Иброхимов Муроджон Ёкубжоновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Қорин олд девори чурраларининг ривожланиши ва қайталанишидаги  MMP, COL1A1_1 ва TGFb1 полиморф генларининг ахамияти», 14.00.16 – Нормал ва патологик физиология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Tib4720.
Илмий раҳбар: Каримов Хамид Якубович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган гематология илмий-амалий тиббиёт маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.01.03.
Расмий оппонентлар: Азимова Севара Баходировна, тиббиёт фанлари доктори, доцент; Зокиров Ёркин Узуевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: И.К.Ахунбаев номидаги Қирғиз давлат тиббиёт академияси (Қирғизистон).
II. Тадқиқотнинг мақсади: ҳужайрадан ташқари матрикс метаболизмини тартибга солувчи генларнинг полиморф вариантларининг роли ва уларнинг қорин олд девори апоневротик тўқималарининг таркибий етишмовчилиги кўринишида клиник намоён бўлишини ўрганиш орқали чов чурраларининг ривожланиши хамда оғир кечишининг патофизиологик механизмларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
чов чурралари ва уларнинг нохуш кечадиган вариантлари (икки томонлама ва рецидивли шакллари) ривожланишида COL1A1 генининг C/A полиморфизмининг генетик мойилликни шакллантиришдаги етакчи роли асосланиб, MMP9 (Gln279Arg) ва TGF-β1 (Arg25Pro) генлари полиморф вариантларининг чурра ривожланишига мустақил клиник аҳамиятли таъсири мавжуд эмаслиги аниқланган;
илк бор апоневротик тўқималарнинг структуравий-функционал ҳолатини объектив ва миқдорий баҳолаш имконини берувчи, ихтисослаштирилган ускуналардан фойдаланмасдан, бевосита жарроҳлик аралашуви жараёнида қўллаш мумкин бўлган оригинал интраоперацион апоневротик индекс баҳолаш шкаласи (АИОБ) ишлаб чиқилган;
чов чурраларининг нохуш кечиш хавфини баҳолашда АИОБ шкаласи кўрсаткичларининг апоневрознинг структуравий ҳолати ва яққол структуравий етишмовчилиги ўртасидаги клиник жиҳатдан аҳамиятли чегарани акс эттирадиган прогностик аҳамиятли чегара қиймати (≤6 балл) аниқланган; 
чов чурраларининг салбий кечишига генетик мойилликни клиник амалга ошириш механизмларидан бири сифатида COL1A1 генининг салбий аллелини ташиш билан АИОБ шкаласи бўйича апоневрознинг структуравий мустаҳкамлиги пасайиши ўртасида ишончли корреляцион боғлиқлик мавжудлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Чов чурраларининг кечишини прогнозлаш ва жарроҳлик тактикасини танлашга индивидуал ёндашувни ишлаб чиқиш ва клиник- патофизиологик асослаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: чов чурралари ва уларнинг нохуш кечадиган вариантлари (икки томонлама ва рецидивли шакллари) ривожланишида COL1A1 генининг C/A полиморфизмининг генетик мойилликни шакллантиришдаги етакчи роли асосланиб, MMP9 (Gln279Arg) ва TGF-β1 (Arg25Pro) генлари полиморф вариантларининг чурра ривожланишига мустақил клиник аҳамиятли таъсири мавжуд эмаслиги аниқланганлиги Республика ихтисослаштирилган гематология илмий-амалий тиббиёт марказининг илмий кенгаши томонидан 2025 йил 7 июлда 7-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари рецидиви хавфининг генетик стратификацияси ва унинг жарроҳлик тактикасини танлашдаги роли» номли услубий тавсиянома мазмунига киритилган. Мазкур таклиф Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармаси 1-сонли Марказий клиник шифохонаси бўйича 14.04.2025 йилдаги 292-сон, Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказининг кўп тармоқли клиникаси бўйича 19.07.2025 йилдаги 82-сон ҳамда «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ марказий клиник касалхонаси бўйича 30.07.2025 йилдаги 116-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 3 февралдаги 02/32-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: генетик асосланган хавф стратификациясини жорий этиш касаллик кечишини прогноз қилиш аниқлигини ошириш ва қайталаниш частотасини камайтириш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: жарроҳлик тактикасини танлашни рационализация қилиш такрорий жарроҳлик аралашувлар сонини камайтириш натижасида иқтисодий самарадорликка эришилади; 
