасвирнинг бажарилиши, романларда пейзаж тасвирнинг муаллиф ва қаҳрамон нуқтаи назарини очиб беришдаги бадиий хизмати, муаллифнинг ва қаҳрамоннинг табиат кўринишларини кузатиши, ҳодиса, воқеалар билан боғлаши самарали ўрганилганлиги бўйича хулосалар Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтининг “Қорақалпоқ ва ўзбек адабий жанрларининг уйғунликда ривожланиши” мавзусидаги фундаментал лойиҳаларда фойдаланилган (Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтининг 2025-йил 16-декабрдаги 801/1-сон маълумотномаси). Натижада, асар композициясини яратишнинг ўзига хос усуллари, пейзаж тасвирининг муаллиф ва қаҳрамон нуқтайи назарини очиб беришдаги бадиий хизмати, муаллиф ва қаҳрамоннинг табиат манзараларини кузатишдаги, ҳодиса, воқеалар билан боғланишдаги ўзига хос хусусиятлар романлар контексти мисолида аниқланган;
қорақалпоқ адабиётшунослиги илмида романларда пейзаж тасвирлаш усуллари, пейзаж тасвирлашнинг сифат белгилари, унинг бадиий функсиялари, образ яратишга таъсири ўрганишда Қорақалпоғистон Республикаси тарихи ва маданияти идавлат музейи коллекциясида сақланаётган экспонатларга боғлиқлиги ўрганиб чиқлди. Халқ ёзувчиларининг бадиий асарларида пейзаж мавзуси билан боғлиқ талабаларга матбуот анжумани ўтказилди (Қорақалпоғистон Республикаси тарихи ва маданияти давлат музейи 2025-йил 2-декабр 371-сонли маълумотномаси). Натижада, қорақалпоқ романларининг бадиий тасвир усулларини тадқиқ этишга қўйиладиган талаблар, бошқа назарий тамойиллар тўлдирилган;
пейзаж тасвирининг тарбиявий вазифаси очиб берилганлиги, экотизим нуқтаи назаридан ўқувчиларни табиат тозалигини сақлашга тарбиялай олиши, экотизимга оид илмий тадқиқотларнинг аҳамияти очиб берилиши бўйича ўрганилган назарий, амалий натижалар Қорақалпоғистон телерадиоканалининг “Хабар”, “Ана тилим” кўрсатувлари ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси телерадиокомпаниясининг 2025-йил 10-декабрдаги 05-22.727-сонли маълумотномаси). Натижада, ёшларни миллий ғурур, ватанпарварлик, миллий қадриятлар, жумладан, она табиатни асраб-авайлаш, ҳурмат қилиш руҳида тарбиялашда бадиий адабиётнинг аҳамиятини кўрсатиб берилган.