Қудратова Муборак Шухратовнанинг филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумот
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи): “Асқар Маҳкам шеърияти поетикаси” 10.00.02 – Ўзбек адабиёти
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Fil3340
Илмий раҳбар: Ражабова Маърифат Бақоевна, филология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети DSc.03/2025.27.12.Fil.08.07
Расмий оппонентлар: Шарипова Лайло Фрунзеевна филология фанлари доктори (DSc); Ахмедова Шоира Неъматовна, филология фанлари доктори, профессор;
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Асқар Маҳкам поетик оламини яхлит бутунлик сифатида тадқиқ этиш ва шоирнинг ижтимоий-сиёсий воқеликни бадиий гавдалантиришдаги маҳоратига баҳо беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Асқар Маҳкамнинг поетик маҳорати такомилига таъсир этган омиллар таҳлил этилди ва шулар асосида ижодий таъсир ва индивидуал услуб қирралари аниқланган;
Асқар Маҳкам шеъриятида шакл ва мазмун уйғунлиги, образли фикрлаш тадрижи ҳамда фалсафий фикрлаш услубининг ўзига хослиги далилланган;
шеърий матнда поетик образ ва бадиий матн серқатламлигини ижодкор шахси ва фалсафий консепсияси билан уйғунликда текширилган;
Асқар Маҳкам лирикасида бадиий талқин қилинган мавзу ва поетик ғоялар, анъанавий мотив ва шоир поетик оламининг ўзига хослиги очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Асқар Маҳкам шеърияти поетикасини тадқиқ этиш ҳамда унинг илмий-назарий асосларини ишлаб чиқиш асосида:
Асқар Маҳкамнинг поетик маҳорати такомилига таъсир этган омиллар, шу асосда ижодий таъсир ва индивидуал услуб қирралари, шоир шеъриятида шакл ва мазмун уйғунлиги, образли ва фалсафий фикрлаш тадрижи ҳамда услубининг ўзига хослиги, илоҳий-ирфоний мавзу тадрижи, поетик образ ва бадиий матн серқатламлиги, бадиий услуб ҳамда шаклий-ифодавий воситаларнинг ўзига хослиги далилланган хулосалардан Давлат илмий-техник дастури доирасидаги 2024-йилда бажарилган АЛ-662204396 “Бухоро адабий муҳити ижодкорларининг илмий-адабий мероси бўйича электрон платформа яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган (2025 -йил, 30 январдаги № 01-04/670-сон маълмотнома). Натижада ижодкорларнинг илмий-адабий мероси бўйича электрон платформа яратишда шоирлар шеърияти поетикаси бўйича илмий-назарий фикрлар муҳим илмий манба бўлиб хизмат қилган;
диссертациядаги замонавий ўзбек шеъриятида поетик тафаккурнинг етакчи тамойиллари Асқар Маҳкам шеърияти поетикаси ва ғоявий-бадиий хусусиятлари, илоҳий-ирфоний ғояларнинг ижодкор шахсияти билан боғлиқлиги, шоирнинг ижтимоий-сиёсий воқеликни бадиий гавдалантиришдаги маҳоратига доир илмий хулосалардан Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси вилоят бўлими ҳузуридаги “Нилуфар” адабий тўгараги машғулотлари жараёнида фойдаланилган (Ўзбекистон ёзувчилар уюшмаси Бухоро вилояти бўлимининг 2025-йил 16-январдаги 1-сонли маълумотномаси). Натижада тўгаракларнинг илмий савиясини оширишга, ўқувчи-ёшларнинг маънавий дунёқарашини такомиллаштиришга хизмат қилган;
тадқиқотдаги илмий фикр ва қарашлардан Бухоро вилоят телерадиокомпаниясининг “Ассалом, Бухоро”, “Нажот билимда” телекўрсатувлари, “Бухоро” радиосининг “Таълимдаги муаммолар”, “Мулоқот ва мунозара” радиоешиттиришлари ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Бухоро вилояти телерадиокомпаниясининг 2025-йил 16-январдаги 01-09-23-сонли маълумотномаси). Натижада кўрсатувларнинг илмий-оммабоплигини таъминлашга, заҳирасини янги манбалар билан бойитишга хизмат қилган.