Mamatqosimova Nodira Eshquvatovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish (madaniyat va san’at muassasalarini tashkil etish va boshqarish ta’lim yo‘nalishi misolida)”, 13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (san’atshunoslik) (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.3.PhD/Ped5086.
Ilmiy rahbar: Isakulova Nilufar Janikulovna, pedagogika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi: O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti, PhD.11/2025.27.12.San.02.01 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Bahriev Ahmad Rahmatovich, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor; Shodieva Matluba Jo‘raevna, pedagogika fanlari doktori (DSc), dotsent.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston davlat xoreografiya akademiyasi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
integrativ-modulli metodologiya, kompetensiyaviy yondashuv, faoliyatga yo‘naltirilgan ta’lim prinsipi asosida qayta konseptualizatsiya qilinib, mualliflik kontekstidagi “ArtDram”, “Ijod yo‘li”, “Ijod daraxti” texnologiyasi asosida talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirishning didaktik ta’minoti takomillashtirilgan;
raqamli storytelling (digital storytelling) va loyiha asosida o‘qitish (project-based learning) metodlarining kompleks qo‘llanilishi asosida innovatsion o‘quv-metodik tizim ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari individual ta’lim troektoriyasida kognitiv, emotsional, ijodiy resurslarning analitik sintezida dinamik modulyasiyalangan ta’lim muhitining badiiy integratsiyasi asosida takomillashtirilgan;
diagnostik indikatorlar tizimi, kriterial baholash mexanizmi hamda formativ va summativ monitoring vositalari ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasi adabiy-badiiy va ijodiy kompetensiyalarning mualliflik transformatsiyasi kollaboratsiyasidagi “Badiha”, “Xarita”, “Konflikt”, “Uch doira”, “Debyut”, “Hosila”, “Dialog”, “7x7” mualliflik metodlari kontekstida takomillashtirilgan;
interdisiplinar yondashuv (madaniyatshunoslik, menejment va dramaturgiya integratsiyasi) asosida yangi pedagogik strategiya ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish modeli maqsad va vazifa, mazmun, diagnostik, texnologik, baholash va natija komponentlarining ijodiy korrelyasiyasi kontekstida professional ijro sifatlarining kasbiy rivojlanish darajasi bilan uslubiy-didaktik aspektlarini konseptual-funksional integratsiyalash asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishga doir tadqiqot natijalari asosida:
integrativ-modulli metodologiya, kompetensiyaviy yondashuv, faoliyatga yo‘naltirilgan ta’lim prinsipi asosida qayta konseptualizatsiya qilinib, mualliflik kontekstidagi “ArtDram”, “Ijod yo‘li”, “Ijod daraxti” texnologiyasi asosida talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirishning didaktik ta’minoti takomillashtirilgan xulosa va takliflar “Ssenariynavislik va madaniy-ommaviy tadbirlarni tashkil etish” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2024-yil 27-dekabrdagi 485-son buyrug‘iga asosan berilgan nashr ruxsatnomasi). Natijada, “Artdram” art texnologiyasi hamda “Ijod yo‘li” va “Ijod daraxti” ta’lim texnologiyalarining tashkiliy-ijodiy loyihalashtirish bosqichlari ishlab chiqilgan;
raqamli storytelling (digital storytelling) va loyiha asosida o‘qitish (project-based learning) metodlarining kompleks qo‘llanilishi asosida innovatsion o‘quv-metodik tizim ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari individual ta’lim troektoriyasida kognitiv, emotsional, ijodiy resurslarning analitik sintezida dinamik modulyasiyalangan ta’lim muhitining badiiy integratsiyasi asosida takomillashtirilgan xulosa va takliflardan Teatr arboblari uyushmasi tomonidan tashkil etilgan festivallar, konferensiyalar, ijodiy uchrashuvlar, mahorat darslari va teatr rahbarlari va xodimlarining malakasini oshirish jarayonida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Teatr arboblari uyushmasining 2025-yil 14-avgustdagi 01-02-64-son ma’lumotnomasi). Natijada, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar ishlab chiqilgan;
diagnostik indikatorlar tizimi, kriterial baholash mexanizmi hamda formativ va summativ monitoring vositalari ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasi adabiy-badiiy va ijodiy kompetensiyalarning mualliflik transformatsiyasi kollaboratsiyasidagi “Badiha”, “Xarita”, “Konflikt”, “Uch doira”, “Debyut”, “Hosila”, “Dialog”, “7x7” mualliflik metodlari kontekstida takomillashtirilgan xulosa va takliflar “Ssenariynavislik va madaniy-ommaviy tadbirlarni tashkil etish” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2024-yil 27-dekabrdagi 485-son buyrug‘iga asosan berilgan nashr ruxsatnomasi). Natijada, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish metodikasi takomillashtirilgan;
interdisiplinar yondashuv (madaniyatshunoslik, menejment va dramaturgiya integratsiyasi) asosida yangi pedagogik strategiya ishlab chiqilib, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasini rivojlantirish modeli maqsad va vazifa, mazmun, diagnostik, texnologik, baholash va natija komponentlarining ijodiy korrelyasiyasi kontekstida professional ijro sifatlarining kasbiy rivojlanish darajasi bilan uslubiy-didaktik aspektlarini konseptual-funksional integratsiyalash asosida takomillashtirilgan xulosa va takliflardan madaniyat va san’at ta’lim muassasalarida madaniy tadbirlarni sahnalashtirishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining 2024-yil 22-noyabrdagi 02-11-17-3931-son ma’lumotnomasi). Natijada, talabalarning ssenariynavislik ko‘nikmasining rivojlanganligini baholash mezonlari va ko‘rsatkichlarini ilmiy-pedagogik jihatdan aniqlash imkoni oshirilgan.