Изатиллаев Музаффархон Муссохон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Тўқимачилик матолари жилодорлигини оширишда инновацион технологияларни тадбиқ этиш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2020.4.PhD/Т1979
Илмий раҳбар: Эркинов Зокиржон Эркинбой ўғли, техника фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.Т.15.03
Расмий оппонентлар: Валиев Гулам Набиджанович, техника фанлари доктори, профессор. Мухторов Жўрабек Райимберганович, техника фанлари фалсафа доктори, доцент;
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон табиий толалар илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Янги инновацион технологияни қўллаб жилодорлиги ва структуравий ранг эффекти оширилган тўқима олишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тўқимачилик матолари юзасини мис оксиди нанозаррачалари ёрдамида микро-нано тузилма ҳосил қилиш орқали структуравий жилодорликни оширишнинг такомиллашган технологияси ишлаб чиқилган;
тўқимачилик матолари жилодорлигини ошириш учун такомиллашган технологик ёндашуви асосида мис оксидли нанозаррачаларини консентрациясини мақбул қйматлари регрессион математик модел орқали аниқланган;
тўқимачилик матолари юзасига мис оксиди (Cу2О) нано заррачаларини пдмс боғловчи воситаси билан пуркаш орқали тушаётган нурдан ранг акс этиши усули ишлаб чиқилган;
тўқимачилик матолари жилодорлигини ошириш учун ёпиштирувчи модда миқдори ва микросфера масса улушининг мақбул қийматлари аниқланган.
Тадқиқотнинг амалий натижалари қуйидагилардан иборат:
мис оксиди консентрацияси, полиестер улуши ва мато юза зичлиги ўртасидаги боғлиқлик асосида тўқима ёрқинлигини оширишга хизмат қилувчи оптимал параметрлар ишлаб чиқилган;
матлаб дастурий муҳитида тузилган моделлар ёрдамида изочизиқлар графиги чизилиб, мато юзасида ҳосил бўлган структураларнинг жилодорликка таъсири визуал тарзда таҳлил қилинган;
тажриба натижаларига асосланиб, ёрқинлик даражаси 86.55% гача, ҳаво ўтказувчанлик эса 251 м3/м2/с га эришилди, бу эса амалий жиҳатдан юқори кўрсаткич ҳисобланган;
олинган натижалар асосида тўқимачилик корхоналари учун амалий тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. пахта толали ип ва полиестер ипларида тўқилган замонавий технология усулида ишлов берилган Тўқимачилик материалларини тадқиқ қилиш бўйича олинган натижалар асосида:
тўқимачилик матолари юзасини мис оксиди нанозаррачалари ёрдамида микро-нано тузилма ҳосил қилиш орқали структуравий жилодорликни ошириган тўқимачилик материаллари Наманган шаҳридаги «Арт Софт тех» МЧЖ ҳамда «Фабриcтех» МЧЖ (Ўзбекистон Республикаси «Ўзтўқимачиликсаноат» уюшмаси 2026 йил 22 январдаги 02/06–105-сон маълумотномаси) корхоналарида ишлаб чиқаришга жорий қилинган. Натижа микросфера масса улуши 3.0 % ва ПДМС боғловчи модда улуши 5–10 % лиги аниқланган ҳамда ёрқинлик ва ҳаво ўтказувчанлик учун оптимал параметрлар сифатида х₁=3%, х₂=50%, х₃=100 г/м² қабул қилинган, йиллик ишлаб чиқариш ҳажми 87 360 м² бўйича умумий тежамкорлик 332 409 600 сўмни ташкил этаган.