Шеримбетова Наргиза Ниетбай қизининг 
филология фанлари бўйича  фалсафа доктори (PhD) 
диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларида нутқ актининг лингвопрагматик ва лингвокултурологик тадқиқи”, 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/Fil4500.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Усаров Иброхимжон Курпашаевич, филология фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Нажимов Пердебай Айманович, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Гавҳарой Исроилжон қизи, филология фанлари доктори (DSc).
Етакчи ташкилот номи: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларида илтимос, таклиф ва кечирим сўраш нутқ актларининг лингвистик реализация моделлари ва маданий ўлчовлар асосида лингвопрагматик ва лингвокултурологик хусусиятларини таҳлил қилишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
нутқ актлари назарияси лингвопрагматик ва лингвокултурологик ёндашувлар уйғунлигида тадқиқ этилиб, мулоқот одобини тартибга солувчи лисоний ибораларнинг ижтимоий-маданий ўлчовлари аниқланган;
Аустин ва Сеарле нутқ актлари назариясини лингвопрагматик таҳлил қилишни бойитиш мақсадида янги терминларни синтактик жиҳатдан таҳлил қилиш зарурияти асосланган ва уларнинг илмий муомалага киритилиши исботланган;
инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларида илтимос, таклиф ва узр сўраш нутқ актларининг лингвопрагматик хусусиятлари Тросборг ҳамда Мартинез-Флор моделлари асосида бадиий асарлар материаллари орқали тизимли равишда далилланган;
инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларидаги илтимос, таклиф ва узр сўраш нутқ актларининг лингвокултурологик хусусиятлари Ҳофстеде ва Триандиснинг маданий ўлчовлари асосида бадиий асарлар мисолида таҳлил қилиниб, уларнинг миллий-маданий фарқлари ва ўхшашликлари илмий жиҳатдан асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Муаммони ўрганиш давомида олинган натижаларга асосланиб: 
нутқ актлари назарияси лингвопрагматик ва лингвокултурологик ёндашувлар уйғунлигида тадқиқ этилиб, мулоқот одобини тартибга солувчи лисоний ибораларнинг ижтимоий-маданий ўлчовлари  билан боғлиқ илмий янгиликлардан Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Қорақалпоғистон” телерадиоканалининг “Кúш билимде” ва “Руwхıйлıқ бостанı” номли кўрсатув ва эшиттиришларини тайёрлашда фойдаланилган (“Қорақалпоғистон” телерадиоканалининг 2025-йил 16-майдаги 05-22/289-сон маълумотномаси). Натижада, шахслараро муносабатларни бошқаришда лингвомаданий ва лингвопрагматик омилларнинг аҳамиятини, нутқ одобининг ўзаро боғланган лисоний ўлчовларини кенг жамоатчиликка илмий-оммабоп шаклда тушунтириб беришда самарали бўлган;
Аустин ва Сеарле нутқ актлари назариясини лингвопрагматик таҳлил қилишни бойитиш мақсадида янги терминларни синтактик жиҳатдан таҳлил қилиш зарурияти асосланган ва уларнинг илмий муомалага киритилишига доир хулосалардан 2017-2020-йилларда бажарилган ФА-ФИ-005 рақамли “Қорақалпоқ фолклоршунослиги ва адабиётшунослиги тарихини илмий ўрганиш” мавзусидаги фундаментал лойиҳада фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтининг 2025-йил 17-июндаги 333/1-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур лойиҳа доирасида нутқ актларининг прагматик ва синтактик хусусиятларини тизимлаштириш, соҳани янги илмий терминлар билан бойитиш ҳамда бадиий матнлардаги мулоқот тизимининг лингвистик табиатини аниқлаш имконини берган;
инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларида илтимос, таклиф ва узр сўраш нутқ актларининг лингвопрагматик хусусиятлари Тросборг ҳамда Мартинез-Флор моделлари асосида бадиий асарлар материаллари орқали тизимли равишда далилланганлигига доир натижалар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Давлат тилини ривожлантириш департаменти фаолиятига 10-сон баённомаси билан жорий этилган (Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаш ҳузуридаги Давлат тилини ривожлантириш департаментининг 2025-йил 2-майдаги 11-09/5-06/444-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур илмий хулосалар департамент мажлисларида маъруза сифатида тингланиб, миллий тилнинг ижтимоий нуфузини ошириш, мутахассисларнинг касбий маҳоратини юксалтириш ҳамда нутқий мулоқот маданиятини такомиллаштириш бўйича методик тавсиялар ишлаб чиқишда асосий манба бўлиб хизмат қилган;
инглиз, ўзбек ва қорақалпоқ тилларидаги илтимос, таклиф ва узр сўраш нутқ актларининг лингвокултурологик хусусиятлари Ҳофстеде ва Триандиснинг маданий ўлчовлари асосида бадиий асарлар мисолида таҳлил қилиниб, уларнинг миллий-маданий фарқлари ва ўхшашликларига оид хулосалар Бердақ номидаги Қорақалпоқ адабиёти тарихи давлат музейи фаолиятига тадбиқ этилган (Бердақ номидаги Қорақалпоқ адабиёти тарихи давлат музейининг 2025-йил 2-июндаги 01-02/03-119-сон маълумотномаси). Натижада, музейдаги ёзма адабиёт манбаларини илмий тавсифлаш, қорақалпоқ нутқий маданияти тарихини экспонатлар мисолида ёритиш ҳамда адабий мерос намуналарининг коммуникатив қийматини очиб беришда назарий-методик асос бўлиб хизмат қилган.