Боймуродов Фаррух Фарход ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи): Ўзбек тили матнларини грамматик ва пунктуацион таҳрирлаш жараёнларининг математик моделлари, алгоритмлари ва дастурий мажмуаси, 05.01.07 - Математик моделлаштириш. Сонли усуллар ва дастурлар мажмуи (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.3.PhD/Т5891. 
Илмий раҳбар: Назирова Элмира Шодмоновна, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, Илмий кенгаш рақами: Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институти, DSc.09/2025.27.12.Т.02.01.М.
Расмий оппонентлар: Садуллаева Шахло Азимбаевна, физика-математика фанлари доктори, профессор; Элов Ботир Болтаевич, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқот мақсади ўзбек тили матнларидаги грамматик ва пунктуацион хатоликларни аниқлаш ҳамда таҳрирлаш жараёнларининг лингво-математик моделлари, алгоритмлари ва дастурий мажмуасини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
ўзбек тилидаги сўзларнинг электрон корпуси, Дамерау-Левенштейн масофаси ҳамда Баес теоремаси асосида грамматик хатоликларни аниқловчи ва таҳрир қилувчи такомиллаштирилган лингво-математик модел ҳамда унинг алгоритми ишлаб чиқилган;
матндаги гапларнинг синтактик таҳлили асосида пунктуацион хатоликларни аниқловчи ва таҳрир қилувчи лингво-математик моделлар ҳамда уларнинг алгоритми ишлаб чиқилган;
лингво-математик моделлар ва алгоритмлар асосида олинган натижаларнинг аниқлигини баҳоловчи такомиллаштирилган метрика ишлаб чиқилган;
матндан грамматик ва пунктуацион хатоликларни аниқловчи ҳамда таҳрир қилувчи дастурий мажмуанинг функсионал модули ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Диссертация иши доирасида олиб борилган тадқиқотлар натижасида ишлаб чиқилган лингво-математик моделлар,  алгоритмлар ва яратилган дастурий мажмуа асосида:
ишлаб чиқилган лингво-математик моделлар ва алгоритмлари асосида яратилган “УЗМОРФ” дастурий мажмуасининг Осиё технологиялари университети иш фаолиятига тадбиқ этилган (Ўзбекистон Республикаси Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 22-октябрдаги 07-07/9367-сонли маълумотномаси). Илмий тадқиқот натижаси фойдаланувчиларга ўзбек тилидаги матнларни автоматик таҳрирлаш, хатоларни аниқлаш ва тузатишда юқори аниқликни таъминлаб, расмий ҳужжатлар сифати ҳамда тил меъёрларига мослигини сезиларли даражада оширди. “УЗМОРФ” дастурининг Миcрософт Wорд матн муҳаррири билан интеграцияси орқали университетнинг ҳужжатлар билан ишлаш бўлимлари ходимлари учун қулай иш муҳити яратилди. Тажриба-синов натижалари ҳужжат тайёрлаш жараёнларида вақт сарфини 1,5 баробаргача қисқартиришга, хатоликларни тезкор бартараф этишга ва иш унумдорлигини оширишга эришилган;
ўзбек тили матнларини грамматик ва пунктуацион таҳрирлаш жараёнларини Шаҳрисабз давлат педагогика институти Ахборот ресурс марказининг электрон ресурсларини таҳрирлаш жараёнига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 22-октябрдаги 07-07/9367-сонли маълумотномаси). Илмий тадқиқот натижасида матнли маълумотлар базасидаги хатоликларни аниқлаш ва таҳрирлаш тезлиги 78% га ошди, ахборотларни қайта ишлаш ва нормаллаштириш жараёни эса 1,5-2 баробарга тезлашишига эришилган;
илмий тадқиқот доирасида ишлаб чиқилган лингво-математик моделлар ва пунктуацион ҳамда грамматик таҳлил алгоритмлари асосида яратилган “УЗМОРФ” дастурий мажмуаси Сайидо Насафий номидаги Қашқадарё вилоят ахборот-кутубхона маркази иш фаолиятига тадбиқ қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2025-йил 22-октябрдаги 07-07/9367-сонли маълумотномаси). Ишлаб чиқилган дастур натижасида матнлардаги хатоликларни автоматик бартараф этиш, маълумотлар базасини нормаллаштириш ва ахборотларни қайта ишлаш жараёнлари ахборот-кутубхона марказининг умумий иш фаолиятининг вақтга нисбатан ҳажмини 1,5 баробар қисқартирилишига имкон берган.