иккинчи илмий янгилик: илк бор апоневротик тўқималарнинг структуравий-функционал ҳолатини объектив ва миқдорий баҳолаш имконини берувчи, ихтисослаштирилган ускуналардан фойдаланмасдан, бевосита жарроҳлик аралашуви жараёнида қўллаш мумкин бўлган оригинал интраоперацион апоневротик индекс баҳолаш шкаласи (АИОБ) ишлаб чиқилганлиги Республика ихтисослаштирилган гематология илмий-амалий тиббиёт марказининг илмий кенгаши томонидан 2025 йил 7 июлда 7-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари рецидиви хавфининг генетик стратификацияси ва унинг жарроҳлик тактикасини танлашдаги роли» номли услубий тавсиянома мазмунига киритилган. Мазкур таклиф Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармаси 1-сонли Марказий клиник шифохонаси бўйича 14.04.2025 йилдаги 292-сон, Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказининг кўп тармоқли клиникаси бўйича 19.07.2025 йилдаги 82-сон ҳамда «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ марказий клиник касалхонаси бўйича 30.07.2025 йилдаги 116-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 3 февралдаги 02/32-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: тўқималарни интраоперацион баҳолашнинг объективлигини ошириш ва герниопластика усулини танлашда субъектив омилни камайтириш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: апоневрознинг структуравий мустаҳкамлиги сақланиб қолган беморларда тўрли имплантлардан асоссиз фойдаланишни камайтириш натижасида иқтисодий самарадорликка эришилади; 
учинчи илмий янгилик: чов чурраларининг нохуш кечиш хавфини баҳолашда АИОБ шкаласи кўрсаткичларининг апоневрознинг структуравий ҳолати ва яққол структуравий етишмовчилиги ўртасидаги клиник жиҳатдан аҳамиятли чегарани акс эттирадиган прогностик аҳамиятли чегара қиймати (≤6 балл) аниқланганлиги Республика ихтисослаштирилган гематология илмий-амалий тиббиёт марказининг илмий кенгаши томонидан 2025 йил 7 июлда 7-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари рецидиви хавфининг генетик стратификацияси ва унинг жарроҳлик тактикасини танлашдаги роли» номли услубий тавсиянома мазмунига киритилган. Мазкур таклиф Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармаси 1-сонли Марказий клиник шифохонаси бўйича 14.04.2025 йилдаги 292-сон, Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказининг кўп тармоқли клиникаси бўйича 19.07.2025 йилдаги 82-сон ҳамда «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ марказий клиник касалхонаси бўйича 30.07.2025 йилдаги 116-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 3 февралдаги 02/32-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: жарроҳлик даволашни индивидуаллаштириш асоратлар частотасини камайтириш ва герниопластиканинг узоқ муддатли натижаларини яхшилаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: касалхонага ётқизиш муддатини қисқартириш ва стационар ўрин-жой фондига юкламани камайтириш натижасида иқтисодий самарадорликка эришилади;
тўртинчи илмий янгилик: чов чурраларининг салбий кечишига генетик мойилликни клиник амалга ошириш механизмларидан бири сифатида COL1A1 генининг салбий аллелини ташиш билан АИОБ шкаласи бўйича апоневрознинг структуравий мустаҳкамлиги пасайиши ўртасида ишончли корреляцион боғлиқлик мавжудлиги исботланганлиги Республика ихтисослаштирилган гематология илмий-амалий тиббиёт марказининг илмий кенгаши томонидан 2025 йил 7 июлда 7-сон билан тасдиқланган «Чов чурралари рецидиви хавфининг генетик стратификацияси ва унинг жарроҳлик тактикасини танлашдаги роли» номли услубий тавсиянома мазмунига киритилган. Мазкур таклиф Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Тиббиёт бош бошқармаси 1-сонли Марказий клиник шифохонаси бўйича 14.04.2025 йилдаги 292-сон, Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш марказининг кўп тармоқли клиникаси бўйича 19.07.2025 йилдаги 82-сон ҳамда «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ марказий клиник касалхонаси бўйича 30.07.2025 йилдаги 116-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 3 февралдаги 02/32-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: жарроҳ-шифокорларнинг клиник тайёргарлик даражасини ошириш ва чов чурраларини даволашда замонавий патофизиологик асосланган ёндашувларни жорий этиш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: даволаш жараёнини оптималлаштириш ва касалликнинг қайталаниш шаклларини даволаш билан боғлиқ харажатларни камайтириш натижасида иқтисодий самарадорликка эришилади.

Yangiliklarga obuna bo‘lish