Рахмонқулов Турсунбой Ботирали ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Шоли қуритиш қурилмасини такомиллаштириш ва унинг асосий параметрларини асослаш” 05.07.01–Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:В2026.1.PhD/Т2996
Илмийраҳбар: Алиев Райимжон, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса (муассасалар) номи: Андижон давлат техника институти ҳамда Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12.Т.03.02
Расмиёп понентлар: Турдалиев Вохиджон Махсудович, техника фанлари доктори, профессор ва Мамадалиев Махаммаджон Хабибуллаевич техника фанлари номзоди, доцент тайинланган.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети, Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга лойиқ.
II. Тадқиқотнинг мақсади: шоли қуритиш қурилмасининг такомиллаштирилган конструкциясини ишлаб чиқиш ва унинг асосий параметрларини асослашдан иборат
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
шоли қуритиш учун ихчам энергия ва ресурстежамкорликни таъминлайдиган барабанли қуритиш қурилмасининг такомиллаштирилган конструкцияси ишлаб чиқилган;
қуритиш барабани ташқи юзасидан йўқотиладиган иссиқлик миқдорининг такомиллаштирилган шоли қурилмаси қуритиш барабани учун иссиқлик изоляцияловчи материал қалинлгига бўғлиқ равишда ўзгаришини аналитик ифодаси ишлаб чиқилган;
қуритилаётган шолининг механик шикастланишини винтли конвеер вали айланишлари сонига бўғлиқ равишда ўзгариши учун тавсия қийматлари ишлаб чиқилган;
такомиллаштирилган шоли қуритиш қурилмаси учун мақбул параметрлар шоли шикастланиши, иссиқлик изоляцияловчи материал иссиқлик ўтказувчанлик коеффициенти, қуритиш барабани ташқи юзаси орқали йўқотиладиган иссиқлик миқдорининг ўзгариш қонуниятларини ифодалайдиган регрессия тенгламаларини ечиш орқали аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Шоли қуритиш қурилмасини такомиллаштириш ва унинг асосий параметрларини асослаш бўйича тадқиқотларда олинган илмий натижалар асосида:
Такомиллаштирилган шоли қуритиш қурилмаси учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги интелектуал мулк агентлигидан “Шоли қуритиш учун кўчма қурилма” номли, САП 02239 рақамли саноат намунаси учун патент олинган. Натижада олинган саноат намунаси учун патент асосида шоли қуритиш учун ихчам, энергия ва ресурстежамкорликни таъминлайдиган барабанли қуритиш қурилмасининг такомиллаштирилган конструкцияси ишлаб чиқилган;
Янги конструкциядаги такомиллаштирилган шоли қуритиш қурилмаси Андижон вилоятининг “Дурдона, Саида, Умида” ва “Хамиджон ишончи” фермер хўжаликларида амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурудаги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар Миллий Марказининг 2025-йил 21-июлдаги 05/04-04-412-сон маълумотномаси). Натижада 150 кг миқдордаги шоли намлигини такомиллаштирилган қурилмада қуритиш орқали бир соатда 18% дан 12 % гача туширишга, қуритиш вақтини табиий усулда қуритишга нисбатан 3 марта қисқартиришга эришилган ва такомиллаштирилган шоли қуритиш қурилмасида қуритилган шолидан табиий усулда қуритилган шолига нисбатан 4 % кўп гуруч олишга эришилган.