Саидов Равшан Рустам ўғлинининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Саратон ҳужайралари пролифeрациясини чeклайдиган эсцин асосида субстанциялар синтeзи ва уларни стандартлаш», 15.00.02 - Фармацевтик кимё ва фармакогнозия (фармацевтика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.1.PhD/Far125.
Илмий раҳбар: Шарипов Авез Тўймуродович, фармацевтика фанлари доктори, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса: Тошкент фармацевтика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК раками: Тошкент фармацевтика институти, DSc.06/2025.27.12.Far.23.01.
Расмий оппонентлар: Юлдашев Закирджан Абидович, фармацевтика фанлари доктори, профессор; Юнусходжаева Нодира Абдулхамитовна, фармацевтика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Биоорганик кимё институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади маҳаллий сохта каштан хомашёсидан ажратиб олинган эсцин асосида саратон ҳужайралари пролиферациясини чекловчи янги субстанциялар синтезини амалга ошириш ва сифатини назорат қилиш усулларини ишлаб чиқишдан иборат.
III.  Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илк бор иматиниб эсцинат ва эссиматрин дори моддаларини олиниш усули ҳамда субстанцияларнинг кукунли рентген дифрактометрик, термогравиметрия-дифференциал сканирловчи калориметрик, сканерловчи электрон микроскопия-энергия дисперсив рентген нурланиш спектроскопияси ва юқори самарали суюқлик хроматографияси натижалари асосида таркиби ва хоссалари аниқланган;
биринчи марта иматиниб эсцинат ва эссиматрин субстанцияларининг кўкрак бези саратонига қарши фаоллиги MCF-7 ҳужайра линияларида in vitro усулида исботланган;
иматиниб эсцинат ва эссиматриннинг асосий таъсир этувчи моддаси – иматинибнинг сифат ва миқдорий таҳлилига услубий ёндашувлар илмий асосланиб, тавсия этилган ҳамда супрамолекуляр бирикмани синтез қилиш учун зарур оптимал шароитлар аниқланиб, уларни стандартлаш усуллари ишлаб чиқилган;
иматиниб эсцинат ва эссиматрин таркибидаги иматинибни аниқлашнинг юқори самарали суюқлик хроматография усули ICH Topic Q2 (R1) «Validation of analitical Procedures: Text and Methodology» талаблари бўйича валидация қилинган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Саратон ҳужайралари пролиферациясини чеклайдиган эссин асосида субстансиялар синтези ва уларни стандартлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
«Иматиниб эсцинатни олиш усули» га Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг ихтиро патенти олинган (№IAP 7952, 13.02.2024 й). Натижада, маҳаллий хомашёлар асосида саратон касаллигида қўлланиладиган комбинирланган дори субстанциялари ассортиментини кенгайтириш имконини беради;
«Иматиниб сақлаган дори воситаларини таҳлил қилиш услуби» услубий тавсиянома Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган (17.12.2025 й., №31/16). Натижада, таркибида иматиниб сақлаган дори воситаларини сифат ва миқдорий таркибини таҳлил қилиш жараёни учун сарфланадиган вақт ва сарф-харажатларни камайтириш имконини берган;
ўтказилган клиник олди синовлар натижасида иматиниб эсцинат субстанциясининг фармакологик фаоллиги ва кўкрак бези саратон ҳужайраларига антипролифератив таъсири мавжудлиги исботланган (Соғлиқни сақлаш вазирининг 2018 йил 15 октябрдаги 8н-3/280-сон хати). Натижада, ишончли саратонга қарши фаолликка эга самарадор дори воситаларини ишлаб чиқариш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish