Пардаев Элшод Алишер ўғлининг 
диссертация ҳимоясисиз селекция ютуғи асосида 
фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини бериш бўйича эълон матни

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Ингичка толали ғўзанинг тур ичида дурагайлаш асосида янги генотиплар ва нав яратиш», 03.00.09 – Умумий генетика (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/B1497.
Илмий раҳбар: Чоршанбиев Нурали Эсанпулотович, биология фанлари доктори, доцент.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, PhD.01/2025.27.12.B.04.05.
Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг селекция ютуғи (ихтиро патент) олинган: “Ғузор” ғўза нави (№НАП 462).
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ингичка толали ғўза навларининг ўзаро дурагайларида қимматли хўжалик белгиларининг ирсийланиши, ўзгарувчанлигини тавсифлаш асосида янги ирсий генотиплар олиш ва нав яратишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илк бор ингичка толали ғўзанинг генеологияси турлича бўлган маҳаллий навлари ўзаро чатиштирилиб, Ф1-Ф2 дурагай авлодларида қимматли-хўжалик белгиларининг ирсийланиш ва ўзгарувчанлик қонуниятлари, ўзаро боғлиқлик хусусиятлари ва ота-она навларининг донорлик қобилиятлари аниқланган;
реципрок Ф1 дурагайларида морфо-хўжалик белгилари бўйича статистик фарқланиш мавжудлиги асосида бу кўрсаткичларнинг генетик назоратида ядровий генлар билан бир қаторда, ситоплазматик генлар ҳам иштирок этиши очиб берилган;
Ф1 дурагайларида битта ўсимликдаги пахта ҳосили белгиси асосан ижобий ўта доминантлик, тола чиқими белгиси ижобий тўлиқсиз ва ўта доминантлик, тола узунлиги белгиси эса ижобий ва салбий ўта доминантлик ҳолатларида ирсийланиши аниқланган;
навларда аниқланган умумий комбинатив қобилият (УКҚ) самарасининг таҳлили асосида Сурхон-9 ва Термиз-32 навлари битта ўсимликдаги пахта ҳосили ва тола чиқими, Сурхон-10 ва Термиз-32 навлари тола узунлиги бўйича юқори донорлик хусусиятига эга эканлиги аниқланган;
Ф1 дурагайларида битта ўсимликдаги пахта ҳосили белгиси бўйича юқори гетерозис самарасига эга комбинацияларни олиш мумкинлиги исботланган;
Ф2 дурагайларида битта ўсимликдаги пахта ҳосили белгиси бўйича чап томонли трансгрессияга нисбатан ўнг томонли трансгрессиянинг яққол намоён бўлгани ва серҳосил генотипларнинг ажралиб чиққани асосида маҳаллий ингичка толали ғўза навларининг генетик потенсиали юқори эканлиги аниқланган; 
Т-450 тизмасидан тезпишар, ҳосилдор янги ингичка толали “Ғузор” нави яратилган ва мазкур навдан андоза навга нисбатан юқори ҳосил олиш мумкинлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ингичка толали ғўзада навлараро дурагайларидан янги генотиплар олиш ва нав яратиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
янги яратилган “Ғузор” ғўза навининг уруғлик материаллари Генетика ва ўсимликлар экспериментал биологияси институтининг “Ғўза генофонди” ноёб обекти коллекциясига киритилган ва (Cоттон Генуз) CГУЗ-09594 каталог рақамлари берилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг 2025 йил 2 октябрдаги 4/1255-2352-сонли маълумотномаси). Натижада, Ғузор ғўза навининг элита уруғлик ашёлари ингичка толали ғўза коллекцияси фондини иқлим шароитларига тез мослашувчан, касалликларга чидамли, серҳосил, тола сифат кўрсаткичлари юқори, эртапишар намуналар билан бойитиш имконини берган;
“Ғузор” нави 2024 йилда Қашқадарё вилояти Нишон тумани “Жовлиев Абдурауп” фермер хўжалигида 3 гектар, Ғузор туманидаги “Тенгдош Барака” фермер хўжалиги дала майдонига 5 гектарга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалик вазирлигининг 2025 йил 14 июлдаги 05/04-04/390 сонли маълумотномаси). Натижада, янги ингичка толали сув танқислигига чидамли ва тезпишар «Ғузор» ғўза нави юқори ва сифатли ҳосил олиш имконини берган;