Аминов Хамидулла Абдирахимовичнинг 
тарих фанлари доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий қоидалар: Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Шайбонийлар даврида фиқҳ илми ва унинг манбалари” мавзусидаги  07.00.08 – Тарихшунослик, манбашунослик ва тарихий тадқиқот усуллари  ихтисослиги бўйича.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.3.DSc/Tar357
Илмий раҳбар: т.ф.д. (DSc), профессор Ўктамбек Султонов Абдулғаниевич.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти, DSc.05/2025.27.12.Tar.01.06
Расмий оппонентлар: тарих фанлари доктори, академик Дилором Юсупова; тарих фанлари доктори, профессор Аширбек Муминов; тарих фанлари доктори (DSc) Неъматулла Насруллаев. 
Етакчи ташкилот: Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади:
ХВИ асрда Шайбонийлар даври Марказий Осиёдаги фиқҳ илми ривожи тарихини ўрганиш, фиқҳий манбаларни таҳлил этиш, фақиҳ ва уламоларнинг илмий меросини махсус тадқиқ қилишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Бухоро хонлигида кўплаб фиқҳ илми олимлари яшаб ижод қилгани, уларнинг ислом ҳуқуқи соҳасида элликдан ортиқ мустақил асарлар ва шарҳлар ёзиб қолдиргани аниқланган. Ушбу асарларнинг аксарияти бугунги кунда турли қўлёзмалар фондларидан аниқланиб, уларнинг илмий аҳамияти бўйича хулосалар берилган;
Шайбонийлар даври фиқҳий манбаларининг тадқиқи жараёнида Али Хоразмийнинг “Фавоид” (“Фойдалар”), Қози Абулмаолийнинг “Ҳасаб ал-муфтийин” (“Фатво берувчиларнинг хислати”), Саййид Али Бухорийнинг “Муршид ал-муҳтасиб” (“Муҳтасибга йўлланма”) ҳамда муаллифи номаълум “Табсират ал-муфтий” (“Фатво берувчининг кўзлагани”) асарлари илк бор ўрганилиб, илмий муомалага киритилган ҳамда биргина“Мухтасар ал-Виқоя” (“Виқоя”нинг қисқартмаси”) асарининг ўзига “Жомеъ ар-румуз” (“Ишоралар тўплами”), “Шарҳ ан-Ниқоя” (“Ниқоя”нинг шарҳи”), “Шарҳи Мухтасар” (“Мухтасар”нинг шарҳи”) каби жами 9 та шарҳ ёзилгани, уларда фиқҳий матнлар даврга мос талқин этилгани ва шарҳлангани исботланган;
Шайбонийлар даврида фаолият юритган Али Хоразмий, Шамсиддин Муҳаммад Кўҳистоний, Хожа Абулмакорим Самарқандий, Маҳмуд Азизон, Садриддин Бухорий, Исматуллоҳ Бухорий, Мавлоно Мир Косагароний, Муҳаммад Амин Зоҳид, Муҳаммад Содиқ Самарқандий, Хожа Муҳаммад Тоҳир ва Ҳофиз Кўҳакий каби маҳаллий уламолар ҳаёти ва илмий меросига оид янги маълумотлар илмий муомалага киритилган; 
ХВИ асрда Мовароуннаҳрга хориждан келиб илмий фаолият олиб борган Фазлуллоҳ ибн Рўзбеҳон, Исомиддин Исфароиний, Мустафо Румий, Ғиёсиддин Баҳрободий ва Мирзожон Шерозий каби олимларнинг ҳаёти ва илмий мероси ўрганилиб, уларнинг асарларида кўтарилган фиқҳий масалалар ҳамда Шайбонийлар даври ҳанафий фиқҳи ривожига қўшган ҳиссаси бўйича хулосалар берилган; 
Шайбонийлар даври фиқҳий манбаларидан ўрин олган “дор ал-ҳарб”, “жаҳрий зикр”, от гўшти ва қимиз истеъмол қилиш ҳамда наврўз байрами ҳақида ҳукмлар, учталоқдан кейинги “ҳалола” ва оила муносабатларидаги “умури шаръий” масаласи ҳақидаги ҳуқуқий қарашлар ўша давр ижтимоий-сиёсий шароити маҳсули экани, бу масалаларда фақиҳларнинг муносабати очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
