Рахматжонов Ўткир Дилшод ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Кушканатоғ кони аралаш тузларини комплекс қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқиш”, 02.00.13 – Ноорганик моддалар ва улар асосидаги материаллар технологияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Т4829. 
Илмий раҳбар: Мирзақулов Холтура Чориевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент кимё-технология институти. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Умумий ва ноорганик кимё институти, DSc.05/2025.27.12.К/Т.19.01.
Расмий оппонентлар: Закиров Бахтиёр Сабиржанович, кимё фанлари доктори, профессор; Хамдамова Шохида Шерзодовна, техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Кушканатоғ кони аралаш тузларини комплекс қайта ишлаш йўли билан магний гидроксид (оксид), хлоридлар, натрий ва магний сулфатлари соф тузларини олишнинг илмий асослари ва технологияларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Визуал-политермик усуллар асосида уч компонентли МгСО4–На2СО4–Ҳ2О, МгСО4–НаCл–Ҳ2О ҳамда [84,2% На2СО4·МгСО4·4Ҳ2О]–НаCл–Ҳ2О системаларнинг политетермик эрувчанлик диаграммалари ўрганилган ва ушбу диаграммалар асосида индивидуал ва қўш тузларнинг кристалланиш (ҳосил бўлиш) соҳалари аниқланиб, уларни ажратиб олиш мумкинлиги илмий жиҳатдан исботланган;
На2СО4 ва МгСО4 аралаш тузларининг эрувчанлик хоссаларини ҳисобга олган ҳолда, уларнинг тўйинган эритмасидан астраханит (блоедите) тузини синтез қилиш тадқиқоти олиб борилган ва технологик омилларининг мақбул шароитлари аниқланган;
ККААТ-ни комплекс қайта ишлаш орқали босқичма-босқич МгСО4·7Ҳ2О (эпсомит), На2СО4·10Ҳ2О (мирабилит) ва НаCл (галит) тузларини олиш жараёнларининг мақбул технологик параметрлари аниқланган;
ККААТ-ларни совутиш усули билан турли ҳароратларда қайта ишлаш асосида МгСО4·7Ҳ2О, На2СО4·10Ҳ2О ва НаCл тузларини олиш жараёнларининг моддий баланси ҳисобланган ҳамда мослашувчан технологик схемалари ишлаб чиқилган;
ККААТ-ларни комплекс қайта ишлаш асосида Мг(ОҲ)2, На2СО4 ва НаCл маҳсулотларини олиш жараёнлари илмий асосланган ва технологик жараёнларнинг мақбул параметрлари аниқланган;
ККААТ-ларни нейтраллаш ва совутиш усуллари билан қайта ишлаш орқали Мг(ОҲ)2, На2СО4 ва НаCл тузларини олиш жараёнининг моддий баланси ҳисобланган ва мослашувчан технологик схемаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. ККААТ-ларини Мг(ОҲ)2 (МгО), На2СО4, МгСО4 ва НаCл тузларига комплекс қайта ишлаш технологиясини ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ККААТ-ларини Мг(ОҲ)2 (МгО), На2СО4, МгСО4 ва НаCл тузларига комплекс қайта ишлаш “Электрокимёзавод” ҚК АЖ-нинг “2026-2027-йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалар рўйхати”га киритилган (“Электрокимёзавод” ҚК АЖ-нинг 2025 йил 9 апрелдаги 48-сонли маълумотномаси). Натижада, ККААТ-ларини комплекс қайта ишлаб, Мг(ОҲ)2 (МгО), На2СО4, МгСО4 ва НаCл тузларини ишлаб чиқаришни кенгайтириш имконини беради;
ККААТ-ларини Мг(ОҲ)2 (МгО), На2СО4, МгСО4 ва НаCл тузларига комплекс қайта ишлаш технологияси “Электрокимёзавод” ҚК АЖ-нинг “2026-2027-йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалар рўйхати”га киритилган (“Электрокимёзавод” ҚК АЖ-нинг 2025 йил 9 апрелдаги 48-сонли маълумотномаси). Натижада, ККААТ-ларини комплекс қайта ишлаб Мг(ОҲ)2 (МгО), На2СО4, МгСО4 ва НаCл тузлари олиш ва ишлаб чиқаришга жорий қилиш имкониятини беради.