Қурбонов Абдусамад Мелигалиевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): Қадимги Туроннинг бронза даври ибодатхоналари 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Термиз давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Tar.03.01
Илмий раҳбар: Шайдуллаев Шапулат Базарович, тарих фанлари доктори, профессор. 
Расмий оппонентлар тарих фанлари доктори, профессор Эгамбердиева Нигора Азадовна, тарих фанлари номзоди, доцент Рахимов Комил Акрамович.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Миллий университети
Диссертация йўналиши: назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Бронза даври ибодатхона мажмуаларида намоён бўлган анъанавий ва Турон маданий ландшафтида бевосита шаклланган инновацион хусусиятларни аниқлаш, тизимлаштириш ва уларнинг минтақавий ривожланишдаги аҳамиятини ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг  илмий янгилиги:
Қадимги Турон минтақасининг бронза даври ибодатхоналари иқтисодий (суғорма деҳқончилик ва металлургия) ва ижтимоий (табақалашув) ўзгаришларга мос равишда ривожланиб, оддий уй-ибодатхоналардан (Олтинтепанинг илк босқичи, Саразм, Сополлитепа, Тўғолоқ-1) монументал жамоа мажмуалари (Жарқўтон, Дашли-3) ва мураккаб “қалъа” тизимларигача (Гонур, Тўғолоқ-21) бўлган трансформацияни босиб ўтгани илмий жиҳатдан асосланган;
Минтақанинг бронза даври ибодатхоналари мудофаа ва маъмурий функсияларни бирлаштирган ҳолда, ибодатхоналарни жамиятнинг ҳимоя ва бошқарув марказига айлантирган тўртбурчак/квадрат минорали режа (Олтинтепа, Гонур, Жарқўтон) қалъасимон шакллар ҳамда космологик (айлана-осмон) ва ижтимоий (жамоа йиғилишлари) эҳтиёжларни қондирган марказлашган думалоқ (Дашли-3) шаклдаги икки асосий анъанавий меъморий шаклдан иборатлиги археологик фактлар асосида очиб берилган;
Гендер ва космик тартибнинг рамзи бўлган думалоқ ва квадрат алтарлар орқали ифодаланган олов култи, ҳайвон тасвирлари ва муқаддас ўчоқлар билан боғлиқ қурбонлик маросимлари, ҳаома муқаддас ичимлиги (Тўғолоқ-21 ва Жарқўтон), аждодлар руҳига эътиқоднинг тимсоли бўлган дафн маросимлари (Олтинтепа) бронза даври ибодатхоналарининг анъанавий диний амалиёти эканлиги далилланган;
Маҳаллий анъаналар, ташқи маданий таъсирлар ва ижтимоий-сиёсий эҳтиёжлар ўртасидаги динамик ўзаро таъсир натижасида шаклланган Турон минтақасидаги бронза даври ибодатхоналари ички ҳудудларнинг ижтимоий-диний функсиялар асосида ажратилиши, олов ва сув култлари, зоолатрия ва муқаддас ичимликларга эътиқоднинг умумлашуви (синтези),  диний амалиётларнинг ихтисослашуви ва барқарор тизимга айланиши, профессионал коҳинлар иерархиясининг шаклланишини акс эттирган инновацияларга эга бўлгани исботланган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: 
Ушбу тадқиқотдан олинган хулосалар ва таклифлар қуйидагича амалиётга татбиқ этилди:
Қадимги Туроннинг бронза даври ибодатхоналари мавзуси бўйича олиб борилган тадқиқот иши доирасида ишлаб чиқилган назарий ва амалий хулоса, тавсия ҳамда таклифлар асосида бронза даврига оид ибодатхоналар меъморчилигининг шаклланиш босқичлари, алтарлар тизими, уларнинг диний-функсионал вазифалари ҳамда мазкур ибодатхоналар жамият ижтимоий ҳаётида тутган ўрни билан боғлиқ илмий хулосалардан оммавий ахборот воситалари фаолиятида кенг фойдаланилди. Хусусан, тадқиқот натижалари асосида тайёрланган илмий маълумотлар “Маърифат” ижодий бирлашмаси давлат муассасаси таркибидаги “Ўзбекистон тарихи” телеканалида намойиш этилган илмий-маърифий ва тарихий йўналишдаги телекўрсатувларни тайёрлаш жараёнида қўлланилди (Ўзбекистон  Миллий  телерадиокомпанияси  “Ўзбекистон телерадиоканали”  ДУК  нинг 2025-йил 4-февралдаги 01-33/37-сонли маълумотномаси). Натижада кенг жамоатчилик орасида Қадимги Турон ҳудудида бронза даврида шаклланган диний марказлар, ибодатхоналар меъморчилиги ва уларнинг қадимги маданий мерос сифатидаги аҳамияти тўғрисида янада кенгроқ ва тизимли тасаввур шаклланишига эришилди.
Шунингдек, тадқиқот давомида олинган илмий хулосалар ва тавсиялар Ўзбекистон Республикасида моддий маданий меросни муҳофаза қилиш ва тарғиб этишга оид муассасалар фаолиятида, жумладан, тарихий музейлар фондларини бойитиш, бронза даври ибодатхоналарига оид илмий кўргазмалар ташкил этиш ҳамда туризм соҳаси учун мўлжалланган тарғибот ва ахборот материалларини тайёрлаш жараёнида амалиётга жорий қилинди (Ўзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлигининг 2025-йил 14-ноябрдаги 04-05/4537-сонли маълумотномаси). Тадқиқот натижаларининг амалиётга жорий этилиши қадимги ибодатхоналар ва диний марказларнинг тарихий-маданий аҳамиятини кенг тарғиб қилиш, музей ва туризм фаолиятида илмийлик даражасини оширишга хизмат қилди.