Курбонова Гузал Салаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Инновацион таълим технологиялари воситасида ўқувчиларнинг креативлик қобилиятларини ривожлантириш механизмларини такомиллаштириш (биология фани мисолида)”, 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (биология).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Ped8223.
Илмий раҳбар: Жуманов Муратбай Арепбаевич, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети ҳузуридаги PhD.03/2025.27.12.B.04.09.М рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Махмудова Дилфуза Мелиевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Салимова Сарвиноз Фарходовна, педагогика фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: биология таълимида инновацион таълим технологиялари воситасида ўқувчиларнинг креативлик қобилиятларини ривожлантириш механизмларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
биология таълимида ўқувчиларнинг креатив қобилиятларини ривожлантиришнинг психологик (қизиқиш, мотивация, қобилият, эҳтиёж), интеллектуал-ижодий (ўқув- материалларни идрок этиш, ижодий фикрлаш), ҳамда педагогик (юқори билиш самарадорлигига эришиш, ғоялар яратиш, янгиликка интилиш) омиллари аниқлаштирилган;
муаммоли таълим технологияларининг дидактик мақсадлари ва вазифалари асосида биология фани бўйича педагогик муаммоли топшириқлар (Муаммо, Муаммоли вазиятлар) ҳамда креатив фаолиятни амалга оширишда фойдаланиладиган дидактик топшириқлар ишлаб чиқилган;
биология фанидан ташкил этилган креатив фаолиятга йўналтирилган лаборатория машғулотларида ўқувчиларнинг ижодий фаолиятини амалга ошириш механизмларини такомиллаштириш жараёни интерфаол таълим методлари (Кейс-стади, “Зинама-зина” методи, “Ўз ўрнингни топ” методи, “Қарама-қарши муносабат” методи,  “Скарабей” технологияси)дан фойдаланиш асосида такомиллаштирилган;
умумтаълим мактабларида биология фанини инновацион таълим технологиялари (муаммоли таълим, интерфаол таълим, лойиҳа таълим технологиялари, ҳамкорлик таълим технологиялари) асосида ташкил этиш мазмуни ўзини-ўзи касбий-шахсий ривожлантириш мотивацияси ҳамда методик-ташкилий, коммуникатив каби омилларнинг ўзаро боғлиқлиги асосида биология фанидан креатив сифатларни ривожлантиришга йўналтирилган синфдан ташқари машғулотларни ташкил этиш методикаси такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тадқиқотнинг инновацион таълим технологиялари асосида биология таълимини ташкил этиш ва ўқувчиларнинг креатив қобилиятларини риаожлантириш механизмларини такомиллаштириш бўйича илмий натижалари асосида:
биология таълимида ўқувчиларнинг креатив қобилиятларини ривожлантиришнинг психологик, интеллектуал-ижодий ҳамда педагогик омилларини аниқлаштиришга доир таклифлардан “Таълим технологиялари асосида биология фанини ўқитиш мазмунини такомиллаштириш” мавзусига оид лойиҳадаги вазифаларни бажаришда фойдаланилган (Қорақалпоғистон республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2025 йил 19 ноябрдаги 04-23-10068-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг қизиқувчанлик, ўқиш мотивацияси, интеллектуал қобилият, ўз-ўзини намоён этиш, ижодий идрок этиш каби креатив сифатларини ривожлантириш имконияти оширилган;
муаммоли таълим технологияларининг дидактик мақсадлари ва вазифалари асосида биология фани бўйича педагогик муаммоли топшириқлар (Муаммо, муаммоли вазиятлар) ҳамда креатив фаолиятни амалга оширишда фойдаланиладиган амалий топшириқлар ишлаб чиқишга оид таклиф ва тавсиялари Қорақалпоғистон республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги амалиётига жорий этилган (Қорақалпоғистон республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2025 йил 19 ноябрдаги 04-23-10068-сон маълумотномаси). Натижада, биология фанидан педагогик муаммоли вазиятлар ва креативликка йўналтирилган муаммоли топшириқлар ишлаб чиқиш орқали ўқувчиларнинг мустақил фикрлаш, қарор қабул қилиш, хулоса чиқариш қобилиятларини ривожлантиришга эришилган;
биология фанидан ташкил этилган самарали креатив фаолиятга йўналтирилган лаборатория машғулотларида ўқувчиларнинг ижодий фаолиятини амалга ошириш механизмларини такомиллаштириш жараёни интерфаол таълим методларидан фойдаланишга оид таклиф ва тавсиялардан “Таълим технологиялари асосида биология фанини ўқитиш мазмунини такомиллаштириш” мавзусига оид лойиҳадаги вазифаларни бажаришда фойдаланилган (Қорақалпоғистон республикаси мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг 2025 йил 19 ноябрдаги 04-23-10068-сон маълумотномаси). Натижада, биология фанидан лаборатория машғулотларида ўқувчиларнинг креатив сифатларини самарали ривожлантириш имконияти сезиларли даражада оширилган.