Ашуров Махмуд Шахобовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларда миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантириш”
13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Ped _______
Илмий раҳбар: Мустафаев Шомурод Нормуминович, педагогика фанлари доктори,доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат педагогика институти ҳузуридаги PhD.01/2025.27.12.Ped.10.01 рақамли илмий кенгаш
Расмий оппонентлар: Избуллаева Гулчеҳра Валериевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Тожибоева Ҳилолахон Маҳмудовна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Шаҳрисабз давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларда миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак ўқитувчиларни ривожлантиришга ёʻналтирилган педагогик парадигмалар мазмуни миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини тарбиянинг интегратив-аксиологик конструкти сифатида субект-субект муносабатлари жараёнида қадриятли идентификация, касбий ўзлик, фуқаролик масъулияти ва шахсий позицияни функсионал боғлиқликда шакллантириш асосида аниқлаштирилган;
аксиологик-мусиқий идентификация технологияси (АМИТ) бўлажак ўқитувчиларда санъатни англаш негизида маданий меросни таълим жараёнига уйғунлаштириш, мусиқий меросни эстетик идрок этиш, ҳиссий резонанс, тафсир, ватанпарварлик, бурч ва дахлдорликни ривожлантириш асосида миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантиришнинг инновацион воситаси сифатида такомиллаштирилган;
аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларнинг миллий гурур ва ифтихор туйғусини ривожлантириш тизими когнитив-идентификатив, аффектив-қадриятлилик ва фаолиятли-барқарорлик трансферининг тарихий-маданий меросга ҳурмат, юқори даражали фикрлаш, аргументлаш, ижтимоий ташаббуслар, рақамли муҳитда ахлоқий мулоқот ва рефлексив амалиётга таъсирини устуворлаштириш асосида консептуал моделлаштирилган;
аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларда миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантириш самарадорлиги миллий ва умуминсоний қадриятларни қиёслаш, аждодлар меросни тушунтира олиш, ҳурмат ҳиссини сингдириш, таълимий салоҳиятини англаш, ички тайёрлик, масъулият, шахсий муносабат билдириш ва ахлоқий коммуникацияни баҳолаш асосида ижобий динамикаси аниқлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
талабаларнинг аксиологик ёндашув асосида миллий ифтихор туйғусини ривожлантиришга оид олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
бўлажак ўқитувчиларни ривожлантиришга ёʻналтирилган педагогик парадигмалар мазмуни миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини тарбиянинг интегратив-аксиологик конструкти сифатида субект-субект муносабатлари жараёнида қадриятли идентификация, касбий ўзлик, фуқаролик масъулияти ва шахсий позицияни функсионал боғлиқлиги “Чолғу асбоблар тарихи” номли ўқув қўлланма мазмунига киритилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024 -йил 4-мартдаги № 296518 рақамли гувоҳномаси). Натижада, талабаларда шахсий ва касбий компетенсияларни такомиллаштириш орқали миллий ғурур ва ифтихор туйғулари ривожлантирилди;
аксиологик-мусиқий идентификация технологияси (АМИТ) бўлажак ўқитувчиларда санъатни англаш негизида маданий меросни таълим жараёнига уйғунлаштириш, мусиқий меросни эстетик идрок этиш, ҳиссий резонанс, тафсир, ватанпарварлик, бурч ва дахлдорликни ривожлантириш асосида миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантиришнинг инновацион воситаси сифатида “Узлюксиз таълимдаги тенденсиялар ва замонавий ёндашувлар” номли дарслик мазмунини бойитишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4262-6869-71б6-9д1а-ф124-6319-2891-сон маълумотномаси). Натижада, халқимизнинг тарихий меъроси, урф-одат ва анъаналари, одоб-ахлоқи, турмуш тарзи, миллий ва умуминсоний қадриятларни тарғиб қилишнинг педагогик имкониятларини аниқлашга шароит яратилган;
аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларнинг миллий гурур ва ифтихор туйғусини ривожлантириш тизими когнитив-идентификатив, аффектив-қадриятлилик ва фаолиятли-барқарорлик трансферининг тарихий-маданий меросга ҳурмат, юқори даражали фикрлаш, аргументлаш, ижтимоий ташаббуслар, рақамли муҳитда ахлоқий мулоқот ва рефлексив амалиётга таъсирини устуворлаштириш асосида консептуал моделдан “Узлюксиз таълимдаги тенденсиялар ва замонавий ёндашувлар” номли дарслик мазмунини бойитишда фойдаланилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4262-6869-71б6-9д1а-ф124-6319-2891-сон маълумотномаси). Натижада, глобаллашув даврида талабаларни таълимдан бўш вақтларини мазмунли ташкил этишга оид таклифлар ишлаб чиқишда шароит яратилган;
аксиологик ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларда миллий ғурур ва ифтихор туйғуларини ривожлантириш самарадорлиги миллий ва умуминсоний қадриятларни қиёслаш, аждодлар меросни тушунтира олиш, ҳурмат ҳиссини сингдириш, таълимий салоҳиятини англаш, ички тайёрлик, масъулият, шахсий муносабат билдириш ва ахлоқий коммуникацияни баҳолаш асосидаги ижобий динамикасидан “Узлюксиз таълимдаги тенденсиялар ва замонавий ёндашувлар” номли дарслик мазмунини бойитишда фойдаланилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 22-январдаги 4262-6869-71б6-9д1а-ф124-6319-2891-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларни таълимдан бўш вақтларини мазмунли ташкил этишда аксиологик ёндашув асосида маънавий ахлоқий сифатларни ривожлантирувчи технологияларни аниқлаш имкони кенгайтирилган.
