Mustafoeva Zarinabonu Erkin qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Keli daraxtlarida Pots va Evens modellari uchun Gibbs va Gibbs bo‘lmagan o‘lchovlar”, 01.01.01 – Matematik analiz (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: № B2025.2.PhD/FM1279
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti huzuridagi DSc.05/2025.27.12.FM.11.01.M raqamli Ilmiy kengash.
Ilmiy rahbar: Botirov G‘olibjon Isroilovich, fizika-matematika fanlari doktori, katta ilmiy xodim.
Rasmiy opponentlar: G‘anixo‘jaev Nosir Nabievich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Xatamov Nosirjon Muydinovich, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Milliy universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Keli daraxtlarida Gibbs va Gibbs bo‘lmagan o‘lchovlarning xossalarini isbotlash hamda o‘zaro yaqin qo‘shni ta’sirli modellar uchun Gibbs va davriy Gibbs holatlarni tahlil qilishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
Keli daraxtida aniqlangan, sanoqli spin qiymatlarga va raqobatlashuvchi o‘zaro ta’sirga ega Pots modeli uchun davriy asosiy holatlar to‘liq tasniflangan;
sanoqli sondagi spin qiymatlarga ega bo‘lgan Pots modeli uchun muvofiqlik shartidan hosil bo‘ladigan tenglamalar sistemasining aniq eksponensial echimlari analiz qilingan;
bog‘langan Izing-Pots modeli uchun ikki-davriy Gibbs o‘lchovlari mavjudligi isbotlangan;
Keli daraxtlarida aniqlangan ko‘p o‘zgaruvchili Evens taqsimotlari Gibbs bo‘lmagan o‘lchov bo‘lishi isbotlangan va bu o‘lchov uchun muvofiqlik sharti ko‘rsatilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Keli daraxtlarida Pots va Evens modellari uchun Gibbs va Gibbs bo‘lmagan o‘lchovlariga oid olingan natijalar asosida:
Pots va Evens modellariga mos chekli hajmli o‘lchovlar oilasining muvofiqligidan IL-4821091628 raqamli “Fotovoltaikada qo‘llanilish uchun shaffof o‘tkazuvchan metall oksidlardagi nanostrukturlangan grafenli plyonkalarni shakllantirish va ulardagi zaryad tashuvchilarining ko‘chish jarayonlari mexanizmlari” mavzusidagi fundamental loyihada fazaviy o‘tishlar faqatgina past haroratlarda mavjud bo‘lishini ko‘rsatish maqsadida qo‘llanilgan (O‘zbekiston Milliy universitetining 2026 yil 17-fevraldagi № 04/11-5922-sonli dalolatnomasi). Ilmiy natijaning qo‘llanilishi Keli daraxtida aniqlangan sanoqli spinga ega modellar uchun ko‘pi bilan bitta Gibbs o‘lchovi mavjudligini aniqlash imkonini bergan;
Keli daraxtida aniqlangan, sanoqli spin qiymatlarga va raqobatlashuvchi o‘zaro ta’sirga ega Pots modeli uchun davriy asosiy holatlar tasnifidan va muvofiqlik shartidan hosil bo‘ladigan tenglamalar sistemasining aniq eksponensial echimlaridan F-FA-2021-425 raqamli “Panjarali sistemalarda gradient ehtimollik o‘lchovlari” mavzusidagi fundamental loyihada yaqin qo‘shnilik ta’siridagi modellar uchun minimal energiyani hisoblashda foydalanilgan (Matematika institutining 2026 yil 28-yanvardagi №2/38-sonli ma’lumotnomasi). Ilmiy natijaning qo‘llanilishi qaralayotgan fizik sistemaning etarlicha past haroratdagi eng barqaror holatini tavsiflash imkonini bergan.