Ғайратова Гулмирахон Иқболжон қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Сирдарё юқори оқими ихтиофаунаси (Аcтиноптерйгии: Телеостеи)”, 03.00.06 - Зоология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/В1313. 
Илмий раҳбар: Назаров Мухаммадрасул Шарапович, биология фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.10.08.
Расмий оппонентлар: Камилов Бахтиёр Ганиевич, биология фанлари доктори, профессор; Умаров Фаррух Улуғбекович, биология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: Сирдарёнинг юқори оқимида учровчи балиқлар фаунаси таксономик таркибини аниқлаш, ихтиофаунанинг ҳавза бўйлаб қайта тақсимланиш тенденсиясини асослаш, дарё балиқларининг морфологик ҳамда биологик хусусиятларини очиб бериш, камёб ҳамда ҳимояга муҳтож турларни муҳофаза қилишга доир тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Сирдарё юқори оқимининг замонавий ихтиофауна таркиби тадқиқ этилиб, унда балиқларнинг 7 туркум, 13 оила, 27 уруғга мансуб 30 тури учраши аниқланган;
илк бор Сирдарё юқори оқими ҳавзасига қарашли сув ҳавзалари ихтиофаунасининг ўхшашлик даражаларини қиёсий таҳлили ўтказилди ва унга кўра Сирдарё ихтиофаунаси Қорадарё билан 76% га, Норин дарёси ихтиофаунаси билан 56% га, Сўх дарёси ихтиофаунаси билан 37% га ҳамда Қайроққум сув омбори балиқлар фаунаси билан 67% га ўхшашлиги асосланган; 
Сирдарё юқори оқими балиқларининг морфометрик кўрсаткичлари илк бор эркак ва урғочи индивидлар кесимида қиёсий таҳлил қилиниб, турлар доирасида жинсга боғлиқ морфологик ўзгарувчанлик хусусиятлари аниқланган; 
Сирдарё ҳавзасида Силурус гланис нинг икки хил экоморфини учраши морфологик ва этологик далиллар билан асосланган; 
Сирдарё юқори оқимида сўнгги бир неча ўн йил давомида тадқиқотчилар томонидан қайд этилмай келаётган  Баллерус сапа дарёнинг айнан ушбу қисмида мавжудлиги аниқланган;
интродуцент турларнинг кўрсатаётган босими натижасида Сирдарё ҳавзасидаги Абрамис брама, Гобио лепидолаемус,  Леуcисcус аспиус, Луcиобарбус cоноcепҳалус каби маҳаллий турларнинг ҳавза доирасидаги ареалини кескин қисқариб кетганлиги, Албурнус  таениатус, Албурнус чалcоидес, Баллерус сапа, Гобио лепидолаемус, Искандариа кусчакеwицчи, Леуcисcус сқуалиусcулус  каби маҳаллий турларнинг эса  текислик зонасидан тоғолди-текислик ҳамда тоғолди зонасига кўчиб ўтаётганлиги асослаб берилган.  
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Сирдарё юқори оқими балиқлар фаунасига оид эришилган илмий натижалар асосида:  
Сирдарё юқори оқими балиқлар фаунаси, уларнинг морфологик ва биоекологик хусусиятларига оид тадқиқот натижаларидан келиб чиқиб “Гидробиология” дарслиги (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйругʻи билан тасдиқланган 589436-сонли гувоҳнома) нашр қилинган ҳамда “60811500-Зооинеженерийа (Балиқчилик)” бакалавриат таълим ёʻналишининг малака талаби мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025 йил 2 июлдаги  02/01-01-253-сон маълумотномаси). Натижада, олий таълим муассасаларида 60811500-“Зооинженерия (Балиқчилик)” мутахассислиги бўйича таълим жараёни самарадорлигини ошириш имконини берган; 
Сирдарё юқори оқими ихтиофаунаси тарқалишининг геоахборот базаси ва уларни аниқлаш бўйича ишлаб чиқилган тавсиянома Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳит муҳофазаси ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Наманган вилояти  Экология,  атроф-муҳит  муҳофазаси  ва  иқлим ўзгариши  бошқармаси  Давлат кадастрини юритиш ва геоахборот тизимларини жорий этиш бўлими амалиётига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 7 августдаги 03-03/1-03/3-7791-сон  маълумотномаси). Натижада, кадастр маълумотларни геоахборот тизимига киритишга асос бўлган, шунингдек, ноёб ва йўқ бўлиб кетиш хавфи бўлган балиқ турларини муҳофазага олиш, яшаш муҳитини сақлаб қолиш, кўпайтириш ҳамда ҳимоя қилиш ишларини ташкил этишга ва мавжуд табиий ресурслардан самарали ва турғун фойдаланишни таъминлаш имконини берган.