Алимова Дилафрўз Тоҳир қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ҳудудларга инвестицияларни жалб қилишни ривожлантириш масалалари”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Iqt4057.
Илмий раҳбар: Каримқулов Жасур Имомбоевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
Расмий оппонентлар: Жумаев Нодир Хосиятович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Тошпўлатов Даврон Акромович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ҳудудларга инвестицияларни жалб қилишни ривожлантириш масалалари бўйича илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
ҳудудларда барпо этилган саноат зоналарини инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун 75 фоиз даражада инфратузилма билан таʼминлаш мақсадида маблагʼ ажратиш ва зарур ҳолларда инфратузилмавий инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш орқали инвестиция лойиҳаларини ишга тушириш самарадорлигини 35 фоизга ошириш имконияти асослаб берилган;
ҳудудий инвестициявий салоҳиятни ошириш мақсадида Сайхунобод тумани “Фаровон” маҳалласидаги 20 гектар фойдаланилмаётган ер майдонлари ҳисобидан кичик саноат зоналарини барпо этиш, ер ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини 30 фоизга ошириш ҳамда маҳаллий бюджет даромадларини 22 фоизга коʼпайтириш таклиф этилган;
хизматлар соҳасига йўналтирилаётган инвестицияларни рағбатлантириш мақсадида инвестиция ҳажмига пропорсионал равишда субсидиялар ажратиш ва инвестицияларнинг қайтув даражасини 15 фоизга ошириш, солиқ тушумларини эса ўрта муддатда 20 фоизга кўпайтириш зарурлиги асосланган;
ҳудудлар иқтисодиётига хорижий инвестициялар жалб қилиш амалиётини такомиллаштиришда ривожланган мамлакатлар тажрибасидан фойдаланиш асосида инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун ер участкаларидан фойдаланишда ижара ҳақи ва ер солиғи учун тўловларни мувофиқлаштирган ягона тўлов тизимини қўллаш таклиф этилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ҳудудларга инвестицияларни жалб қилишни ривожлантириш масалалари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ҳудудларда барпо этилган саноат зоналарини инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун 75 фоиз даражада инфратузилма билан таʼминлаш мақсадида маблагʼ ажратиш ва зарур ҳолларда инфратузилмавий инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш орқали инвестиция лойиҳаларини ишга тушириш самарадорлигини 35 фоизга ошириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023-йил 11-сентябрдаги “Ўзбекистон — 2030” стратегияси тўғрисида ПФ-158-сон Фармонини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 3-ноябрдаги 05-05-01224-сонли маълумотномаси). Натижада, умумий қиймати 150 млрд. долларлик 500 дан зиёд стратегик аҳамиятига эга бўлган технологик ва инфратузилмавий лойиҳалар амалга оширилган ҳамда 2030-йил якунларига кўра ўзлаштириладиган инвестициялар ҳажмини 250 млрд. долларга етказиш вазифа этиб белгиланган;
ҳудудий инвестициявий салоҳиятни ошириш мақсадида Сайхунобод тумани “Фаровон” маҳалласидаги 20 гектар фойдаланилмаётган ер майдонлари ҳисобидан кичик саноат зоналарини барпо этиш, ер ресурсларидан фойдаланиш самарадорлигини 30 фоизга ошириш ҳамда маҳаллий бюджет даромадларини 22 фоизга коʼпайтириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024-йил 28-июндаги “Сирдарё вилоятининг Сайхунобод туманини ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва аҳоли даромадларини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 364-сон қарорида ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг
2025-йил 3-ноябрдаги 05-05-01224-сонли маълумотномаси). Натижада, Сайхунобод тумани “Фаровон” маҳалласидаги 31,5 гектар яйлов тоифасидаги ер майдонлари тоифасини қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ерлар тоифасига ўзгартириш ҳисобидан кичик саноат зонасини ташкил этиш ҳамда ушбу кичик саноат зонасида камида 100 миллион долларлик саноат лойиҳаларини шакллантириш вазифа этиб белгиланган.
хизматлар соҳасига йўналтирилаётган инвестицияларни рағбатлантириш мақсадида инвестиция ҳажмига пропорсионал равишда субсидиялар ажратиш ва инвестицияларнинг қайтув даражасини 15 фоизга ошириш, солиқ тушумларини эса ўрта муддатда 20 фоизга кўпайтириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024-йил 15-ноябрдаги “2024 – 2026-йилларда Хоразм вилоятининг туризм салоҳиятини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-394-сон қарорида акс этган бўлиб (Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 3-ноябрдаги 05-05-01224-сонли маълумотномаси). Натижада, 2025-йил иккинчи чорак якунларига кўра 1,3 баробар ўсишга эришилган ҳамда келгусида ушбу амалиёт Хоразм вилоятидан ташқари Сирдарё вилоятининг Янгиер шаҳрида ва Республикамизнинг бошқа ҳудудларида жорий этилиши белгилаб қўйилган.
ҳудудлар иқтисодиётига хорижий инвестициялар жалб қилиш амалиётини такомиллаштиришда ривожланган мамлакатлар тажрибасидан фойдаланиш асосида инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун ер участкаларидан фойдаланишда ижара ҳақи ва ер солиғи учун тўловларни мувофиқлаштирган ягона тўлов тизимини қўллаш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 30-декабрдаги ““Сирдарё вилояти Боёвут туманида қуввати 1573 МВт бўлган буғ-газ электр станциясини қуриш” инвестиция лойиҳасини амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” ги ПҚ-464-сонли қарорининг ишлаб чиқилишида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 3-ноябрдаги 05-05-01224-сонли маълумотномаси). Натижада, асосий капиталга ўзлаштирилган инвестициялар ҳажми 2022-йилда 5642 млрд. сўмдан, 2023-йил якунларига кўра 6597,9 млрд. сўмга ошишига эришилган.
