Матназарова Мехрибон Бахтиёр қизининг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Совершенствование механизмов менеджмента развития интелектуальной мобильности в условиях интернационализации высшего образования, 13.00.07 – Таълимда менежмент.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4DSc/Ped1033
Илмий маслаҳатчи: Бегимкулов Узокбой Шоимкулович педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.33.01 рақамли илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Джураев Рисбай Кҳайдарович - педагогика фанлари
доктори, академик, Исмаилова Зуҳра Карабаевна - педагогика фанлари доктори, профессор, Адизов Бахтиёр Рахмонович - педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади олий таълимни халқаролаштириш шароитларида интеллектуал мобилликни ривожлантириш менежменти механизмларини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълимни халқаролаштириш шароитида интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежменти механизмлари талабаларнинг академик мобиллиги, трансмиллий таълим ҳамкорлиги ва рақамли таълим экотизимига интеграциясини кучайтиришга қаратилган стратегик бошқарув ҳамда академик ҳамкорлик моделларини жорий этиш асосида аниқлаштирилган;
интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежментининг кўп даражали модели кредит-модул тизимида ўқув фаолияти кўрсаткичларини мувофиқлаштиришга асосланган таянч методологик, мазмуний-процессуал ҳамда назорат-диагностика компонентлари таркибига компетенсиявий индикаторлар, рақамли мониторинг ва таълим аналитикаси механизмларини якуний баҳолаш воситалари сифатида киритиш орқали такомиллаштирилган;
интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежменти жараёни “Регистратор офиси”нинг ташкилий-бошқарув механизмлари ва таркибий тузилмаси вазифаларини аниқлаш орқали академик мобилликни бошқариш, компетенсиявий диагностик индикаторлардан фойдаланиш ҳамда таълим аналитикаси ва адаптив бошқарув технологияларини жорий этиш орқали такомиллаштирилган;
олий таълимда интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежментининг диагностик воситалари халқаро аккредитация талабларига уйғун шакллантирилган трансмиллий компетенсиялар, когнитив мослашувчанлик ва маданиятлараро мулоқот қобилиятларининг ривожланганлик даражасини таълим натижаларини баҳолашнинг интегратив мезонлари орқали аниқлаштиришга асосланган платформа сифатида ишлаб чиқилган;
талабаларнинг интеллектуал ҳаракатчанлигини ривожлантириш менежментини такомиллаштириш бўйича методик таъминот адаптив бошқарув, глобал фикрлаш ҳамда халқаро коммуникация компетенсияларини шакллантиришни қўллаб-қувватловчи таълим ресурсларини яратишга синергетик ёндашувни амалга ошириш орқали ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўтказилган илмий тадқиқотлар натижасида олинган илмий натижалар ва ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
олий таълимни халқаролаштириш шароитида интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежменти механизмларини талабаларнинг академик мобиллиги, трансмиллий таълим ҳамкорлиги ва рақамли таълим экотизимига интеграциясини кучайтиришга қаратилган стратегик бошқарув ва академик ҳамкорлик моделларини жорий этиш асосида аниқлаштириш бўйича таклифлар “Экспериментал психология” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023 йил 29 сентябрдаги 438-сонли буйруғи, 438398-сонли нашрга рухсат). Натижада талабаларнинг олий таълимни халқаролаштириш шароитида интеллектуал ҳаракатчанлик бўйича билим ва кўникмалари ривожлантирилган;
интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежментининг кўп даражали моделини кредит-модул тизимида ўқув фаолияти кўрсаткичларини мувофиқлаштиришга асосланган таянч методологик, мазмуний-процессуал ва назорат-диагностика компонентлари таркибига компетенсиявий индикаторлар, рақамли мониторинг ва таълим аналитикаси механизмларини якуний баҳолаш воситалари сифатида киритиш орқали такомиллаштириш бўйича тавсиялардан Олий таълим, фан ва инновация вазирлиги ҳузуридаги Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институтида бажарилган ИЛ 4821091576 “Масофавий технологиялардан фойдаланган ҳолда олий таълим, қайта тайёрлаш ва малака ошириш тизимларида ўқув фаолиятини ташкил этиш” мавзусидаги лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновация вазирлиги ҳузуридаги
Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 12-августдаги № 02/01 01-319 сонли маълумотномаси). Натижада лойиҳа доирасида олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш курслари таълим дастурлари такомиллаштирилган;
интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежменти жараёнини “Регистратор офиси”нинг ташкилий-бошқарув механизмлари ва таркибий тузилма вазифаларини аниқлаш орқали академик мобилликни бошқариш, компетенсиявий диагностик индикаторлардан фойдаланиш ҳамда таълим аналитикаси ва адаптив бошқарув технологияларини жорий этиш орқали такомиллаштириш бўйича тавсиялар
“Олий таълим ташкилотларида Регистратор офиси фаолиятини ташкил этиш” мавзусидаги малака ошириш таълим дастури мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 27-августдаги 329-сонли буйруғи). Натижада, интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежменти жараёни такомиллаштирилган;
олий таълимда интеллектуал ҳаракатчанликни ривожлантириш менежментининг диагностик воситаларини халқаро аккредитация талабларига уйғун шакллантирилган трансмиллий компетенсиялар, когнитив мослашувчанлик ва маданиятлараро мулоқот қобилиятларининг ривожланганлик даражасини таълим натижаларини баҳолашнинг интегратив мезонлари орқали аниқлаштиришга асосланган платформа сифатида ишлаб чиқиш бўйича таклифлар Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги
Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш институтида бажарилган ИЛ 4821091576 “Масофавий технологиялардан фойдаланган ҳолда олий таълим, қайта тайёрлаш ва малака ошириш тизимларида ўқув фаолиятини ташкил этиш” мавзусидаги лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги ҳузуридаги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 12 августдаги № 02/01-01-319 сонли маълумотномаси). Натижада, олий таълим, қайта тайёрлаш ва малака ошириш тизимларида ўқув фаолиятни диагностика методлари такомиллаштирилган;
талабаларнинг интеллектуал ҳаракатчанлигини ривожлантириш менежментини такомиллаштириш бўйича методик таъминотини адаптив бошқарув, глобал фикрлаш ҳамда халқаро коммуникация компетенсияларини шакллантиришни қўллаб-қувватловчи таълим ресурсларини яратишга синергетик ёндашувни амалга ошириш орқали ишлаб чиқиш бўйича таклифлар “Экспериментал психология” дарслиги мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 29-сентябрдаги 438-сонли буйруғи, 438398-сонли нашрга рухсат). Натижада олий таълимда талабаларнинг интеллектуал ҳаракатчанлигини ривожлантириш ва бошқариш бўйича методик таъминот кенгайтирилган.