Жангабаева Дилдора Мубораковнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари” 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/P1200.
Илмий раҳбар: Элмуратова Айсулу Усаховна, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро халқаро университети, PhD.03/2025.27.12.Р.43.01.
Расмий оппонентлар: Қабулов Қосимбой Пиржонович, психология фанлари доктори (DSc), доцент; Саидов Азамат Исмоилович психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи  ташкилот: Тошкент шарқшунослик  университети.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари аниқлаш ва уни илмий жиҳатдан такомиллаштириш бўйича амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларда фаолият услублари билан тафаккур услублари ўртасидаги уйғунликка кўра арбобликнинг идеалистик қарашлар, таҳлилчиликнинг анализаторлик фикрлаш, назариётчиликнинг идеалистик ёндашув ҳамда прагматик йўналганликнинг реалистик тафаккур билан бирикиши туфайли когнитив қобилият педагогик-психологик мослашувчанлик контекстида персептив хусусият сифатида шаклланиши исботланган;
талабаларда фаолият услубларининг академик мотивация турлари билан селектив уйғунлашуви арбобликнинг когнитив мотивацияси, таҳлилчиликнинг ички мотивацияси, назариётчиликнинг ташқи рағбатлари ва прагматик йўналганликнинг ўз-ўзини шакллантириш билан боғланишига кўра, билим олиш жараёнида ички ва ташқи рағбатларнинг дифференциал фаоллашувини рағбатлантириб, когнитив қобилиятни ривожлантириш педагогик-психологик жиҳатдан индивидуал фаолият услубига мос механизмлар орқали амалга ошиши аниқланган;
талабаларда когнитив қобилиятларни ривожланиши маълумотларни танлаш ва фокусни йўналтириш, семиотик бирликларга нисбатан сезгирлик, мнемоник кўникмаларини стратегик ва тактик қарор қабул қилиш хусусиятига интегратив намоён бўлишига асосланиб, ижодий тафаккурнинг фикр равонлиги, мослашувчанлиги ва оригиналлигига таъсирида юзага келиши аниқланган;
талабаларда когнитив қобилиятларни ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари ижодий фикр, тафаккур типлари ва академик мотивациянинг уйғун намоён бўлишига боғлиқлиги туфайли ахборотларни саралаш, танлаш ва таҳлил қилиш кўникмалари орқали мнемоник жараёнларнинг персептив хусусиятларга боғлиқ равишда фаолият услуби контекстида фаоллашувига идентив эканлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятларини ўрганишга доир олиб борилган илмий-тадқиқот ишлари натижалари асосида:
талабаларда фаолият услублари билан тафаккур услублари ўртасидаги уйғунлик, яъни арбобликнинг идеалистик қарашлар, таҳлилчиликнинг анализаторлик фикрлаш, назариётчиликнинг идеалистик ёндашув ҳамда прагматик йўналганликнинг реалистик тафаккур билан бирикиши когнитив жараёнларнинг маънавий, мантиқий ва амалий жиҳатдан мувозанатли ривожланишини таъминлаб, когнитив қобилиятни ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари кўп қиррали ва интегратив механизмлар асосида шаклланиши исботланганлигига оид таклифлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сон буйруғи билан “Касб психологияси” модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантиришга таъсир этувчи педагогик-психологик хусусиятларини аниқлаш имконияти яратилган.
талабаларда фаолият услубларининг академик мотивация турлари билан селектив уйғунлашуви, яъни арбобликнинг когнитив мотивация, таҳлилчиликнинг ички мотивация, назариётчиликнинг ташқи рағбатлар ҳамда прагматик йўналганликнинг ўз-ўзини шакллантириш билан боғланиши билим олиш жараёнида ички ва ташқи рағбатларнинг дифференциал фаоллашувини таъминлаб, когнитив қобилиятни ривожлантириш педагогик-психологик жиҳатдан индивидуал фаолият услубига мос механизмлар орқали амалга ошиши аниқланганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сон буйруғи билан “Умумий психология” модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сонли маълумотномаси). Натижада, талабалар когнитив қобилиятни ривожлантиришнинг тафаккур услубига боғлиқ жиҳатларини аниқлаш имконияти яратилган. 
талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантириш жараёни фаолият услубларининг ижодий фикрлаш компонентлари билан узвий уйғунлашуви асосида кечиб, арбобликнинг мослашувчанликни, таҳлилчиликнинг тафаккур ўзига хослигини, назариётчиликнинг фикрлаш равонлигини ҳамда прагматикликнинг тафаккур етуклигини фаоллаштириши натижасида интеллектуал жараёнлар мазмунан бойиб, педагогик-психологик жиҳатдан бошқариладиган ва интегратив механизм сифатида шаклланиши эмпирик таҳлил асосида аниқланган, далилланганлигига оид маълумотлар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сон буйруғи билан “Ижтимоий психология” модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларда когнитив қобилиятни ривожлашининг психологик детерминантларини очиб берилган. 
ривожлантирувчи тренинг дастури таъсири остида талабаларда арбоблик, таҳлилчилик, назариётчилик ва прагматик фаолият услубларининг бир вақтда ва мувозанатли кучайиши лидерлик, таҳлилий тафаккур, назарий умумлаштириш ҳамда амалий қарор қабул қилиш механизмларини фаоллаштириб, когнитив қобилиятни ривожлантириши далиланганлигига оид илмий янгилик Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сон буйруғи билан “Ижтимоий психологик тренинг” модулига киритилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2026-йил 10-февралдаги ПМ-31-сонли маълумотномаси).  Натижада, талабаларда когнитив қобилиятни ривожлантиришга ва такомиллаштиришга мўлжалланган амалий тавсиялар ишлаб чиқилган.