Adilova Madina Niyozovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): "Qin va bachadon aplaziyasida tuxumdon genezli giperandrogeniyasi bo‘lgan bemorlarni olib borishni takomillashtirish", 14.00.01 - Akusherlik va ginekologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.PhD/Tib.3100.
Ilmiy raxbar: Negmadjanov Baxodur Boltaevich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajargan muassasa nomi: Samarqand davlat tibbiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat tibbiyot universiteti, DSc.06/2025.27.12.Tib.17.01.
Rasmiy opponentlar: Zakirova Nodira Islamovna, tibbiyot fanlari doktori, professor; Ixtiyarova Gulchexra Akmalovna, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Andijon davlat tibbiyot instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi hayot sifatini yaxshilash maqsadida tuxumdon genezli giperandrogeniya bilan birga kechuvchi qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan bemorlarda kompleks tashxislash va davolash usullarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi: 
ilk bor qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan bemorlarning 45,5%ida ovarial giperandrogeniya sindromi kuzatilgan, ushbu bemorlarda glyukozaga tolerantlik xolatini buzilishi 10,8 marta yuqori bo‘lishi xamda ularni lipid profilidagi o‘zgarishlar bilan birgalikda kechishi aniqlangan; 
qin va bachadon aplaziyasida ovarial giperandrogeniyasi mavjud bo‘lgan ayollarda aniqlangan gormonal buzilishlar (LG/FSG nisbatining va androgenlar darajasini ishonchli oshishi (p<0,01)) xamda ulardagi tipik kliniko-sonografik o‘zgarishlar kasallikning og‘irlik darajasini stratifikatsiya qilish uchun prognostik mezon sifatida qo‘llanilishi asoslangan; 
 qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan tuxumdon genezli giperandrogeniyali bemorlarni davolashda bir vaqtda sigmoidal kol`popoezni ovarial drilling bilan birgalikda qo‘llanilanilishi orqali kompleks davo usuli takomillashtirilgan; 
qin va bachadon aplaziyasida ovarial giperandrogeniyasi mavjud bo‘lgan ayollarda takomillashtirilgan kompleks davo usulini (sigmoidal kol`popoez bilan bir vaqtda ovarial drilling) qo‘llanilishining yuqori samaradorligi gormonal va metabolik ko‘rsatkichlarning ijobiy dinamikasi xamda  SF-36 bo‘yicha hayot sifati integral ko‘rsatkichini oshishi orqali isbotlangan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Tuxumdon (ovarial) genezli giperandrogeniya bilan kechuvchi qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan bemorlarni o‘rganish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashining 2025 yil 04 sentabrdagi 24/13-sonli xulosasiga ko‘ra:
birinchi ilmiy yangilik: ilk bor qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan bemorlarning 45,5%ida ovarial giperandrogeniya sindromi kuzatilgan, ushbu bemorlarda glyukozaga tolerantlik xolatini buzilishi 10,8 marta yuqori bo‘lishi xamda ularni lipid profilidagi o‘zgarishlar bilan birgalikda kechishi aniqlanganligi bo‘yicha takliflar Samarqand davlat tibbiyot universiteti Ilmiy kengashining 2023 yil 13 dekabrdagi 131-soni bilan tasdiqlangan «Bachadon va qin aplaziyasi bo‘lgan bemorlarda tuxumdon genezli giperandrogeniyani klinik-exokardiografik tashxislash xususiyatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika ixtisoslashtirilgan ona va bola salomatligi ilmiy amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali 2025 yil 29 oktabrdagi 711-u sonli buyruq asosida, Andijon shahri 2-sonli tug‘ruq majmuasida 2025 yil 20-fevraldagi 134-sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 2025 yil 4 sentabrdagi 24/13-sonli xulosasiga ko‘ra). Ijtimoiy samaradorlik: kompleks klinik-laborator va gormonal-metabolik baholash asosida qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan bemor ayollarda androgenga bog‘liq klinik namoyon bo‘lishlarning shakllanishida ishtirok etuvchi asosiy patogenetik omillar aniqlashtirildi. Iqtisodiy samaradorligi: giperandrogen holatlarni o‘z vaqtida va maqsadli korreksiya qilish hisobiga statsionar davolanishning o‘rtacha davomiyligi 2 koyka-kunga qisqardi, bu esa har bir bemorga byudjet mablag‘larini tejash imkonini berdi.
