Sodiqov Baxtiyor Qahhor o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Boshqaruv tizimlarida kasr tartibli noravshan intellektual boshqarish qurilmalarini sintezlash algoritmlari va dasturiy vositalari”, 05.01.06-Hisoblash texnikasi va boshqaruv tizimlarining elementlari va qurilmalari.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: № B2025.4.PhD/T6153
Ilmiy rahbar: Texnika fanlari doktori, professor Botirov To‘lqin Vafokulovich.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasalar nomi, IK raqami: Toshkent davlat texnika universiteti, DSc. 03/2025.27.12.T.02.03.
Rasmiy opponentlar: texnika fanlari doktori, professor Alimova Nodira Batirdjanovna; texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Yusupov Azamat Alijanovich.
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: boshqarish tizimlaridagi kasr tartibli noravshan intellektual hisoblash qurilmalarini sintezlash algoritmlari va dasturiy vositalari ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
kasr tartibli operatorlarni Eyler-Teylor va Fure qatorlariga yoyish usullaridan foydalanish asosida texnologik jarayonlarni boshqarish tizimlarining tizimning chastota va vaqt sohasidagi xossalarini yanada aniqroq shakllantirish imkonini beruvchi kasr tartibli boshqarish qurilmalarini sintezlash algoritmlari ishlab chiqilgan;
noravshan mantiq usullariga asoslanib, boshqarish tizimlarida boshqarish qonunini hisoblash qurilmalarining kasr tartibli integrallash va differensiallash koeffisientlarini real vaqt rejimida yuqori aniqlik bilan aniqlovchi funksional-modulli struktura sintezlash algoritmi ishlab chiqilgan;
kasr tartibli noravshan intellektual boshqarish qurilmasi uchun STM32 dasturiy muhitida ishlovchi Grunvald-Letnikov usuli asosida murakkab dinamik tizimlarni boshqarishning sifat ko‘rsatkichlarini oshirish imkonini beruvchi boshqarish qonunini sintezlash algoritmi ishlab chiqilgan;
o‘lchov asboblaridan kelayotgan analog signallarni kasr tartibli hisob va noravshan mantiq asosidagi algoritmlar bilan qayta ishlovchi hamda STM32 mikrokontrolleri yordamida ko‘pkanalli ijro mexanizmlarini sinxron boshqarish imkonini beruvchi intellektual boshqarish moduli ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi Boshqaruv tizimlarida kasr tartibli noravshan intellektual boshqarish qurilmalarini sintezlash bo‘yicha olingan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
kasr tartibli noravshan intellektual boshqarish qurilmasini sintezlashning algoritmlarini dasturiy ta’minoti «Navoiy kon - metallurgiya kombinati» AJ 7 - Gidrometallurgiya zavodida joriy qilingan (Navoiy kon - metallurgiya kombinati” AJ ning 2025-yil 29-sentyabrdagi 02-07/02/10129-son maʼlumotnomasi). Natijada, intellektual boshqarish qurilmasining diagnostik ko‘rsatgichlari, jumladan boshqarish qurilmasining mutloq xatolik integrali, mutloq xatolik kvadrati integrali kabi ko‘rsatgichlari 15 foizga yaxshilangan;
kasr tartibli integrallash va differensiallash koeffisientlarini real vaqt rejimida o‘zgaruvchan parametrlar asosida qabul qilish imkonini beruvchi funksional modulli struktura asosidagi dasturiy vosita «Navoiy kon - metallurgiya kombinati» AJ 7 - Gidrometallurgiya zavodida joriy qilingan (Navoiy kon - metallurgiya kombinati” AJ ning 2025-yil 29-sentyabrdagi 02-07/02/10129-son maʼlumotnomasi). Natijada, yangi modul real vaqt rejimida adaptiv ishlashi bilan turg‘unroq boshqaruvni ta’minlashga erishildi. Boshqarishning sifat ko‘rsatgichlari, rostlash vaqti 11 daqiqaga, o‘ta rostlash ko‘rsatgichi 20 foizga yaxshilangan.