Юлдашева Инобат Ашуралиевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Олий таълим муассасаларида бўлажак мутахассислар касбий қадриятини ривожлантириш методикаси (педагогика фан мисолида)”, 13.00.02–Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Ped8389.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети.
Илмий раҳбар: Эрназарова Гулнора Облақуловна педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.04.02.
Расмий оппонентлар: Казиева Турғуной Турсунбоевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Ҳимматалиев Дўстназар Омонович, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади олий таълим муассасаларида бўлажак мутахассислар касбий қадриятини ривожлантириш методикаси такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
олий таълим муассасаларида бўлажак мутахассисларда касбий қадриятни ривожлантиришнинг педагогик муаммолари тизимли компаратив таҳлил асосида аниқлаштирлиб, мазкур жараённинг назарий педагогик ҳамда методологик асослари мотивацион-аксиологик, когнитив-аксиологик, когнитив-рефлексив ва фаолиятли амалий компонентлардан иборат интегратив тузилма ва аксиологик ёндашувлар асосида такомиллаштирилган;
талабаларда касбий қадриятлар тизимини ривожлантиришга йўналтирилган педагогик моделнинг назарий-консептуал параметрлари қадриятли онгни шакллантиришнинг аксиологик детерминацион омиллари, шахсий-профессионал идентификация жараёнлари ҳамда компитенсиявий трансформация механизмлари ягона интегратив тизим сифатида структуравий-динамик жиҳатдан илмий асосланган;
бўлажак мутахассиснинг касбий фаолиятида қадриятли муносабатини ривожлантириш методикаси рефлексив англашга йўналтирилган “Аксиологик интериоризация методи” орқали мотивацион-детерминацион, когнитив-рефлексив ҳамда фаолиятли-аксиологик босқичлардан иборат процессуал механизм асосида такомиллаштирилган;
талабаларда касбий қадриятлар тизимини ривожлантиришнинг баҳолаш мезон ва кўрсаткичлари аксиологик, рефлексив ва фаолиятли даражалар кесимида тизимлаштирилиб, уларнинг диагностик индикаторлари такомиллаштирилган ҳамда натижавий мониторинг асосида таълим жараёнида жорий этиш бўйича амалий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Педагогика олий таълим муассасаси талабаларида касбий қадриятлар тизимини ривожлантириш юзасидан ишлаб чиқилган назарий-методологик ва амалий таклифлар асосида:
олий таълим муассасаларида бўлажак мутахассисларда касбий қадриятни ривожлантиришнинг назарий педагогик ҳамда методологик асослари мотивацион-аксиологик, когнитив-аксиологик, когнитив-рефлексив ва фаолиятли амалий компонентлардан иборат интегратив тузилма ва аксиологик ёндашувлар асосида такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялар “Оила педагогикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024 йил 27-декабрдаги 485-сонли буйруғига асосан, 724076-сонли нашр рухсатномаси). Натижада, олий таълим муассасаларида касбий қадриятни ривожлантириш муҳити барқарорлигини таъминлашга хизмат қилган;
талабаларда касбий қадриятлар тизимини ривожлантиришга йўналтирилган педагогик моделнинг назарий-консептуал параметрлари қадриятли онгни шакллантиришнинг аксиологик детерминацион омиллари, шахсий-профессионал идентификация жараёнлари ҳамда компитенсиявий трансформация механизмлари ягона интегратив тизимига оид таклифлар Қори Ниёсий номидаги Тарбия педагогика Миллий институти Қорақалпоғистон филиалида бажарилган АЛ-ХТ-0-2997 рақамли “Ёшларни умуминсоний, миллий ва тарихий қадриятлар уйғунлиги муҳитида маънавий ахлоқий тарбиялашнинг долзарб масалалари” мавзусидаги амалий лойиҳада белгиланган вазифаларни бажаришда фойдаланилган. Натижада, талабаларда касбий қадриятлар тизимини ривожлантириш самарадорлиги ошган;
бўлажак мутахассиснинг касбий фаолиятида қадриятли муносабатини ривожлантириш методикаси рефлексив англашга йўналтирилган “Аксиологик интериоризация методи” орқали мотивацион-детерминацион, когнитив-рефлексив ҳамда фаолиятли-аксиологик босқичлардан иборат процессуал механизм асосида такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар “Оила педагогикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024 йил 27-декабрдаги 485-сонли буйруғига асосан, 724076-сонли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак ўқитувчиларда касбий қадриятларга онгли ва барқарор муносабат шакллантирилиб, уларнинг шахсий профессионал идентификацияси мустаҳкамланган.