Туланбоева Дилдорахон Тулкинжон қизининг
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларнинг касбий компетенсиясини ривожлантиришда соҳавий матнлардан фойдаланиш методикаси (инглиз тили материали мисолида)” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:B2023.1.PhD/Ped4572
Илмий раҳбар: Мисиров Соҳибжон Абдупаттаевич, педагогика фанлари доктори, профессор в.б.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Исҳоқхон Ибрат номидаги Наманган давлат чет тиллари институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.35.01 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Исмоилов Темур Исламович, педагогика фанлари доктори, профессор; Пазилов Элёр Абдувоҳид ўғли, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини касбга оид соҳавий аутентик матнларни ўқишни ўргатиш орқали ривожлантириш методикасига оид таклиф ва тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий йангилиги қуйидагилардан иборат:
касбга оид соҳавий аутентик матнларни ўқишни ўргатиш орқали талабаларнинг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришнинг касбий (Энглиш фор спеcифиc пурпосес), академик ва фундаментал (Энглиш фор аcадемиc/оccупатионал анд профессионал) мақсадлари каби лингвистик (лингуистиc аппроач), шунингдек, ўқитиш мақсадлари ва таълим мазмунини ўзаро интеграциялаш, тиллар ўқитишни касбий йўналтририш каби лингводидактик (лингводидаcтиc аппроач) хусусиятлари аниқланган;
инглиз тили ўқитиш жараёнида касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш орқали кимё йўналиши талабаларининг касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришда юзага келадиган тил ички ва тиллараро маъновий (семантиc), тузилиш (струcтурал) ва қўлланишга (фунcтионал) оид қийинчиликларни бартараф этиш методикаси фанларни ўқитиш мазмунини ўзаро интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
инглиз тилида кимё йўналиши талабаларининг касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш орқали уларнинг касбий коммуникатив компетенсиясини халқаро Умумевропа стандартининг CЕФР Б2 даражасида ривожланганлигини белгиловчи мезонлари ҳамда аутентик матнларни танлашдаги касбий йўналтирилганлик, аутентиклик, терминологик мослилик, лингвистик мураккаблик, мазмуний долзарблилик, дидактик қийматлилик ва илмий ишончлилик каби тамойиллари аниқланган;
кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришга хизмат қиладиган касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш босқичлари, шакли, усуллари, тамойиллари ва воситалари матн олди - (пре-реадинг стаге), матнни ўқиб тушуниш (wҳиле-реадинг стаге) ва матндан кейинги босқичларига (пост-реадинг стаге) доир тайёрлов, тил ва нутқий машқлар тизими ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш орқали ривожлантириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
касбга оид соҳавий аутентик матнларни ўқишни ўргатиш орқали талабаларнинг инглиз тилида коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришнинг касбий (Энглиш фор спеcифиc пурпосес), академик ва фундаментал (Энглиш фор аcадемиc/оccупатионал анд профессионал) мақсадлари каби лингвистик (лингуистиc аппроач), шунингдек, ўқитиш мақсадлари ва таълим мазмунини ўзаро интеграциялаш, тиллар ўқитишни касбий йўналтририш каби лингводидактик (лингводидаcтиc аппроач) хусусиятларини аниқлашга доир илмий-назарий асосларига доир амалий таклифлар 2024-2025-йилларда бажарилган ЭРАСМУС+ мобилитй прожеcт “Прожеcт н. 2024-1-ИТ02-КА171-ҲЕД-000209878 бетwеен Писа университй анд Наманган стате институте оф фореигн лангуаГЭС” номли лойиҳанинг таълимий ва маданий соҳадаги тадбирлар ва амалий ишларида фойдаланилган (Наманган давлат чет тиллари институтининг 2026-йил 16-январдаги КА171-УНИПИ/НамСИФЛ-0015-сонли маълумотномаси). Натижада, кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий компетенсиясини соҳавий аутентик матнларни ўқишни ўргатиш воситасида ривожлантиришга эришилган;
инглиз тили ўқитиш жараёнида касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш орқали кимё йўналиши талабаларининг касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришда юзага келадиган тил ички ва тиллараро маъновий (семантиc), тузилиш (струcтурал) ва қўлланишга (фунcтионал) оид қийинчиликларни бартараф этиш методикаси фанларни ўқитиш мазмунини ўзаро интеграциялаш асосида такомиллаштиришга доир амалий таклифлар асосида ишлаб чиқилган илмий хулосалардан 2024-2025-йилларда бажарилган ЭРАСМУС+ мобилитй прожеcт “Прожеcт н. 2024-1-ИТ02-КА171-ҲЕД-000209878 бетwеен Писа университй анд Наманган стате институте оф фореигн лангуаГЭС” номли лойиҳанинг таълимий ва маданий соҳадаги тадбирлар ва амалий ишларида фойдаланилган (Наманган давлат чет тиллари институтининг 2026-йил 16-январдаги КА171-УНИПИ/НамСИФЛ-0015-сонли маълумотномаси). Натижада, кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий компетентиясини ривожлантиришга эришилган;
инглиз тилида кимё йўналиши талабаларининг касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш орқали уларнинг касбий коммуникатив компетенсиясини халқаро Умумевропа стандартининг CЕФР Б2 даражасида ривожланганлигини белгиловчи мезонлари ҳамда аутентик матнларни танлашдаги касбий йўналтирилганлик, аутентиклик, терминологик мослилик, лингвистик мураккаблик, мазмуний долзарблилик, дидактик қийматлилик ва илмий ишончлилик каби тамойилларини аниқлашга оид хулоса ва таклифлардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон” телерадиоканали ДМ муҳарририяти томонидан тайёрланган “Ўзбекистон ёшлари” ва “Таълим ва тараққиёт” номли дастурлар ссенарийларининг 2024-йил май ва сентябр ойлари сонларининг олий таълимга оид рукнида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон” телерадиоканали ДМнинг 2024-йил 19-сентябрдаги 04-36-1039-сонли маълумотномасига асосан). Натижада, кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий компетенсиясини ривожлантиришга доир таклиф ва тавсиялар оммалаштирилган.
кимё йўналиши талабаларининг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришга хизмат қиладиган касбга оид соҳавий матнларни ўқишни ўргатиш босқичлари, шакли, усуллари, тамойиллари ва воситалари матн олди - (пре-реадинг стаге), матнни ўқиб тушуниш (wҳиле-реадинг стаге) ва матндан кейинги босқичларига (пост-реадинг стаге) доир тайёрлов, тил ва нутқий машқлар тизимидан Наманган давлат чет тиллари институтида 2023-2024-йилларда бажарилган Эрасмус+Эмпоwер-101129076- рақамли лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Наманган давлат чет тиллари институтининг 2024-йил 29-октябрдаги 1428-03-рақамли далолатномаси). Натижада, инглиз тилида кимё йўналиши талабаларининг касбий коммуникатив компетенсиясини ривожлантиришга йўналтирилган машқлар мажмуи ва методик тавсиялар ишлаб чиқилган.
