Байимбетова Мехрибан Бердибаевнанинг 
филология фанлари бўйича  фалсафа доктори (PhD) 
диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларнинг фонетик-морфологик ва семантик хусусиятлари”, 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Fil4620.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Танирбергенов Женисбай Отепбергенович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Нукус давлат педагогика институти.
     ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07. 
     Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Нажимов Пердебай Айманович, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Раҳматова Меҳринисо Мусиновна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
     Етакчи ташкилот номи: Урганч давлат университети.
     Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларни ўрганиш, уларнинг фонетик, морфологик ва семантик хусусиятларининг ўхшашлик ва фарқларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар илк бор қиёсий-типологик йўсинда ўрганилиб, уларнинг фонетик, морфологик ҳамда семантик тузилиши таҳлил қилинган ва тадқиқот жараёнида мазкур тиллардаги тақлид сўзларнинг ўхшаш ва фарқли жиҳатлари аниқланиб, қиёсланаётган тиллар тизимига хос умумий ҳамда ўзига хос хусусиятлар илмий асосда ёритиб берилган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларни морфологик тузилиши бўйича ўхшашликлари ва фарқли хусусиятлари аниқланиб, конверсия ва аффиксация усуллари орқали тақлид сўзларнинг бошқа сўз туркумларига ўтиши ўрганилган ва бу инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар категориясида мавжудлиги аниқланган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар семантик жиҳатдан ўрганилиб, иккала тилда ҳам товушга ва кўринишга тақлид турлари мавжудлиги аниқланган ва иккала тилга хос таснифларни жамлаб янги тасниф ишлаб чиқилган ҳамда инглиз тили каби қорақалпоқ тилида ҳам ҳолатга тақлид (синестезик) тури мавжудлиги аниқланган ва мисоллар билан далилланган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларнинг семантик вариативлиги қиёсий жиҳатдан тадқиқ қилиниб, ҳар икки тилда тақлид сўзларнинг кўп маънолилиги мавжудлиги далилий мисоллар асосида кўрсатилган ва уларнинг семантик вариативлиги контекстда намоён бўлиши тақлид сўзларга хос эмоционал-ҳиссий ҳамда образли маъноларни аниқлаш имконини бериши илмий жиҳатдан исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Муаммони ўрганиш давомида олинган натижаларга асосланиб:
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар илк бор қиёсий-типологик йўсинда ўрганилиб, уларнинг фонетик, морфологик ҳамда семантик тузилиши таҳлил қилинган ва тадқиқот жараёнида мазкур тиллардаги тақлид сўзларнинг ўхшаш ва фарқли жиҳатлари аниқланиб, қиёсланаётган тиллар тизимига хос умумий ҳамда ўзига хослигига оид хулосаларидан Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтида 2021–2023-йилларда бажарилган “Қорақалпоқ фолклорида оламнинг этнолингвистик тасвирини монографик аспектда таҳлил қилиш” мавзусидаги фундаментал лойиҳада фойдаланилган (Қорақалпоғистон гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институтининг 2025-йил 20-октябрдаги 643/1-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур лойиҳанинг янги илмий материаллар билан бойитилганлиги, илмий-назарий ва амалий аҳамиятининг оширилганлиги ҳамда ишлаб чиқилган тақлид сўзлар 
таснифининг янги авлод ўқув қўлланмаларини яратиш ва уларни таълим жараёнига жорий этишда самарали татбиқ этилганлиги таъминланган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларни морфологик тузилиши бўйича ўхшашликлари ва фарқли хусусиятлари аниқланиб, конверсия ва аффиксация усуллари орқали тақлид сўзларнинг бошқа сўз туркумларига ўтиши ўрганилган ва бу инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар категориясида мавжудлиги ҳақидаги илмий хулосалардан Қорақалпоғистон телерадиоканалининг “Ассалаwма áлейкум, Қарақалпақстан” кўрсатувида жадвал кўринишида томошабинларга ва “Қайрлı таń”, “Билимлендириwде реформа” радиоешиттиришлари орқали кенг оммога тарғиб этилган (Қорақалпоғистон телерадиоканали давлат муассасасининг 2025-йил 13-ноябрдаги 05-22/632-сон маълумотномаси). Натижада, теледастур ва радиоешиттиришлар орқали янги илмий материаллар тақдим этилиб, томошабинларнинг инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар ҳақидаги билимлари янги маълумотлар билан бойитилишига эришилган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзлар семантик жиҳатдан ўрганилиб, иккала тилда ҳам товушга ва кўринишга тақлид турлари мавжудлиги аниқланган ва иккала тилга хос таснифларни жамлаб янги тасниф ишлаб чиқилган ҳамда инглиз тили каби қорақалпоқ тилида ҳам ҳолатга тақлид (синестезик) тури мавжудлигига оид хулосалар Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан ташкил этилган ижодий семинарда тақдим этилган (Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмасининг 2025-йил 12-ноябрдаги 89-сон маълумотномаси). Натижада, Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмаси томонидан ташкил этилган семинар иштирокчиларининг қорақалпоқ ва инглиз тилларидаги тақлид сўзлар ҳақидаги илмий фикрлари янги маълумотлар билан бойитилишига эришилган;
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги тақлид сўзларнинг семантик вариативлиги қиёсий жиҳатдан тадқиқ қилиниб, ҳар икки тилда тақлид сўзларнинг кўп маънолилиги мавжудлиги далилий мисоллар асосида кўрсатилган ва уларнинг семантик вариативлиги контекстда намоён бўлиши тақлид сўзларга хос эмоционал-ҳиссий ҳамда образли маъноларни аниқлаш имконини бериши ҳақидаги хулосалардан “Бердақ номидаги Қорақалпоқ адабиёти тарихи давлат музейи” фаолиятида фойдаланилган (Бердақ номидаги Қорақалпоқ адабиёти тарихи давлат музейининг 2025-йил 21-октябрдаги 01-02/03-223-сон маълумотномаси). Натижада, тақдим этилган маълумотлар музейнинг халқаро маданий алоқа алмашинувини ривожлантиришга ва ташриф буюрувчилар орасида қорақалпоқ маданиятининг чуқурроқ англашилишини таъминлашга хизмат қилган.