Узоқов Мухриддин Фахриддин ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси: Болаларда аттрактив муносабатларни шакллантириш асосида ўз фикрини ифодалашга ўргатиш методикаси (мактабгача бўлган ката ёш гуруҳлари мисолида) 13.00.08 – Мактабгача таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Ped7729
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети.
Илмий раҳбар: Хўжақулов Акбар Эшқуватович- педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Мактабгача таълим ташкилотлари директор ва мутахассисларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институти, PhD.01/2025.27.12.Ped.07.01
Расмий оппонентлар: п.ф.д. (DSc), профессор Жамилова Наргиза Нуриддиновна, п.ф.н., доцент Камилова Гулмира Алимовна
Етакчи ташкилот: Андижон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: мактабгача ёшдаги болаларда аттрактив муносабатларни шакллантириш асосида ўз фикрини ифодалашга ўргатиш методикасини такомиллаштиришга оид илмий методик тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мактабгача ёшдаги болаларда шахслараро муносабатларни шакллантиришнинг педагогик шарт-шароитлари аттрактив муносабатлар категориал тизимидаги рефлексивлик, шахсий идентификация жараёнига йўналтирилган эмоционал ва интеллектуал фаолликни ўзаро интеграциялаштирувчи методологик ёндашувларнинг прагматик аспектларига кўра аниқлаштирилган;
тарбияланувчиларда аттрактив муносабатларни шакллантириш методикаси мактабгача ёшдаги болаларнинг табиий ривожланиш қонуниятларини ҳисобга олган ҳолда нутқ ва ҳаракат уйғунлигини таъминлаш, ўзлигини намоён этиш имкониятларини оширишнинг тингловчи-йўналтирувчи мулоқот модели эмоционал-экспрессив хусусиятларини интенсивлаштириш асосида такомиллаштирилган; 
аттрактив муносабатлар асосида тарбияланувчиларда ўз фикрларини ифодалай олиш кўникмаларини шакллантириш жараёнининг функсионал модели шахслараро муносабатлардаги тушуниш, тенг муносабатлар ва ўз-ўзини намоён этиш қонуниятларига кўра аттракциянинг шахсий илентификация ва ҳамфикрлилик категорияларининг ўзаро алоқадорлигини витаген фаолиятга татбиқ этиш орқали такомиллаштирилган;
мактабгача ёшдаги болаларда аттрактив муносабатлар шакллантириш жараёнининг самарадорлиги шахслараро аттрактив муносабатлар шаклланганлик даражасини аниқловчи мусиқий-ритмик экспрессивлик, нутқ экспрессивлиги, логоритмик экспрессивлик, оғзаки импровизация каби баҳолаш мезонларининг оптимал танланган мулоқот услуби, нутқ ҳамда ҳаракатнинг уйғунлик даражасига мувофиқлигига кўра аниқлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. мактабгача ёшдаги болаларда аттрактив муносабатларни шакллантириш орқали ўз фикрини ифодалашга ўргатиш методикасини такомиллаштиришга доир олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
мактабгача ёшдаги болаларда аттрактив муносабатларни шакллантиришнинг мактабгача ёшдаги болаларда шахслараро муносабатларни шакллантиришнинг педагогик шарт-шароитлари аттрактив муносабатлар категориал тизимидаги рефлексивлик, шахсий идентификация жараёнига йўналтирилган эмоционал ва интеллектуал фаолликни ўзаро интеграциялаштирувчи методологик ёндашувларнинг прагматик аспектларига кўра аниқлаштирилганлигига доир ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялардан “Болалар жисмоний тарбияси ва технологияси” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022-йил 25-ноябрдаги 388-сонли буйруғи билан тасдиқланган № 388-024 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, мактабгача таълим ташкилотларида таълим тарбия жараёнида методологик ёндашувлар ва амалий тавсиялар асосида самарали ташкил этишга хизмат қилган;
тарбияланувчиларда аттрактив муносабатларни шакллантириш методикаси мактабгача ёшдаги болаларнинг табиий ривожланиш қонуниятларини ҳисобга олган ҳолда нутқ ва ҳаракат уйғунлигини таъминлаш, ўзлигини намоён этиш имкониятларини оширишнинг тингловчи-йўналтирувчи мулоқот модели эмоционал-экспрессив хусусиятларини интенсивлаштириш асосида такомиллаштирилганлигига доир ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялардан АИФ-2/17 “Ўзбекистон олий таълим муассасалари ўқув жараёнини ташкил этишда янги технологиялар” мавзусидаги лойиҳани бажаришда  фойдаланилган (Қарши давлат университети Илмий ишлар ва инновациялар бўйича проректорининг 2023-йил 1-майдаги 03/1270-сонли маълумотномаси). Натижада, олий таълим жараёнида мактабгача таълим ихтисослиги бўйича талабаларни педагогик фаолиятга тайёрлаш жараёнини такомиллаштиришга хизмат қилган;
аттрактив муносабатлар асосида тарбияланувчиларда ўз фикрларини ифодалай олиш кўникмаларини шакллантириш жараёнининг функсионал модели шахслараро муносабатлардаги тушуниш, тенг муносабатлар ва ўз-ўзини намоён этиш қонуниятларига кўра аттракциянинг шахсий илентификация ва ҳамфикрлилик категорияларининг ўзаро алоқадорлигини витаген фаолиятга татбиқ этиш орқали такомиллаштирилганлигига доир ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялардан “Болалар жисмоний тарбияси ва технологияси” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022-йил 25-ноябрдаги 388-сонли буйруғи билан тасдиқланган № 388-024 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, мактабгача таълим ташкилотларида таълим-тарбия жараёни тарбияланувчилар орасида аттрактив муносабатларни шакллантириш ва уларнинг ижтимоийлашувини ривожлантиришга қаратилган методик ишланмалар билан бойитилди;
мактабгача ёшдаги болаларда аттрактив муносабатлар шакллантириш жараёнининг самарадорлиги шахслараро аттрактив муносабатлар шаклланганлик даражасини аниқловчи мусиқий-ритмик экспрессивлик, нутқ экспрессивлиги, логоритмик экспрессивлик, оғзаки импровизация каби баҳолаш мезонларининг оптимал танланган мулоқот услуби, нутқ ҳамда ҳаракатнинг уйғунлик даражасига мувофиқлигига кўра аниқлаштирилганлигига оид хулосалардан тажриба-синов обектларида ўтказилган педагогик эксперимент давомида фойдаланилган (Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги ҳузуридаги Мактагача таълим агентлиги томонидан 2023-йил 11-декабрдаги 03-774-сонли маълумотнома). Натижада, мактабгача таълим жараёнида болалар умумий ривожланиш жараёнини меёрлаштиришга доир тажрибалар оммалашувига хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish