Холикулов Сардор Шералиевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Янги авлод биосўрилувчан каркас - Мagmarisнинг ўткир миокард инфарктида қўлланилиш самарадорлиги ва асоратларнинг олдини олиш”, 14.00.40 – Шошилинч тиббиёт (тиббиёт фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD/Tib3247.
Илмий раҳбар: Юлдошев Набижон Пиримович, тиббиёт фанлари доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.18.01.
Расмий оппонентлар: Мухамедова Барно Фархадовна, тиббиёт фанлари доктори; Аляви Бахром Анисханович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот номи: И.К.Ахунбаев номидаги Қирғизистон давлат тиббиёт академияси.
Диссертация йўналиши амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқоднинг мақсади ўткир юрак ишемик касаллигининг (NSTEMI ва STEMI) билан оғриган беморларда биосўрилувчи Magmaris коронар каркасини тери орқали коронар аралашувда қўллашнинг ангиографик, клиник, ўрта ва узоқ муддатли натижаларини баҳолаш, шунингдек, медикаментоз терапияга риоя қилиш даражаси ва клиник асоратлар ўртасидаги боғлиқликни аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўткир юрак ишемик касаллиги (NSTEMI ва STEMI) билан оғриган беморларда коронар артерияларнинг ангиографик хусусиятлари клиник шаклга боғлиқ ҳолда комплекс таҳлил асосида баҳоланган, STEMI билан касалланган беморларда гемодинамик аҳамиятли стенозлар ва проксимал сегмент шикастланишларининг кўпроқ учраганлиги, NSTEMI ҳолатларида эса ўрта сегмент шикастланишларининг нисбатан устунлиги аниқланган ва клиник шаклга қараб коронар артериялар шикастланиш хусусиятларида ишончли фарқлар мавжудлиги асосланган;
ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда Magmaris биосўрилувчи коронар каркасини қўллашнинг бевосита ангиографик натижалари комплекс баҳоланган, интервенцион аралашувдан кейин беморларда коронар қон оқимининг TIMI II ва III даражасига тўлиқ тикланганлиги, қолдиқ стенознинг минимал даражада бўлганлиги ва перипроцедурал асоратлар кузатилмаганлиги қайд этилган, олинган натижалар Magmaris биосўрилувчи коронар каркасини қўллаш юқори ангиографик ва техник самарадорлик билан кечгани аниқланган;
Magmaris биосўрилувчи коронар каркаси имплантация қилинган беморларда кузатув давомида клиник натижаларнинг медикаментоз терапияга, хусусан дуал антиагрегант терапияга риоя қилиш даражаси билан боғлиқлиги баҳоланган, медикаментоз терапияга риоя қилиш даражаси паст бўлган беморларда нохуш кардиоваскуляр ҳодисаларнинг кўпроқ ривожланганлиги кузатилган ва медикаментоз терапияга риоя қилиш даражаси клиник натижалар шаклланишида ҳал қилувчи аҳамиятга эга эканлиги исботланган;
ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда Magmaris биосўрилувчи коронар каркасини қўллашда клиник асоратларнинг олдини олишга қаратилган профилактик алгоритм клиник ва ангиографик натижалар таҳлили асосида ишлаб чиқилган, мазкур алгоритм интервенцион техника, «4P» тамойилига риоя қилиш ҳамда медикаментоз терапияга риоя қилиш даражасини ҳисобга олган ҳолда шакллантирилган ва унинг қўлланилиши клиник асоратлар хавфини ишончли камайтириши аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Ушбу тадқиқот натижалари ўткир миокард инфарктида коронар артерияларда қон оқимини қайта тиклаш жараёнларини такомиллаштиришга қаратилган.
биринчи илмий янгилик: Юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда ўткир коронар синдром шароитида янги авлод биосўрилувчи Magmaris коронар каркасини эндоваскуляр усулда қўллаш илк бор комплекс ўрганилди. Ушбу йўналишда «Янги авлод биосўрилувчи Magmaris каркаси билан ўткир коронар синдромли беморларни эндоваскуляр усулда даволаш» мавзусида методик қўлланма тайёрланиб тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2023 йил 28 апрелдаги № 7н-р/23 хулосаси). Қўлланма Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Қарши, Наманган ва Сурхандарё филиалларида клиник амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Миокард реваскуляризацияси ўтказилган кекса ёшли юрак ишемик касаллиги бўлган беморларда клопидогрел самарадорлигини фармакогенетик, метаболик ва эндотелиал кўрсаткичлар асосида комплекс баҳолаш тромботик асоратлар хавфи юқори бўлган беморларни эрта аниқлаш имконини берди. Натижада MACE/MESS ҳолатлари сони 4 тадан 2 тага камайиб, беморларнинг узоқ муддатли прогнозини яхшилашга эришилди. Иқтисодий самарадорлиги: Қайта стационар даволаниш ҳолатларининг камайиши ҳисобига бир нафар бемор учун ўртача 5000000 сўм миқдорида иқтисодий самарага эришилди.
