Қаршиев Бекзод Абдикарим ўғлининг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ҳозирги ўзбек қиссаларида онг оқими тасвири” (Мурод Муҳаммад Дўст, Эркин Аъзам ва Қўчқор Норқобил қиссалари мисолида), 10.00.02 – Ўзбек адабиёти (филология фанлари)
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.3.PhD/Fil3745.
Илмий раҳбар: Ҳасанов Шавкат Ахадович, филология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Шароф Рашидов номидаги Самарқанд давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Шароф Рашидов номидаги Самарқанд давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.09.08
Расмий оппонентлар: Насиров Азимидин Нормаматович, филология фанлари доктори, профессор; Шофиев Обиджон Бахтиёрович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ҳозирги ўзбек қиссаларида  онг оқими тасвири ва уни ифодаловчи воситаларни Мурод Муҳаммад Дўст, Эркин Аъзам ва Қўчқор Норқобил қиссалари асосида фалсафий-эстетик, психоаналитик ёндашувлар орқали  далиллашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бадиий тасвирни муаллиф ва қаҳрамон диалектикасида идрок этилишини таъминловчи, жамият билан узвий боғловчи ҳиссиёт, ўй-кечинма, тасаввурга алоқадор руҳий, мураккаб таркибли ғайришуурий воқеликлар силсиласи онг оқимининг асосини ташкил қилиши “Галатепага қайтиш”, “Байрамдан бошқа кунлар” ва “Кўл қаъридан қайтган муҳаббат” каби асарлар орқали очиб берилган; 
онг оқимининг ривоя техникаси  туйғу, таассурот ва фикрларни ифодаловчи ички монолог, реалликдан алоқаси узилган, рўё ва ҳуш оралиғидаги образларнинг галлюцинацияси, замон қонуниятини йўқотувчи, қаҳрамоннинг орзу-хаёлларини ташувчи туш ҳамда асар ғоясини ўтмишга қайтиб ёритувчи хотирлаш каби психопоэтик воситалар орқали воқеланиши исботланган;
онг оқими асосига қурилган қиссаларда сюжетнинг ретроспектив ва хроникал турлари ассоциатив сюжетга уйғунлашиб, ботиний, ички сезимлар негизидаги руҳият тасвири биринчи ўринга, образлар тизимини ҳаракатлантирувчи воқеа-ҳодисалар баёни иккинчи ўринга ўтган сюжет типини ҳосил қилиши аниқланган;
персонажлар психологияси акс эттирилган “Мустафо”, “Отойининг туғилган йили” ва “Кулиб тур, азизим” каби қиссаларда бадиий хронотопнинг муаллиф баёнидаги биринчи даражали ва қаҳрамон онгидаги иккинчи даражали бинар, яъни иккиланган кўринишлари ҳосил бўлиши асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ҳозирги ўзбек қиссаларида онг оқими тасвирини тадқиқ этиш ҳамда унинг илмий-назарий асосларини ишлаб чиқиш асосида: 
бадиий тасвирни муаллиф ва қаҳрамон диалектикасида идрок этилишини таъминловчи, жамият билан узвий боғловчи ҳиссиёт, ўй-кечинма, тасаввурга алоқадор руҳий, мураккаб таркибли ғайришуурий воқеликлар силсиласи онг оқимининг асосини ташкил қилиши “Галатепага қайтиш”, “Байрамдан бошқа кунлар” ва “Кўл қаъридан қайтган муҳаббат” каби асарлар орқали очиб берилган ўринлардан Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети томонидан 2019/2021 йилларда бажарилган ОТ-Ф1-030 рақамли “Ўзбек адабиёти тарихи” кўп жилдлик монографияни (7 жилд) чоп этиш” мавзусидаги фундаментал лойиҳасини амалга оширишда фойдаланилди (Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025 йил 8 сентябрдаги 01/04-5840-сон маълумотномаси). Натижада Мурод Муҳаммад Дўст, Эркин Аъзам ва Қўчқор Норқобилнинг қиссалари мисолида ўзбек насридаги онг оқими поэтикаси, неосюжет типлари асосланишига эришилган;
онг оқимининг ривоя техникаси туйғу, таассурот ва фикрларни ифодаловчи ички монолог, реалликдан алоқаси узилган, рўё ва ҳуш оралиғидаги образларнинг галлюцинацияси, замон қонуниятини йўқотувчи, қаҳрамоннинг орзу-хаёлларини ташувчи туш ҳамда асар ғоясини ўтмишга қайтиб ёритувчи хотирлаш каби психопоэтик воситалар орқали воқеланишига оид хулосалардан Самарқанд агроинновациялар ва тадқиқотлар институтида Европа Иттифоқи томонидан Erasmus + дастурининг 2023/2024 йилларда бажарилган “Open Food Innovation University – OFINU” номли халқаро лойиҳасида фойдаланилган (Самарқанд агроинновациялар ва тадқиқотлар институтининг 2025 йил 1 июлдаги 04/1-894-сон маълумотномаси). Натижада онг оқими фалсафасини интеграцияловчи, унинг бадиий матнда воқеланишини таъминловчи психопоэтик воситаларга доир маълумотларнинг кенгайишига эришилган;
онг оқими асосига қурилган қиссаларда сюжетнинг ретроспектив ва хроникал турлари ассоциатив сюжетга уйғунлашиб, ботиний, ички сезимлар негизидаги руҳият тасвири биринчи ўринга, образлар тизимини ҳаракатлантирувчи воқеа-ҳодисалар баёни иккинчи ўринга ўтган сюжет типини ҳосил қилиши ҳақидаги илмий қарашлардан Ўзбекистон Республикаси Ёзувчилар уюшмаси наср ва адабий танқид кенгашлари ва уюшманинг Самарқанд вилояти бўлимида ижодкор ёшлар билан бўлган семинарларда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Ёзувчилар уюшмасининг 2025 йил 24 июндаги 01-03/278-сон маълумотномаси). Натижада ёш ижодкорлар адабий жараёндаги модерн тафаккур тарзи ва онг оқими тасвири ҳақидаги маълумотларга эга бўлди; 
персонажлар психологияси акс эттирилган “Мустафо”, “Отойининг туғилган йили” ва “Кулиб тур, азизим” каби қиссаларда бадиий хронотопнинг муаллиф баёнидаги биринчи даражали ва қаҳрамон онгидаги иккинчи даражали бинар, яъни иккиланган кўринишлари асосида ишлаб чиқилган тавсиялардан Самарқанд вилояти телерадиоканалининг 2025 йил январ ойидаги “Тил – миллат кўзгуси” номли кўрсатуви ва 2025 йил 13 август куни эфирга узатилган “Тил – миллат кўзгуси” эшиттириши учун тайёрланган дастур ссенарийсини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Самарқанд вилояти телерадиокомпаниясининг 2025 йил 20 октябрдаги 01-07/348-сон маълумотномаси). Натижада модерн ва постмодерн асарларда учрайдиган бинар, яъни иккиланган макон ва замон консепсияси хусусидаги хулосалар кўрсатув ва эшиттиришлар мазмунини бойитишга хизмат қилган.