Ширинова Шоҳсанам Собир қизининг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.  Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Рақамли иқтисодиётда банк инновацияларини жорий этишнинг услубий асосларини такомиллаштириш”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.DSc/Iqt994.
Илмий маслаҳатчи: Атаниязов Жасурбек Хамидович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.05.
 Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Жумаев Нодир Хосиятович; иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Хамидова Фаридахон Абдулкарим қизи; иқтисодиёт фанлари доктори, доцент Тошпулатов Даврон Акромович.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Бизнес ва тадбиркорлик олий мактаби.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Рақамли иқтисодиёт шароитида банк инновацияларини жорий этишнинг методологик асосларини такомиллаштиришга қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
кредитларнинг қадрсизланиши бўйича захираларни оптималлаштириш ва кредит рискни баҳолаш аниқлигини 25 фоизга ошириш мақсадида ИФРС 9 асосида портфели бўйича кутилаётган кредит зарарларини (ЭCЛ) ҳисоблаш механизмини такомиллаштириш таклиф этилган; 
барқарор молиялаштириш тамойилларини кредит сиёсатига 20 фоиз даражада интеграция қилиш мақсадида корпоратив мижозларни ЭСГ мезонлари асосида баҳолаш ва скринингдан ўтказиш жараёнида экологик ва ижтимоий хавф ва таʼсирларни бошқариш тизими (ЭСМС)дан фойдаланиш таклиф этилган;
инвестиция портфелини бошқариш самарадорлигини ошириш мақсадида “БРБ Теч” рақамли таҳлил платформасини инвестиция қарорларини қабул қилиш жараёнига интеграция қилиш орқали активлар даромадлилигини 15 фоизга ошириш таклиф этилган;
тижорат банкларида кредитлаш жараёнини энд-то-энд асосида рақамли трансформация қилиш ҳамда кредит конвеерини такомиллаштириш орқали муаммоли кредитлар улушини 12 фоизга камайтириш мумкинлиги асосланган;
яшил молиялаштиришга халқаро инвестиция маблагʼларини жалб қилиш ҳажмини 30 фоизга ошириш, шунингдек самарадорлик ва ҳисоботлар шаффофлигини таʼминлаш мақсадида лойиҳаларни мониторинг қилишнинг рақамли банк маҳсулотини жорий этиш таклиф этилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Рақамли иқтисодиётда банк инновацияларини жорий этишнинг услубий асосларини такомиллаштириш боʻйича олинган илмий натижалар асосида:
кредитларнинг қадрсизланиши бўйича захираларни оптималлаштириш ва кредит рискни баҳолаш аниқлигини 25 фоизга ошириш мақсадида ИФРС 9 асосида портфели бўйича кутилаётган кредит зарарларини (ЭCЛ) ҳисоблаш механизмини такомиллаштириш таклифи «Асакабанк» АТБ  томонидан амалиётга жорий қилинган, «Асакабанк» АТБнинг 2025-йил 27 мартдаги 19-14/324-сон маълумотномаси)  Натижада, кредитларнинг қадрсизланиши бўйича захиралар даражаси оптималлаштирилди: йил бошига нисбатан (647,8 млрд. сўм) 2024-йил ИИИ чорагига келиб захиралар 510,4 млрд. сўмга камайди, бунда кредитлар ҳажми 1,5 трлн. сўмга ошган; 
барқарор молиялаштириш тамойилларини кредит сиёсатига 20 фоиз даражада интеграция қилиш мақсадида корпоратив мижозларни ЭСГ мезонлари асосида баҳолаш ва скринингдан ўтказиш жараёнида экологик ва ижтимоий хавф ва таʼсирларни бошқариш тизими (ЭСМС)дан фойдаланиш таклифи «Асакабанк» АТБ  томонидан амалиётга жорий қилинган («Асакабанк» АТБнинг 2025-йил 27 мартдаги 19-14/324-сон маълумотномаси). Натижада 2024-йил ИИИ чорак якунига қадар 10 млрд сўмдан юқори бўлган кредитлар бўйича янги корпоратив аризаларнинг 100 фоизи мажбурий ЭСГ-скринингдан ўтказилади. Атроф-муҳитга хавф солиши мумкин бўлган 7 та лойиҳани молиялаштириш рад этилган ва кредит портфелидаги экологик рисклар 11 фоизга камайган;
инвестиция портфелини бошқариш самарадорлигини ошириш мақсадида “БРБ Теч” рақамли таҳлил платформасини инвестиция қарорларини қабул қилиш жараёнига интеграция қилиш орқали активлар даромадлилигини 15 фоизга ошириш таклифи «Бизнесни Ривожлантириш Банки» АТБ  томонидан амалиётга жорий қилинган («Бизнесни Ривожлантириш Банки» АТБнинг 07.07.2025-йилдаги 07-10/8509/1-сон маълумотномаси). Натижада, активларни таҳлил қилишнинг ўртача вақтини 10 соатдан 6 соатгача қисқартириш, бозор ўзгаришлари прогнозларининг аниқлигини 70% дан 91% гача ошириш, шунингдек, юзага келиши мумкин бўлган хатарларни янада батафсил аниқлаш имконини берди. Натижада инвестиция портфели даромадлилиги 8 фоиздан 8,96 фоизгача ошган, риск даражаси 12 фоиздан 11,04 фоизгача пасайган, инвестиция қарорларини қабул қилишнинг умумий вақти 20 дақиқадан 13 дақиқагача қисқарган. 
тижорат банкларида кредитлаш жараёнини энд-то-энд асосида рақамли трансформация қилиш ҳамда кредит конвеерини такомиллаштириш орқали муаммоли кредитлар улушини 12 фоизга камайтириш таклифи «Инвест Финанcе Банк» АЖ  томонидан амалиётга жорий қилинган («Инвест Финанcе Банк» АЖнинг 20.02.2025-йилдаги 09-10/1072-сон маълумотномаси). Натижада. аризаларни кўриб чиқиш вақтини 3 кундан 1 соатгача қисқартириш, кредитга лаёқатлиликни баҳолаш аниқлигини 25 фоизга ошириш, кредит ажратиш ҳажмини 18 фоизга ошириш ва қайтарилмаслик даражасини 12 фоизга камайтириш имконини берган;
яшил молиялаштиришга халқаро инвестиция маблагʼларини жалб қилиш ҳажмини 30 фоизга ошириш, шунингдек самарадорлик ва ҳисоботлар шаффофлигини таʼминлаш мақсадида лойиҳаларни мониторинг қилишнинг рақамли банк маҳсулотини жорий этиш таклиф «Ипак йўли» АТИБ  томонидан амалиётга жорий қилинган («Ипак йўли» АИТБнинг 24.03.2025-йилдаги 06/2595-сон маълумотномаси). Натижада банк халқаро кредит линиялари орқали 47,98 миллион АҚШ доллари жалб қилди, бу эса экологик тоза лойиҳаларни молиялаштиришни кенгайтириш имконини берган.