Пушанов Акбар Нурлан ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): 05.02.01–“Машинасозликда материалшунослик. Қуймачилик. Металларга термик ва босим остида ишлов бериш. Қора, рангли ва ноёб металлар металлургияси” ихтисослиги.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Т3908
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12.Т.02.04 рақамли Илмий Кенгаш.
Илмий раҳбар: Бердиев Дароб Муратович, техника фанлари фалсафа доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: техника фанлари доктори, профессор, Тилабов Б.Қ., техника фанлари доктори, профессор, Эрматов З.Д.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади тоғ-кон комбайнларида қўлланиладиган Д6-22 турдаги қирқувчи тишнинг асосини прокатлаш усулида олишнинг ресурстежамкор технологиясини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
КПП технологик жараёнини компютерда моделлаштириш асосида прокатлашда тебранишлар амплитудаси А = 0,25 мм ва частотаси ф = 50 Гс қийматларида металлни пластиклик ресурси 1,7-1,8 баробаргача ошиши аниқланган;
компютерда чекли элементлар усули (3Д) асосида Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини прокатлаб олишнинг технологик режими металл сарфини 1,4-1,5 баробарга камайтирувчи технологик режими ишлаб чиқилган;
Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосига деформациялаб ишлов бериш билан иш унумдорлигини 2,1-2,2 мартага оширувчи махсус шаклдор ускунани деформацияловчи ён қирра қиялик ҳамда ўткирлашиш бурчаклари қийматлари аниқланган;
махсус шаклдор ускунани компютерда моделлаштириш асосида Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини олишнинг КПП технологик жараёни капитал харажатлар сарфини камайтиришга боғлиқ равишда ишлаб чиқилган;
металлдан фойдаланиш коеффициентини оширишга қаратилган таҳлиллар натижасида Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини шакллантиришдаг КПП технологиясини қўллаш умумий ресурс сарфини 35-40 % гача камайтириши мумкинлиги аниқланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Тоғ-кон комбайнларида қўлланиладиган Д6-22 турдаги қирқувчи тишнинг асосини прокатлаш усулида олишнинг ресурстежамкор технологиясини ишлаб чиқиш илмий тадқиқотлар бўйича олинган натижалар асосида:
Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини прокатлаб олишнинг технологик режими “Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖ нинг “Асбобсозлик ва технологик ускуналар ишлаб чиқариш” цехида жорий қилинган (“Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖнинг 25.08.2025-йилдаги 03/04-1559 сонли маълумотномаси). Натижада қирқувчи асбоб асосини тайёрлаш учун металл сарфи 1,4-1,5 мартага камайган;
Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини КРР усули билан олишнинг махсус шаклдор ускунаси “Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖ нинг “Асбобсозлик ва технологик ускуналар ишлаб чиқариш” цехида жорий қилинган (“Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖнинг 25.08.2025-йилдаги 03/04-1559 сонли маълумотномаси). Натижада қирқувчи тиш асосига ишлов беришдаги иш унумдорлиги 2,1-2,2 мартобага ошган;
Д6-22 турдаги қирқувчи тиш асосини ишлаб чиқаришда КПП технологияси “Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖ нинг “Асбобсозлик ва технологик ускуналар ишлаб чиқариш” цехида жорий қилинган (“Ўзбекистон технологик металлар комбинати” АЖнинг 25.08.2025-йилдаги 03/04-1559 сонли маълумотномаси). Натижада қирқувчи асбоб асосига ишлов беришдаги харажатлар 35-40 % камайган.