“Шайбонийлар даврида фиқҳ илми ва унинг манбалари” мавзусидаги фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун ёзилган диссертация натижалари бўйича ишлаб чиқилган илмий хулосалар ва таклифлар асосида:
ХВИ асрда кўплаб фақиҳлар яшаб ижод қилгани, уларнинг ислом ҳуқуқи соҳасида элликдан ортиқ мустақил асарлар ва шарҳлар ёзиб қолдиргани, ушбу асарларнинг аксарияти турли қўлёзмалар фондларида сақланиши аниқлангани борасидаги илмий хулосалар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази Имом Бухорий ёзган асарларининг илмий-изоҳли таржималари ва “Самарқандлик алломалар” асарлари ҳамда “Саҳиҳи Бухорий” шарҳи” номли кўп жилдлик китобни нашрга тайёрлашда фойдаланилган (Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказининг 2025-йил 8-майдаги 02/233-сонли далолатномаси). Натижада илмий-тадқиқот маркази ва таадқиқотчиларга Шайбонийлар давридаги фиқҳ илми тарихи ва унинг асосий хусусиятлари, шунингдек манбашунослик масалаларига оид маълумотларни етказишга хизмат қилган; 
Шайбонийлар даври фиқҳий манбалари тадқиқи жараёнида Али Хоразмийнинг “Фавоид”, Қози Абулмаолийнинг “Ҳасаб ал-муфтийин”, Саййид Али Бухорийнинг “Муршид ал-муҳтасиб” ҳамда муаллифи номаълум “Табсират ал-муфтий” асарлари илк бор ўрганилиб, илмий муомалага киритилиши билан боғлиқ хулосалардан Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот маркази илмий ходимларининг “Чаҳор китоб”, “ал-Фиқҳ ал-акбар”, “Сабот ул-ожизин” ва “Сунани Термизий шарҳи” каби манбаларни нашрга тайёрлашда, “Ихтилофли масалаларнинг ечимлари (Сохта салафийларга раддиялар)” номли китобда, шунингдек, Марказнинг расмий сайти Термизий.уз даги бир қанча илмий мақолаларни тайёрлашда фойдаланилган (Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказининг 2025-йил 30-майдаги 01-12-108-сонли далолатномаси). Натижада янги асарларнинг илмий муомалага киритилиши ХВИ асрда фиқҳ илми тараққиёти ва олимлари фаолиятини асл манбалар асосида ўрганишда асос бўлиб хизмат қилган;
Диссертацияда қўлга киритилган илмий маълумотлардан “Ўзбекистон” телерадиоканалининг “Тарих кўзгуси”, “Аждодлар меооси” каби кўрсатувларида, ФМ103 радиоканалининг “Адабий жараён”, “Бедорлик” каби эшиттиришларида (2024-2025 йиллар) фойдаланилган. Жумладан, ХВИ аср олимларидан Фазлуллоҳ ибн Рўзбеҳон, Исомиддан ал-Исфароиний, Мавлоно Мир Косагароний, Исматуллоҳ Бухорий, Муҳаммад Содиқ Самарқандий, Садриддин Бухорий ва Мирзожон Шерозий каби олимларнинг ҳаёти ва улар қолдирган илмий мероси тўғрисидаги маълумотлар томошобинлар ва эшитувчиларга тақдим этилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси, “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025 йил 24 сентябрдаги 05-09-1499-сонли маълумотномаси). Тадқиқот натижалари Ватанимиз тарихини янада чуқурроқ ўрганиш учун ҳамда бугунги авлоднинг ХВИ аср олимларининг ҳаёти ва ижоди бўйича билимларини ошириш ва уларни аждодлар илмий меросига нисбатан ҳурмат руҳида тарбиялашда хизмат қилади.