ikkinchi ilmiy yangilik: qin va bachadon aplaziyasida ovarial giperandrogeniyasi mavjud bo‘lgan ayollarda aniqlangan gormonal buzilishlar (LG/FSG nisbatining va androgenlar darajasini ishonchli oshishi (p<0,01)) xamda ulardagi tipik kliniko-sonografik o‘zgarishlar kasallikning og‘irlik darajasini stratifikatsiya qilish uchun prognostik mezon sifatida qo‘llanilishi asoslanganligi bo‘yicha takliflar Samarqand davlat tibbiyot universiteti Ilmiy kengashining 2023 yil 13 dekabrdagi 131-soni bilan tasdiqlangan «Bachadon va qin aplaziyasi bo‘lgan bemorlarda tuxumdon genezli giperandrogeniyani klinik-exokardiografik tashxislash xususiyatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika ixtisoslashtirilgan ona va bola salomatligi ilmiy amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali 2025 yil 29 oktabrdagi 711-u sonli buyruq asosida, Andijon shahri 2-sonli tug‘ruq majmuasida 2025 yil 20-fevraldagi 134-sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 2025 yil 04 sentabrdagi 24/13-sonli xulosasiga ko‘ra). Ijtimoiy samaradorligi: diagnostika jarayonining tizimlashtirilishi va standartlashtirilishi natijasida klinik qaror qabul qilish jarayonining aniqligi oshdi, bemorlarni individual yondashuv asosida olib borish ta’minlandi va reproduktiv salohiyatni saqlab qolishga xizmat qildi. Iqtisodiy samaradorligi: gormonal terapiya va asoratlarni davolash bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, davlat mablag‘larining tejalishi statsionar sharoitida har bir bemor hisobiga 1 koyka-kun uchun o‘rtacha 164000 so‘mni tashkil etdi.
uchinchi ilmiy yangilik: qin va bachadon aplaziyasi bo‘lgan tuxumdon genezli giperandrogeniyali bemorlarni davolashda bir vaqtda sigmoidal kol`popoezni ovarial drilling bilan birgalikda qo‘llanilanilishi orqali kompleks davo usuli takomillashtirilganligi bo‘yicha takliflar Samarqand davlat tibbiyot universiteti Ilmiy kengashining 2023 yil 13 dekabrdagi 132-soni bilan tasdiqlangan «Tuxumdon genezli giperandrogeniya bilan birgalikda bachadon va qin aplaziyasi bo‘lgan bemorlarni kiritish xususiyatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika ixtisoslashtirilgan ona va bola salomatligi ilmiy amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali 2025 yil 29 oktabrdagi 711-u sonli buyruq asosida, Andijon shahri 2-sonli tug‘ruq majmuasida 2025 yil 20-fevraldagi 134-sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 2025 yil 04 sentabrdagi 24/13-sonli xulosasiga ko‘ra). Ijtimoiy samaradorligi: takomillashtirilgan jarrohlik yo‘li bilan giperandrogen holatlarni patogenetik asosda bartaraf etish natijasida bemorlarning gormonal disbalansi kamaydi, psixoemotsional va jismoniy holati barqarorlashdi, uzoq muddatli reabilitatsiya natijalari yaxshilandi. Iqtisodiy samaradorligi. ovarial drillingni sigmoidal kol`popoez vaqtida bir vaqtning o‘zida bajarish qo‘shimcha gospitalizatsiyani, qayta umumiy anesteziya qo‘llashni va alohida jarrohlik bosqichini istisno etishga olib keldi. 
to‘rtinchi ilmiy yangilik: qin va bachadon aplaziyasida ovarial giperandrogeniyasi mavjud bo‘lgan ayollarda takomillashtirilgan kompleks davo usulini (sigmoidal kol`popoez bilan bir vaqtda ovarial drilling) qo‘llanilishining yuqori samaradorligi gormonal va metabolik ko‘rsatkichlarning ijobiy dinamikasi xamda  SF-36 bo‘yicha hayot sifati integral ko‘rsatkichini oshishi orqali isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Samarqand davlat tibbiyot universiteti Ilmiy kengashining 2023 yil 13 dekabrdagi 132-soni bilan tasdiqlangan «Tuxumdon genezli giperandrogeniya bilan birgalikda bachadon va qin aplaziyasi bo‘lgan bemorlarni kiritish xususiyatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika ixtisoslashtirilgan ona va bola salomatligi ilmiy amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali 2025 yil 29 oktabrdagi 711-u sonli buyruq asosida, Andijon shahri 2-sonli tug‘ruq majmuasida 2025 yil 20-fevraldagi 134-sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 2025 yil 04 sentabrdagi 24/13-sonli xulosasiga ko‘ra). Ijtimoiy samaradorligi: dinamik monitoring tizimini joriy etish natijasida gospitalizatsiyalar sonining qisqarishi, bemorlarning hayot sifati ko‘rsatkichlarining barqaror yaxshilanishi ta’minlandi, xamda SF-36 shkalasi asosida hayot sifati parametrlarining tizimli baholanishi reabilitatsiya jarayonini samarali nazorat qilish va uzoq muddatli natijalarni barqarorlashtirish imkonini yaratdi. Iqtisodiy samaradorligi: monitoring tizimi ikkinchi gospitalizatsiyani istisno etish hisobiga har bir bemor uchun statsionar davolash va anesteziya xarajatlari tejamini ta’minladi.