Худайқулов Беҳзод Аббосовичнинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Италян ва ўзбек тилларида фразеологизмларнинг семантик ва лингвокултурологик таҳлили (сон компонентли иборалар мисолида)”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик ихтисослиги
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.1.PhD/Fil2316
Илмий раҳбар: Олтиев Темир Жонимбоевич, филология фанлари номзоди, доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Денов тадбиркорлик ва педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат чет тиллар институти, PhD.03/2025.27.12.Fil.37.02 
Расмий оппонентлар: Шамахмудова Азиза Фуркатовна, филология фанлари доктори, профессор; Раджабова Маржона Ахмадовна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади италян ва оʻзбек тилларидаги сон компонентли фразеологизмларнинг семантик ва лингвомаданий хусусиятларини қиёсий-типологик метод асосида очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
италян ва ўзбек тилларидаги сон компонентли фразеологик бирликларнинг лингвокултурологик ва семантик хусусиятларини илк бор қиёсий-типологик, контекстуал-семантик ва компонент таҳлил ёндашувлари асосида тизимли равишда чуқур ўрганиш натижасида уларнинг тил лексик тизими ва фразеологик қатламида намоён бўладиган лексик-семантик ва фразеологик мақоми, ҳар икки тилдаги фразеологизмларда сон компоненти кўпинча миқдорий белги эмас, балки рамзий, образли ва ментал маъноларни ифодаловчи элемент эканлиги далилланган;
сон компонентли фразеологик бирликларнинг структуравий хусусиятлари аниқланиб, сон компонентининг семантик марказлик ва образлиликни кучайтирувчи функсиялари белгиланган ва мазмун жиҳатидан улар миқдор-кўплик, камлик-озлик, вақт-давомийлик, тартиб-кетма-кетлик ва сифат-ҳолат гуруҳларига таснифланиб, маданий мазмун доирасида халқ менталитети ва рамзий тафаккурнинг ўзига хос хусусиятлари аниқланган;
сон компонентли фразеологик бирликларнинг семантик-функционал роли аниқланиб, улар халқ тил тафаккурида миқдор, сифат-ҳолат, вақт ва тартиб рамзларини ифодаловчи консептуал восита сифатида шакллангани илмий асосда далилланган, шунингдек, тадқиқотда италян тилида сонларнинг фразеологик бирликларда кўпроқ эмоционал-эстетик мазмунни, ўзбек тилида эса ижтимоий-когнитив қадриятларни ифодалаши исботланган;
италян ва ўзбек тилларидаги тоқ ва жуфт сон компонентли фразеологик бирликларнинг лингвокултурологик хусусиятлари тизимли таҳлил қилиниб, сонларнинг халқ тафаккурида бахт, мувозанат, тўлиқ ва ноаниқлик каби консептларни ифодаловчи восита сифатида шакллангани далилланган ҳамда фразеологизмларнинг халқ қадриятларидаги рамзий ва семантик ўрни илмий асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: италян ва ўзбек тиллари сон компонентларга эга фразеологизмларнинг семантик ва лингвокултурологик хусусиятларини тадқиқ этиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
италян ва ўзбек тилларидаги сон компонентли фразеологик бирликларнинг лингвокултурологик ва семантик хусусиятлари қиёсий-типологик, контекстуал-семантик ва компонент таҳлил ёндашувлари асосида уларнинг тил лексик тизими ва фразеологик қатламида намоён бўладиган лексик-семантик ва фразеологик мақоми илмий асосда далилланишига доир тавсия ва хулосаларидан 2020-2023-йилларга бажарилган АМ-ФЗ-201908172. “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳа доирасида фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2024 - йил 03 - июлдаги № № 04/1-1759 сонли маълумотномаси). Натижада, лойиҳа ўзбек тилидаги сон компонентли фразеологизмларнинг лингвокултурологик ҳамда семантик хусусиятлари ҳақидаги билимлар бойитилган;
сон компонентли фразеологик бирликларнинг структуравий хусусиятлари аниқланиб, сон компонентининг семантик марказлик ва образлиликни кучайтирувчи функсиялари белгиланганлиги ҳамда маданий мазмун доирасида халқ менталитети ва рамзий тафаккурнинг ўзига хос хусусиятларига доир тавсия ва хулосалардан 2019-2022-йилларда бажарилган А-ОТ-2019-10. “Ўзбек тилида нейминг: меъёрий ҳуқуқий асосларини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2024 - йил 03 - июлдаги № 04/1-1760 сонли маълумотномаси). Натижада, лойиҳа сон компонентли фразеологик бирликларнинг миқдор-кўплилик, камлик-озлик, вақт-давомийлик, тартиб-кетма-кетлик ва сифат-ҳолатга доир таснифий гуруҳлар билан бойитилган.
сон компонентли фразеологик бирликларнинг семантик хусусиятлари аниқланганлиги ҳамда фразеологизмларга хос лингвомаданий хусусиятларга доир тавсия ва хулосалардан Европа Иттифоқининг ТЕМПУС дастури, Темпус Прожеcт 544161- ТЕМПУС-1-2013-1-УК-ТЕМПУС-ЖПCР Астон Университй ДеТЕЛ 
“Девелопинг тҳе Теачинг оф Эуропеан ЛангуаГЭС: Модернизинг Лангуаге Теачинг тҳроугҳ тҳе девелопмент оф блендед Мастерс Программес” лойиҳаси доирасида ўқув жараёни ва халқаро лойиҳаларни амалга оширишда фойдаланилган. (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2024-йил 8-июндаги № 1206/02 сонли маълумотномаси). Натижада лойиҳа сон компонентли фразеологизмларнинг лингвокултурологик ҳамда семантик хусусиятлари ҳақидаги билимлар билан бойитилган.
италян ва ўзбек тилларидаги тоқ ва жуфт сон компонентли фразеологик бирликларнинг лингвокултурологик хусусиятларига доир тавсия ва хулосаларидан «Ўзбекистон» телерадиоканалида намойиш этиладиган «Ижод завқи», «Таълим ва тараққиёт», «Миллат ва маънавият» эшиттиришлари ссенарийсини ёзишда фойдаланилган. (Ўзбекистон телерадиоканалининг 2025-йил 01-майдаги № 26-36-977 сонли сонли маълумотномаси). Натижада, италян, ўзбек фразеологик ибораларининг миллий-маданий жиҳатдан ўхшаш ва фарқли томонларини очиб беришда олиб борган тадқиқотнинг натижаларида келтирилган маʼлумотлар оммалаштирилган.