Baratova Dildora Sa’dulla qizining
filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): Ingliz va o‘zbek tillaridagi aforizmlarning stilistik hamda linvomadaniy xususiyatlari; 10.00.06 – Qiyosiy adabiyotshunoslik, chog‘ishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik ixtisosligi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/Fil5652
Ilmiy rahbar: Xoliqov Bahodir Aliqulovich, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti, DSc.03/2025.27.12.Fil.01.11
Rasmiy opponentlar: Madjidova Ra’no Urishevna, filologiya fanlari doktori (DSc), professor; Saidakbarova Saodat Parxadjanovna, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dotsent.
Yetakchi tashkilot: Guliston davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi ingliz va o‘zbek aforizmlarining stilistik hamda lingvomadaniy xususiyatlarini tadqiq qilish orqali ularning o‘ziga xos o‘xshash va farqli jihatlarini ochib berishdan iborat. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
ingliz va o‘zbek aforizmlari tarkibida metafora, metonimiya, sinekdoxa, jonlantirish, oksimoron, takror, epanafora, mubolag‘a, meozis, alliteratsiya, o‘xshatish, antonomaziya, asindeton, polisendeton, antiteza, xiazm, kinoya, litota, enumeratsiya kabi stilistik vositalarning umumiy faolligi shuningdek ingliz va o‘zbek aforizmlarida eng ko‘p uchraydigan stilistik vositalardan biri sifatida metaforaning, juda kam hollarda oksimoronning ingliz va o‘zbek aforizmlarida uchrashi dalillangan.
ingliz aforizmlarining lingvomadaniy aspektida shaxsiyatni ifodalovchi, geografik nomlarni, ingliz sport turlariga bog‘liq, nutq etiketini aks ettiruvchi, milliy taomlarni ifodalovchi, diniy e’tiqodni ko‘rsatib beruvchi, tarixiy shaxslarni aks ettiruvchi, folklor musiqalarini ifoda qiluvchi, qirollik tuzumidagi birliklarni aks etuvchi, zoonim komponentli, mifologik qahramonlarni aks ettiruvchi, numizmatik so‘zlar ishtirokidagi, somatik komponentli, floristik komponentli aforizmlarning faolligi isbotlangan;
o‘zbek aforizmlarining mehmondo‘stlikni, qadimiy o‘zbek kasb-hunarini ifodalovchi, yashash turmush tarzidagi milliy buyumlar, milliy ozuqa mahsulotlari, diniy qadriyatlar ifodalovchi, ota-onani e’zozlash, ilm olishga chorlovchi, sabr-matonat, shukronalik va qanoatni aks ettiruvchi, zoonim komponentli, onamastik komponentli, mifologik qahramonlarni aks ettiruvchi, numizmatik so‘zlar ishtirokidagi, somatik, floristik tarkibli lingvomadaniy xususiyatlari dalillangan;
idioetnik realiyalar va universal madaniy qadriyatlarni o‘z ichiga oluvchi ingliz va o‘zbek aforizmlari mavjudligi kabi o‘xshash, ingliz tilidagi shaxsiyatni ifodalash, geografik nomlar, sport,  nutq etiketi, musiqa madaniyati, qirollik tuzumi aks etgan birliklar kabi lingvomadaniy jihatlar o‘zbek tilida nofaolligi hamda o‘zbek aforizmlarida mehmondo‘stlik, kasb-hunar, milliy buyumlar, ota-onani e’zozlash, ilm olishga undovchi xususiyatlar ingliz tilida nofaolligi kabi farqli xususiyatlar ochib berilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ingliz va o‘zbek aforizmlarining stilistik hamda lingvomadaniy xususiyatlarini tadqiq qilish jarayonida olingan natijalar asosida:
ingliz va o‘zbek aforizmlari tarkibida metafora, metonimiya, sinekdoxa, jonlantirish, oksimoron, takror, epanafora, mubolag‘a, meozis, alliteratsiya, o‘xshatish, antonomaziya, asindeton, polisendeton, antiteza, xiazm, kinoya, litota, enumeratsiya kabi stilistik vositalarning umumiy faolligi shuningdek ingliz va o‘zbek aforizmlarida eng ko‘p uchraydigan stilistik vositalardan biri sifatida metaforaning, juda kam hollarda oksimoronning ingliz va o‘zbek aforizmlarida uchrashiga oid xulosalardan 2023 yildagi “Erasmus+dasturining Project № 59 8340-EPP-1-2018-1ESEPPKA2-CBHE-JP University Cooperation Framework for Knowledge Transfer in Central Asia and China (UNICAC) grant loyihasida foydalanilgan (Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining 11.09.2025, 04/11-17044-son ma’lumotnomasi) Natijalar grant ishi doirasidagi matnlarning tarjimasini osonlashtirish va yaxshilashga xizmat qilgan; 
dissertatsiyaning mehmondo‘stlikni targ‘ib qiluvchi, qadimiy o‘zbek kasb-hunarini ifodalovchi, yashash turmush tarzidagi milliy buyumlar, milliy ozuqa mahsulotlari, diniy qadriyatlarni ifodalovchi, ota-onani e’zozlash, ilm olishga chorlovchi, sabr-matonat, shukronalik va qanoatni aks ettiruvchi, zoonim komponentli, onamastik komponentli, mifologik qahramonlarni aks ettiruvchi, numizmatik so‘zlar ishtirokidagi, somatik, floristik tarkibli o‘zbek aforizmlarining lingvomadaniy xususiyatlarini o‘rganish maqsadida mazkur tadqiqot ishidagi tahlil natijalaridan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining 2021-2023 yillarda bajarilgan IZ-2021020813 Alisher Navoiy ijodining xorijda o‘rganilishi va targ‘iboti asosida ko‘p tilli multimedia to‘plamini yaratish mavzusidagi amaliy loyihasida foydalanilgan. (Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetining 03.09.2025, № 01/4-3932-sonli ma’lumotnomasi) Natijada loyihaning ilmiy ahamiyati oshgan, o‘zbek aforizmlarini o‘rganishga yangicha yondoshuvlar ishlab chiqilgan;
ingliz aforizmlarining lingvomadaniy aspektida shaxsiyatni ifodalovchi, geografik joylashuvni ishora qiluvchi, ingliz sport turlariga bog‘liq, nutq etiketini aks ettiruvchi, milliy taomlarni ifodalovchi, diniy e’tiqodni ko‘rsatib beruvchi, tarixiy shaxslarni aks ettiruvchi, folklor musiqalarini ifoda qiluvchi, qirollik tuzumi birliklarini aks ettiruvchi, zoonim komponentli, mifologik qahramonlarni aks ettiruvchi, numizmatik so‘zlar ishtirokidagi, somatik komponentli, floristik komponentli aforizmlar faolligi xususidagi xulosalardan O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “O‘zbekiston 1” telekanali “Foreign languaGES” muharririyati tomonidan tayyorlangan 2025 yil 1-oktyabr sanasida efirga uzatilgan “Teachers are the architecs of our future” nomli dasturda foydalanildi.(O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi “O‘zbekiston 1” telekanali 9 oktyabr 2025 yil. 05-09-1573-son ma’lumotnomasi) Natijada teletomoshabinlarga ingliz xalqida faol bo‘lgan aforizm tasniflari hamda ularning lingvomadaniy xususiyatlari haqidagi bilimlarini boyitishga hissa qo‘shdi.

Yangiliklarga obuna bo‘lish