Тагаев Жасур Абдисаматовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Меланома ва меланоцитар тери ўсмаларининг диагностикаси ва дифференциал диагностикасига концептуал ёндашув», 14.00.14 – Онкология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №B2024.4.PhD/Tib5165.
Илмий раҳбар: Полатова Джамила Шагайратовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Болалар онкологияси, гематологияси ва клиник иммунологияси илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.06.01.
Расмий оппонентлар: Хасанов Акбар Ибрагимович, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Филоненко Елена Вячеславовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: тери меланомаси ва меланоцитар ҳосилаларни комплекс ташхислаш усулларини инновацион технологияларни жорий қилиш орқали такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ўзбекистонда SAMRS сўровномаси асосида шакллантирилган хавф индекси шкаласи ёрдамида онкодерматологларга мурожаат қилган беморларда прогнозни индивидуал баҳолаш асосида меланома ривожланиш хавфи ўрта-юқори даражада эканлиги аниқланган;
меланома диагностикаси сифатига таъсир этувчи асосий ташкилий-профессионал омиллар, хусусан, мутахассисларнинг 7 йилдан ортиқ иш тажрибаси, беморларни қабул қилиш учун вақт етишмаслиги, онкодерматология соҳасидаги билим даражасининг ноаниқлиги ҳамда ABCDE ва “Ugly Duckling” (“Иркит ўрдак”) диагностика усулларини ва дерматоскопик текширувни амалий қўллашдаги чекловлар илмий жиҳатдан асосланган;
III тери фототипли беморларда меланомани эрта ташхислаш самарадорлиги ва анъанавий дерматоскопияга нисбатан псевдоподия ва радиал тузилмалар каби характерли хусусиятларни обектив аниқлаш имконини берувчи сунъий интеллект алгоритмларига асосланган автоматлаштирилган фотодерматоскопиядан фойдаланиш ўртасида ишончли ижобий корреляция аниқланган;
илк бор меланоцитар ҳосилаларга эга беморларда меланомани эрта ва аниқ дифференциал ташхис қилиш учун такомиллаштирилган алгоритм ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Тери меланомаси ва меланоцитар ҳосилаларни комплекс ташхислаш усулларини инновацион технологияларни жорий қилиш орқали такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: Ўзбекистонда SAMRS сўровномаси асосида шакллантирилган хавф индекси шкаласи ёрдамида онкодерматологларга мурожаат қилган беморларда прогнозни индивидуал баҳолаш асосида меланома ривожланиш хавфи ўрта-юқори даражада эканлиги аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат стоматология институти Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2024 йил 28 мартда 04-р/116-сон билан тасдиқланган “Диагностически-ориентированный подход в лечении меланомы среди пациентов с меланоцитарными новообразованиями” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро вилояти филиали бўйича 14.05.2025 йилдаги 67-сон ва Самарқанд филиали бўйича 30.05.2024 йилдаги 23i-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 2025 йил 7 июлдаги 21/05-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: мазкур усулнинг жорий этилиши беморларнинг индивидуал хавф даражасини эрта аниқлаш ва мониторинг қилиш имконини кенгайтирган. Иқтисодий самарадорлиги: таклиф этилган диагности алгоритмни клиник амалиётда қўлланилиши орқали меланома ва меланоцитар тери ўсмалари бўйича диагностика самарадорлигини ошириш, беморларнинг ҳаёт сифати ва терапевтик натижаларини яхшилаш ҳамда соғлиқни сақлаш тизимида ресурсларни самарали фойдаланиш натижасида мазкур касалликни стационар шароитида даволаниш учун сарфланадиган 900000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинади;