иккинчи илмий янгилик: Ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда касалликнинг клиник хусусиятлари ва миокарднинг қисқарув қобилиятини инобатга олган ҳолда янги авлод биосўрилувчи Magmaris коронар каркасини имплантация қилишни оптималлаштириш илк бор илмий жиҳатдан асосланди. Ушбу йўналишда «Янги авлод биосўрилувчи Magmaris каркаси билан ўткир коронар синдромли беморларни эндоваскуляр усулда даволаш» мавзусида методик қўлланма тайёрланиб тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2023 йил 28 апрелдаги № 7н-р/23 хулосаси). Мазкур ёндашув Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Қарши, Наманган ва Сурхандарё филиалларида клиник амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда касалликнинг клиник хусусиятлари ва миокарднинг қисқарув қобилиятини инобатга олган ҳолда Magmaris биосўрилувчи коронар каркасини имплантация қилишни оптималлаштириш беморларни индивидуал танлаш имконини яратди. Бу эндоваскуляр даволаш самарадорлигини ошириш, реперфузияни тўлиқ таъминлаш ва эрта ҳамда кеч клиник асоратлар хавфини камайтиришга хизмат қилди. Натижада беморларнинг ҳаёт сифати яхшиланди, қайта госпитализациялар сони қисқарди ва узоқ муддатли клиник прогноз ижобий томонга ўзгарди. Иқтисодий самарадорлиги: Magmaris биосўрилувчи каркасини имплантация қилишни оптималлаштириш орқали эндоваскуляр даволашдан кейинги асоратлар ва қайта интервенциялар сонининг камайишига эришилди. Қайта стационар даволаш ва қўшимча диагностик ҳамда даволаш чораларининг олди олиниши ҳисобига бир нафар бемор учун ўртача 3000000–4000000 сўм миқдорида иқтисодий тежамкорлик таъминланди.
учинчи илмий янгилик: Ўткир юрак ишемик касаллиги (NSTEMI ва STEMI) билан оғриган беморларда илк бор клинико-ангиографик прогностик белгиларни аниқлаш ва улар асосида эндоваскуляр даволаш усулларини оптималлаштириш илмий жиҳатдан асосланди. Ушбу ёндашув доирасида коронар артерия шикастланишининг локализацияси, торайиш даражаси ва реперфузия кўрсаткичларини ҳисобга олган ҳолда даволаш тактикасини индивидуал танлаш имкони яратилди. Мазкур ёндашув Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Қарши, Наманган ва Сурхандарё филиалларида клиник амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда клинико-ангиографик прогностик белгиларни эрта аниқлаш ва улар асосида эндоваскуляр даволаш усулларини оптималлаштириш хавф гуруҳидаги беморларни ўз вақтида ажратиш имконини берди. Бу оғир клиник асоратлар ривожланиш хавфини камайтириш, қайта госпитализациялар сонини қисқартириш ҳамда беморларнинг ҳаёт сифати ва узоқ муддатли клиник прогнозини яхшилашга хизмат қилди. Иқтисодий самарадорлиги: Клинико-ангиографик прогностик ёндашув асосида даволаш тактикасини танлаш қайта эндоваскуляр аралашувлар, режадан ташқари диагностик текширувлар ва қўшимча стационар даволаш эҳтиёжини камайтирди. Қайта госпитализация ва қўшимча даволаш харажатларининг олди олиниши ҳисобига бир нафар бемор учун ўртача 4000000 сўм миқдорида иқтисодий тежамкорлик таъминланди. 
тўртинчи илмий янгилик. Ўзбекистон Республикасида ўткир юрак ишемик касаллиги билан оғриган беморларда Magmaris биосўрилувчи коронар каркасини қўллашда клиник, ангиографик ва кузатув натижаларининг комплекс таҳлили асосида асоратларнинг олдини олишга қаратилган профилактик алгоритм илк бор ишлаб чиқилди ва илмий жиҳатдан асосланди. Ушбу алгоритм интервенцион техника, «4P» қоидасига риоя қилиш ҳамда дуал антиагрегант терапияга мойилликни ҳисобга олган ҳолда шакллантирилди. Мазкур профилактик алгоритм Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Қарши, Наманган ва Сурхандарё филиалларида клиник амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Ишлаб чиқилган профилактик алгоритмни қўллаш орқали эндоваскуляр даволашдан кейинги эрта ва кеч клиник асоратлар, жумладан каркас тромбози ва йирик нохуш юрак-қон томир ҳодисалари ривожланиш хавфи камайди. Бу беморларнинг даволанишга мойиллигини ошириш, қайта мурожаатлар сонини қисқартириш ҳамда узоқ муддатли клиник прогноз ва ҳаёт сифати яхшиланишига хизмат қилди. Иқтисодий самарадорлиги: Профилактик алгоритмни жорий этиш қайта госпитализациялар, режадан ташқари диагностик текширувлар ва қўшимча стационар даволаш ҳолатларини камайтириш имконини берди. Қўшимча даволаш харажатларининг олди олиниши ҳисобига бир нафар бемор учун ўртача 4000000–5000000 сўм миқдорида иқтисодий тежамкорлик таъминланди.