Нурматова Сурайёхон Сирожидиновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Шоличиликда пол шакллантирадиган машина зичловчи катогининг параметрларини асослаш” 05.07.01 – Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Т4938
Илмий раҳбар: Худояров Анвар Назиржонович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса (муассасалар) номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12.Т.03.02
Расмий оппонентлар: Тўхтақўзиев Абдусалим, техника фанлари доктори, профессор ва Мансуров Мухторжон Тохиржонович, техника фанлари доктори, профессор тайинланган.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга лойиқ.
II. Тадқиқотнинг мақсади: шоли экиладиган майдонларда пол шакллантирадиган машинанинг зичловчи катогининг кам энергия сарфляган ҳолда талаблар даражасидаги иш сифатини таъминлайдиган параметрларини асослаш орқали иш сифатини ошириш ва эксплуатацион харажатларни камайтиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
шоли экиладиган майдонларда пол шакллантириб, зичлаб кетадиган иш органлари билан жиҳозланган машинанинг зичлагичи талаб даражасида сифатли пол ҳосил қилинишини ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилган;
зичловчи иш органининг параметрлари ҳамда унга бериладиган тик юкланишни аниқлаш имконини берадиган аналитик боғланишлар полнинг зичлиги, тупроқнинг физик-механик хоссалари ва ҳажмий эзилиш коеффициенти ҳамда машинанинг ҳаракат тезлигини ҳисобга олган ҳолда олинган;
зичловчи иш органининг параметрлари шаклантирилган пол зичлиги ва ўлчамлари белгиланган талаблар даражасида ҳамда тортишга қаршилик минимал бўлиши ҳисобга олинган ҳолда асосланган;
зичловчи каток параметрларининг мақбул қийматлари унинг талаблар даражасидаги агротехник иш кўрсаткичлари минимал энергия сарфлаб таъминланиши шартидан аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Пол шакллантирадиган машина зичловчи катогининг параметрларини асослаш бўйича ўтказилган тадқиқотларда олинган илмий натижалар асосида:
зичловчи каток билан жиҳозланган пол шакллантирадиган машинага дастлабки талаблар ва унинг конструксиясини лойиҳалаш учун техник топшириқ ишлаб чиқилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 9 апрелдаги 05/04-04-134 сонли маълумотномаси). Натижада шоли экиладиган майдонларда пол шакллантиришда иш сифати ва унумини ошириш имкониятига эга бўлган зичловчи каток билан жиҳозланган машина конструксиясини ишлаб чиқиш имконияти яратилган;
ишлаб чиқилган зичловчи каток билан жиҳозланган пол шакллантирадиган машина Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институтининг ахборот маслаҳат маркази ДУК, Андижон вилоятининг Пахтаобод, Избоскан ва Андижон туманларидаги Сотқинбой Мавлон, Мойгир Усмонжон, Бўстон Омонбой ва Нуритдин олтин даласи фермер хўжаликларида жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 9 апрелдаги 05/04-04-134 сонли маълумотномаси). Натижада меҳнат сарфи 40,6, эксплуатацион харажатлар эса 20,19 фоизга камайган;
таклиф этилаётган машинанинг саноат нусхаларини ишлаб чиқиш ва тайёрлаш учун лойиҳа-конструкторлик ҳужжатлари (дастлабки талаблар ва техник топшириқ) «Андижон механика заводи» АЖ га ишлаб чиқаришга жорий этиш учун қабул қилинган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 9 апрелдаги 05/04-04-134 сонли маълумотномаси). Натижада шоли экиладиган майдонларда зичловчи каток билан жиҳозланган пол шакллантирадиган машинанинг саноат нусхасини яратиш имконияти яратилган.