иккинчи илмий янгилик: меланома диагностикаси сифатига таъсир этувчи асосий ташкилий-профессионал омиллар, хусусан, мутахассисларнинг 7 йилдан ортиқ иш тажрибаси, беморларни қабул қилиш учун вақт етишмаслиги, онкодерматология соҳасидаги билим даражасининг ноаниқлиги ҳамда ABCDE ва “Ugly Duckling” (“Иркит ўрдак”) диагностика усулларини ва дерматоскопик текширувни амалий қўллашдаги чекловлар илмий жиҳатдан асосланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат стоматология институти Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2024 йил 28 мартда 04-р/116-сон билан тасдиқланган “Диагностически-ориентированный подход в лечении меланомы среди пациентов с меланоцитарными новообразованиями” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро вилояти филиали бўйича 14.05.2025 йилдаги 67-сон ва Самарқанд филиали бўйича 30.05.2024 йилдаги 23i-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 2025 йил 7 июлдаги 21/05-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: диагностик жараённинг самарадорлигини ошириш, меланома эрта аниқланишини таъминлаш ва касалликнинг салбий прогнозини камайтириш имкони яратилди. Иқтисодий самарадорлиги: таклиф этилган диагности алгоритмни клиник амалиётда қўлланилиши орқали меланома ва меланоцитар тери ўсмалари бўйича диагностика самарадорлигини ошириш, беморларнинг ҳаёт сифати ва терапевтик натижаларини яхшилаш ҳамда соғлиқни сақлаш тизимида ресурсларни самарали фойдаланиш натижасида мазкур касалликни стационар шароитида даволаниш учун сарфланадиган 900000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинади;
учинчи илмий янгилик: III тери фототипли беморларда меланомани эрта ташхислаш самарадорлиги ва анъанавий дерматоскопияга нисбатан псевдоподия ва радиал тузилмалар каби характерли хусусиятларни обектив аниқлаш имконини берувчи сунъий интеллект алгоритмларига асосланган автоматлаштирилган фотодерматоскопиядан фойдаланиш ўртасида ишончли ижобий корреляция аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат стоматология институти Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2024 йил 28 мартда 04-р/116-сон билан тасдиқланган “Диагностически-ориентированный подход в лечении меланомы среди пациентов с меланоцитарными новообразованиями” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро вилояти филиали бўйича 14.05.2025 йилдаги 67-сон ва Самарқанд филиали бўйича 30.05.2024 йилдаги 23i-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 2025 йил 7 июлдаги 21/05-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: эрта дифференциал диагностика самарадорлигининг ошиши беморларнинг ҳаёт сифати ва клиник натижаларини яхшилаш имконини берган. Иқтисодий самарадорлиги: таклиф этилган диагности алгоритмни клиник амалиётда қўлланилиши орқали меланома ва меланоцитар тери ўсмалари бўйича диагностика самарадорлигини ошириш, беморларнинг ҳаёт сифати ва терапевтик натижаларини яхшилаш ҳамда соғлиқни сақлаш тизимида ресурсларни самарали фойдаланиш натижасида мазкур касалликни стационар шароитида даволаниш учун сарфланадиган 900000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинади;
тўртинчи илмий янгилик: илк бор меланоцитар ҳосилаларга эга беморларда меланомани эрта ва аниқ дифференциал ташхис қилиш учун такомиллаштирилган алгоритм ишлаб чиқилганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат стоматология институти Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2024 йил 28 мартда 04-р/116-сон билан тасдиқланган “Диагностически-ориентированный подход в лечении меланомы среди пациентов с меланоцитарными новообразованиями” номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро вилояти филиали бўйича 14.05.2025 йилдаги 67-сон ва Самарқанд филиали бўйича 30.05.2024 йилдаги 23i-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгашининг 2025 йил 7 июлдаги 21/05-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: диагностик алгоритмнинг жорий этилиши беморларга шахсийлаштирилган диагностик ёндашувни таъминлаб, эрта аниқлаш ва самарали мониторинг имконини кенгайтирган. Иқтисодий самарадорлиги: таклиф этилган диагности алгоритмни клиник амалиётда қўлланилиши орқали меланома ва меланоцитар тери ўсмалари бўйича диагностика самарадорлигини ошириш, беморларнинг ҳаёт сифати ва терапевтик натижаларини яхшилаш ҳамда соғлиқни сақлаш тизимида ресурсларни самарали фойдаланиш натижасида мазкур касалликни стационар шароитида даволаниш учун сарфланадиган 900000 сўм бюджет маблағлари иқтисод қилинади.