Салимова Шаҳло Сайфуллоевна

Фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон матни

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Талабаларни эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга тайёрлаш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02–“Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси” (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Ped6538
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Ped.11.04 
Илмий раҳбар: Турдиев Шохрух Раззоқович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Расмий оппонентлар: Ҳамроев Алижон Рўзиқулович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор. Соатов Асадуллох Жабборович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
Етакчи ташкилот: Термиз давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади талабаларни эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга тайёрлаш методикасинин такомиллаштириш.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
эмоционал хавфсиз таълим муҳитининг референсия компоненти фалсафий-педагогик фикрлар контекстидаги ижтимоий омил, шахс ўқув-билув фаолияти ҳамда психологик ҳолатнинг ўзаро таъсирига доир ғояларни тизимли консептуаллаштириш асосида аниқлаштирилган;
педагогик жараёнда эмоционал хавфсиз таълим муҳитини яратиш моделининг технологик компоненти бўлажак ўқитувчиларни таълим муҳитини моделлаштиришдаги таҳлилий-лойиҳавий функсияларига доир витагеник тушунчаларни изоҳлашга кўра интерпретациялаш орқали такомиллаштирилган;
талабаларни эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга тайёрлаш методикаси педагогик таълим мазмунига симуляция ва рефлекция таълим воситаларини алгоритмик ҳаракатига кўра горизонтал интеграциялаш орқали такомиллаштирилган; 
талабаларни эмоционал хавфсиз таълим муҳитига тайёрлаш механизмлари таълим жараёнини моделлаштириш фаолиятининг шахсий-рефлексив сифатларини конструктив шаклланганлик мезонлари билан ўзаро мутаносиблигига кўра корреляциялаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши асосида:
талабаларни умумий ўрта таълим мактабларида ўқитиш ва эмоционал хавфсиз таълим муҳити мазмунининг эмоционал ҳимояланганлик, референт аҳамиятлилик, эмоционал зўравонликни рад этиш, шахсий ишончли мулоқотга эҳтиёж каби компонентлари  назарий-методик таҳлиллар асосида аниқлаштирилган маълумотлардан ПР-20222-4769–рақамли “Бўлажак ўқитувчиларнинг эмоционал тайёргарлиги ва ахборот компетентлигини ривожлантириш тамойилларини тадқиқ этиш” мавзусидаги амалий лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетининг 2024 йил 5-ноябрдаги 11-05-6340/03-рақамли маълумотномаси). Натижада, олий таълим жараёнида бошланғич синф ўқитувчиларини тайёрлашда замонавий мактабда эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга оид тажрибалар билан бойитилишига эришилган;
талабаларни педагогик таълим жараёнида эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга тайёрлаш моделининг технологик компоненти эмоционал хавфсиз таълим муҳитини яратишнинг шакллантирувчи, амалга оширувчи ва якуний босқичларини индивидуаллаштириш, инсонпарварлик, коммуникативлик, рефлексивлик, ривожлантирувчи таълим тамойиллари асосида мазмунан бойитиш орқали такомиллаштирилган хулосалардан “Педагогик маҳорат” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 29-майдаги 232-сон буйруғи билан тасдиқланган 232-482-сонли нашр гувоҳномаси). Натижада, бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг ўқув жараёнини эмоционал жиҳатдан хавфсизлигини таъминлаш учун зарур бўлган билимларини шакллантиришга хизмат қилган;
педагогик таълим мазмуни ва амалиётига талабаларни тайёрлаш методикаси таълим жараёнида эмоционал хавфсиз муҳитни шакллантиришга доир машқлар, тренингларни қамраб олган “Эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштириш методикаси” дастурини татбиқ этиш орқали такомиллаштирилган методикадан “Хорижда таълим тизими” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2022-йил 29-майдаги 232-сон буйруғи билан тасдиқланган 232-482-сонли нашр гувоҳномаси). Натижада, талабаларда мотивацион қадриятли йўналганлик, когнитив ривожланганлик, амалий фаолиятга тайёрлик ва шахсий рефлексив сифатларнинг шаклланганлик мезонларини аниқлаш, ривожлантириш ва диагностика қилишга доир методика асосида такомиллаштирилишига муваффақ бўлинган;
талабаларнинг эмоционал хавфсиз таълим муҳитини моделлаштиришга тайёрлаш механизмлари Мотивацион-қадриятли йўналаганлик, когнитив ривожланганлик, амалий фаолиятга тайёрлик, шахсий-рефлексив сифатларнинг шаклланганлиги мезонларига кўра мотивацион-қадриятли; когнитив; амалий-фаолиятли; шахсий-рефлексив йўналишларда таснифлаш орқали такомиллаштирилган хулосалардан давлат илмий-техника дастурлари доирасидаги РЗ-202004165–рақамли “Умумий ўрта таълимнинг бошланғич синф ўқувчиларида оғзаки ва ёзма нутқий компитенсияларини ривожлантирувчи электрон платформа яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025 йил 2-апрелдаги 01/4-1206-рақамли маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг эмоционал хавфсиз таълим муҳитини ташкил этишга тайёрлик даражасини ташхислаш методикасини ривожлантирилишига хизмат қилган.