Дадажонов Шарабидиннинг
фан доктори (DSc) диссертацияси химояси хақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05-06.02 – Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш – “Эшилган иплар ишлаб чиқариш технологияларини такомиллаштириш ва эшиш назариясини ривожлантириш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.DSc/Т752
Илимий маслахатчи: Ахунбабаев Охунжон Абдурахмонович, техника фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон табиий толалар илмий тадқиқот институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети DSc.03./2025.27.12.Т.15.03
Расмий оппонентлар: Жуманиязов Қадам т.ф.д., проф., Исламбекова Нигора Муртазаевна, т.ф.д., проф., Қорабоев Шерзод Ахмаджонович, т.ф.д., доц.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий ахамиятга молик
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ипак ипларининг эшиш назариясини ривожлантириш, эшилган ипларнинг ишлаб чиқариш технологияларини такомиллаштириш, табиий ипакдан тайёрланган жаррохлик ипларининг натижавий чизиқли зичлигини олдиндан аниқлашнинг назарий формуласини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
маҳаллий пиллалардан олинган махсус хом ипак ва кимёвий комплекс ипларни эшишга тайёрлаш ҳамда эшилган жарроҳлик ипларни ишлаб чиқариш ва уларни қайнатиб-пишириш технологиялари такомиллаштирилган;
табиий ипак ва кимёвий комплекс иплардан жаррохлик ва тикувчилик ипларнинг турли ассортиментларини олиш технологияларини такомиллаштирилган усули ишлаб чиқилган;
ҳалқали қўшиш-эшиш дастгохларида югурдак билан ғалтак орасидаги ипнинг таранглигини хисоблаш формуласи ва унинг таркибидаги коеффициентларни ҳисобланган жадваллари ишлаб чиқилган;
табиий ипак жаррохлик ипларини эшилиш даражасидан келиб чиққан холда натижавий чизиқли зичлигини аниқлашнинг назарий асослари ишлаб чиқилган;
табиий ипакдан ишлаб чиқарилган тикувчилик ипларини пардозлаш технологияси такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Диссертация доирасида яратилган полиамид комплекс ипларидан жарроҳлик иплари ишлаб чиқариш технологиясини тадбиқ этиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
табиий ипак ва кимёвий комплекс иплардан жаррохлик ва тикувчилик ипларнинг турли ассортиментлари “Ўзбекистон табиий толалар илмий-тадқиқот институтининг ишлаб чиқариш участкасида” ва “Қуватекстил” МЧЖ корхонасида ишлаб чиқаришга жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2023 йил 28 сентябрдаги № 04/25-2096-сонли маълумотномаси). Натижада ишлаб чиқарилган ҳар бир ғалтаксиз ўрам учун иқтисодий самарадорлик 3200 сўмни, бутун партия учун эса 3 632 000 сўмни ташкил этган.