Мавлонова Шаҳзода Турғуновнанинг
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси
ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг самарали технологиялари”. 13.00.03 - Махсус педагогика.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Ped 8865
Диссертация бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети.
Илмий раҳбар: Шарофутдинова Раънохон Шавкатовна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, PhD.01/2025.27.12. Ped.04.03.
Расмий оппонентлар: Холиқов Азамат Қаҳрамонович, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент; Вохобова Мунирахон Садирдиновна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг самарали технологияларини аниқлаш ва амалиётга жорий этиш юзасидан тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг педагогик шарт-шароитларини ўқувчиларнинг тил ўрганиш жараёнида усҳрайдиган грамматик қийинчиликларни бартараф этишга йўналтирилган визуал нутқий топшириқларни лингвометодик муҳитда компенсациянинг динамик позициясида қўллаш асосида аниқлаштирилган;
ихтисослаштирилган таълим муассасаларида инглиз тилини ўқитиш самарадорлигини таъминлашнинг ташкилий-дидактик модели ўқувчиларда фонематик эшитув ва брайл-ёзув техникасини қиёсий ривожлантиришга мўлжалланган бўртма луғатли нутқий матнларни мултисенсорли ўқитиш муҳитида шахсий тахрирли муносабатда қўллаш асосида такомиллаштирилган;
кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг коррексион-ривожлантирувши технологиялари нутқий пассивлик ва фаоллик даражаларига мослаштирилган модулли диалогларни тезкор такрорлаш жараёнида стимулятив қўллаш асосида такомиллаштирилган;
кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларида тил малакаларининг шаклланганлигини баҳолаш мезонлари матнни тинглаш, ёзиш, эшитиш ва гапириш сингари тил малакаларини артикуляцион-корректор машқлари орқали ривожлантирувши муҳитда эклектик таҳлил қилиш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг самарали технологияларини такомиллаштириш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг педагогик шарт-шароитларини ўқувчиларнинг тил ўрганиш жараёнида ушрайдиган грамматик қийинчиликларни бартараф этишга йўналтирилган визуал нутқий топшириқларни лингвометодик муҳитда компенсациянинг динамик позициясида қўллашга оид таклифлари “Хорижий тил (инглиз тили)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2025-йил 09-июлдаги 258-сонли буйруғи билан тасдиқланган 346592-сон гувоҳномаси). Натижада, кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг коррексион-компенсацион адаптив муҳитини яратишга хизмат қилган;
ихтисослаштирилган таълим муассасаларида инглиз тилини ўқитиш самарадорлигини таъминлашнинг ташкилий-дидактик модели ўқувчиларда фонематик эшитув ва брайл-ёзув техникасини қиёсий ривожлантиришга мўлжалланган бўртма луғатли нутқий матнларни мултисенсорли ўқитиш муҳитида шахсий тахрирли муносабатда қўллашга доир оид таклиф ва тавсияларидан “Кўриш қобилиятида нуқсони бор ва кўзи ожиз ўқувчиларга ментал арифметика ёрдамида арифметик амалларни ўргатиш” номли Фарғона давлат университетида амалга оширилган инновацион лойиҳасининг мазмунини такомиллаштиришда фойдаланилган (ФДУнинг 2026-йил 30-мартдаги 04/3122-сонли маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларга инглиз тилини ўргатишнинг методик тизими жорий этилишига ва жараёённинг яхлит методик тизим асосида ташкил этилишига эришилган;
кўришида муаммолари бўлган бошланғич синф ўқувчиларига инглиз тили ўргатишнинг коррексион-ривожлантирувши технологиялари нутқий пассивлик ва фаоллик даражаларига мослаштирилган модулли диалогларни тезкор такрорлаш жараёнида стимулятив қўллашга оид таклифлари “Тҳе cонcепт оф псйчологй” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2024-йил 04-мартдаги 55-сонли буйруғи билан тасдиқланган 55302-сон гувоҳномаси). Натижада, инглиз тили ўргатишнинг коррексион-ривожлантирувши технологияларининг оммалшишига эришилган.