Мамиров Жавлон Рахмон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Куаниш-Коскала валининг қуйи-ўрта юра даври нефтгазли ётқизиқларининг коллекторлик хусусиятларини баҳолаш», 04.00.07 – Нефт ва газ конлари геологияси, уларни қидириш ва разведка қилиш (геология-минерология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/GM98.
Илмий раҳбар: Абдуллаев Ғайбулла Сайфуллаевич, геология-минералогия фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Нефт ва газ конлари геологияси ҳамда қидируви институти ДМ.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Сейсмология институти ҳузуридаги DSc.05/2025.27.12.GM/FM.12.02 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Раджабов Шухрат Сайфуллаевич, геология-минералогия фанлари доктори, доцент; Халисматов Ирмухамат Халисматович, геология-минералогия фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Миллий университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: нефт ва газга геология-қидирув ишлари самарадорлигини ошириш учун Куаниш-Коскала вали қуйи-ўрта юра терриген ётқизиқларининг ҳажмли филтрация-сиғимли моделини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
коллектор жинсларининг ўзаро номувофиқлиги ҳамда тарқалиш қонуниятларини аниқлаш имконини берувчи Куаниш-Коскала валининг қуйи-ўрта юра ётқизиқлари терриген кесимида қатлам-коллекторларнинг филтрация-сиғимли хусусиятлари уч ўлчамли геологик модели ишлаб чиқилган;
“керн-керн” туридаги кўп ўлчамли корреляциявий боғлиқликларни тузиш асосида ғовакли бўшлиқларнинг структураларини ўзига ҳослиги аниқланган;
қуйи-ўрта юра кесимида юқори ғоваклик ва ўтказувчанлик коеффициентларига эга қумтош қатламларининг кўпайиши билан боғлиқ бўлган, яхшиланган коллекторлик хусусиятларини тарқалиш ареаллари аниқланган;
Куаниш-Коскала валининг қуйи-ўрта юра қатлам-коллекторларида ғоваклик ва ўтказувчанликни вертикал ва латерал тарқалиши қонуниятлари аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Куаниш-Коскала вали нефтгазли қуйи-ўрта юра ётқизиқларининг коллекторлик хусусиятларини баҳолаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Устюрт региони конларининг қуйи юра газконденсат уюмлари геокимёвий кўрсаткичлари бўйича газконденсат конларининг нефтгазлилигини башорат қилиш бўйича илмий тавсия “Ўзбекгеофизика” АЖ ишлаб чиқариш фаолиятига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг 2025 йил 7 январдаги 32-0068-сон маълумотномаси). Натижада, излов-қидирув ишлари пайтида қидирувнинг энг мақбул усули аниқланган ва конларнинг фазавий тури тўғрисида аниқроқ маълумот олиш имконини берган;
Жумабай тузилмасини чуқур бурғилашга тайёрлаш бўйича тавсия “Ўзбекгеофизика” АЖ ишлаб чиқариш фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси тоғ-кон саноати ва геология вазирлигининг 2025 йил 7 январдаги 32-0068-сон маълумотномаси). Натижада, қарийб 8,5 млн. т шартли ёқилғига тенг истиқболли ресурсларга эга бўлган Жумабай нефтгазга истиқболли структурасини чуқур бурғилашга тайёрлаш имконини берган;
Қуйи Сургил, Ғарбий Қуйи Сургил, Қуйи Шарқий Бердах конларида газ ва конденсат уюмларини излаш ва чегаралаш мақсадида қидирув қудуқларини жойлаштириш бўйича тавсия “Ўзбекнефтгаз” АЖ ишлаб чиқариш фаолиятига жорий қилинган (“Ўзбекнефтгаз” АЖнинг 2025 йил 7 январдаги 05-23/1-13-сонли маълумотномаси). Натижада, бурғиланган қидирув қудуқларидан кунлик 42 дан 1024 минг метр куб ҳажмгача саноат миқёсидаги газ ва газ конденсати оқимлари олинган, ушбу қудуқларни бурғилаш натижасида нефт ва газга геология-қидирув ишларининг кейинги йўналишлари аниқланган, шунингдек, қўшимча углеводород хомашёси захираларини ўстириш имконини берган.